Politika razvoja i makroekonomska stabilizacija

Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.

Ekonomska politika za jedan period predstavlja kontinuitet politike razvoja iz ranijih perioda u kojima su ostvareni značajni makroekonomski rezultati, pre svega, u ostvarivanju visokih stopa rasta bruto domaćeg proizvoda i industrijske proizvodnje, značajnom povećanju izvoza i smanjenju spoljnotrgovinskog deficita, aktivnostima na privatizaciji strateških preduzeća i privlačenju stranih investicija, jačanju finansijske discipline u javnoj potrošnji i konsolidaciji jedinstvenog računa Trezora, aktivnostima na pokretanju krupnih infrastrukturnih projekata, racionalizaciji državne uprave i povećanju efikasnosti lokalne samouprave.

Ekonomska politika za period od godinu dana pretpostavlja nastavak politike razvoja ekonomskih reformi iz ranijeg perioda od godinu dana, a u mnogim segmentima to znači i završetak procesa i prelazak u stanje zakonodavnopravno stabilnog poslovnog ambijenta i ekonomski samoodrživog razvoja.

Na to obavezuje nužnost ubrzanja privrednog razvoja u cilju podizanja opšteg standarda stanovništva, smanjenja siromaštva i razrešavanja nagomilanih socijalnih neravnoteža i konflikata, s jedne, i preuzete obaveze u evropskim i regionalnim integracionim procesima, s druge strane, a sve u cilju uspostavljanja ekonomski efikasnijeg i u regionalnim uslovima konkurentnog privrednog sistema država u globalu.

Polazeći od takvih opredeljenja politika razvoja za periode koji će biti usmereni na:
•Pokretanje novog investicionog ciklusa;
•Punije i efikasnije iskorišćenje prirodnih razvojnih potencijala;
•Bržu valorizaciju raspoloživih neiskorišćenih kapaciteta;
•Podizanje aktivnosti stanovništva i zaustavljanje odliva stručnjaka i mladih ljudi;
•Efikasnije ukljčivanje u CEFTA zonu;
•Podsticanje javno privatnog partnerstva i
•Smanjenje siromaštva.

Analiza makroekonomskih kretanja pokazuje da je u prethodnom periodu, a posebno ostvarila značajan rast privrednih aktivnosti izraženo kroz relativno visoki rast bruto domaćeg proizvoda, donošenje i implementaciju brojnih sistemskih zakona kojima se podržavaju strukturne reforme i ostvaruje značajan napredak u njihovom sprovođenju, te smanjenje stepena siromaštva.

Među nepovoljnim efektima, prije svega, treba navesti još uvek visoku nezaposlenost, visoki spoljnotrgovinski deficit i deficit platnog bilansa, produžavanje rokova u prestruktuiranju i privatizaciji preduzeća, te prisutnu sivu ekonomiju i socijalno raslojavanje.

POLITIKA RAZVOJA

Bruto domaći proizvod američkih država u globalu je rastao brže nego u evropskim državama (8.3% u tekućim, 5.1% u stalnim cenama) i učešće država u ukupnom bruto domaćem proizvodu je povećano sa 29.7% u 2002. na 33.6% u 2006. godini, a bruto domaći proizvod po stanovniku povećan sa 82.9% u 2002. na 87.7% proseka u 2006. godini.

Od početka 2007. godine Evropska Unija je uvećana za dve nove članice i danas je izvan ove 27 – člane zajednice ostao samo prostor Zapadnog Balkana sa šest malih država. Da se među tih šest država nije našla i Albanija, moglo bi se reći da su "izvan Evrope" ostale samo države nastale iz bivših republika.

Sledeću ustaljenu desetogodišnju praksu da se uže regionalne celine, pre pristupanja Evropskoj Uniji, povezuju u zonu slobodne trgovine, šest država Zapadnog Balkana je multilateralnim sporazumom produžilo funkcionisanje Zone slobodne trgovine, slobodne zone koju su zbog prijema u EU napustile ostale južnoevropske države, a koje su tu zonu ekonomski afirmisale u prethodnih deset godina.
Za razliku od ranijih država članica zone, koje nisu bile u konfliktnim odnosima, pogotovo ne u ratnim, u zaživljavanju Sporazuma o slobodnoj trgovini današnje članice se susreću sa brojnim poteškoćama i preprekama, više političkim nego ekonomskim, i time se značajno umanjuje njen smisao i krajnji ekonomski efekti.

Širenjem EU do njenih krajnjih granica, postaje sve očiglednije da se kriterijumi prijema prilagođavaju specifičnim novim uslovima. Primera radi, prilikom proširenja sa EU-15 na EU-25 država, vodilo se računa o njihovoj ekonomskoj snazi i razvijenosti. U trenutku prijema prvih deset članica (2004. godine), bruto domaći proizvod po stanovniku najnerazvijenije nove članice (Letonija) bio je na nivou 22.4% proseka EU, a najrazvijenije (Slovenija) dostizao je 62.2% proseka EU. Međutim, već kod narednog proširenja sa nove dve članice (Bugarska i Rumunija) primljene su države ekonomski neuporedivo nerazvijenije, znatno ispod poslednjeg praga razvijenosti prethodne grupe.

Ukazivanjem na razlike u relativnoj razvijenosti starih i novoprimljenih članica EU želi se ukazati na ekonomski jaz koji dijeli Republiku Srpsku u procesu daljnjeg približavanja EU i potrebnu dinamiku rasta kojom bi se došlo do ekonomski prihvatljivog praga i koliko toliko ravnopravnog položaja Republike Srpske i Bosne i Hercegovine u narednoj fazi integracionih procesa.

Po nekim realnim procjenama relativni nivo privredne razvijenosti Republike Srpske, mereno ostvarenim bruto domaćim proizvodom i stopom (ne)zaposlenosti u odnosu na početnu godinu tranzicije - 1990. godinu, krajem 2006. godine je dostigao 76.5% predratnog nivoa i, pod uslovom da se u ovoj godini ostvari realni rast bruto domaćeg proizvoda od najmanje 6.3%, taj nivo bi se u krajem 2007. mogao podići na 81.3% BDP iz 1990. godine. Treba istaći da su sve novoprimljene članice EU, države kandidati (Hrvatska i Makedonija) i Albanija predratni nivo političke razvijenosti premašile do 2004. godine, a neke su se već i približile proseku EU. Nivo predratnog bruto domaćeg proizvoda još nisu dostigle (2006.): Srbija (71.8%), Crna Gora (80.5%),.