Međunarodno poslovanje

Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.

Za označavanje spoljne trgovine u engleskoj literaturi se obično koristi termin „foreign trade“, dok bi za međunarodnu trgovinu termin bio „international trade“. Pod međunarodnom trgovinom podrazumjevamo razmjenu roba, usluga i proizvoda intelektualne svojine između različitih privreda (ekonomskih entiteta) u svijetu. Kada međunarodnu trgovinu posmatramo sa aspekta jedne od privreda učesnica u tom globalnom trgovanju onda uočavamo svu međunarodnu trgovinu koju ona obavlja sa drugim državama svijeta i to nazivamo spoljnom trgovinom te određene privrede.
Po nastanku EEZ željelo se ukazati na razliku između spoljne trgovine koja se obavlja između država članica EEZ i spoljne trgovine koju zemlje članice obavljaju sa trećim državama van EEZ-a. Zbog toga je uveden termin „external trade“ koji označava trgovinu država EU, odnosno Unije, sa državama svijeta koje nisu članice EU, koja se označava i kao ekstra-EU trgovina (extra-EU trade). Trgovina između država članica Unije sve više dobija tretman „unutrašnje“ trgovine, odnosno intra-regionalne trgovine.

Pojmom spoljna politika označimo strategiju jedne države koju primenjuje kada stupa u političke odnose sa drugim državama, dok strategiju koju jedna zemlja primenjuje u međunarodnim ekonomskim odnosima (koji uključuju i trgovinu i finansije) nazivamo spoljnoekonomskom politikom („foreign-economic policy“). Budući da je međunarodna trgovina dominantna aktivnost u svjetskoj privredi najveše pažnja se ipak pridaje međunarodnoj politici („foreigntrade policy“), kao strategiji države u međunarodnim trgovinskim odnosima. U američkoj literaturi za označavanje pojma međunarodne politike se često koristi termin „trade policy“.

Spoljnotrgovinsku politiku mogu i voditi šire ekonomske integracije, kao što su regionalne ekonomske integracije, ako posjeduju značajan stepen integracije po pitanjima regulisanja trgovinskih odnosa sa zemljama nečlanicama i pod uslovom da su im ekonomske politike u značajnom stepenu harmonizovane.

Opšte odredbe

Oblast međunarodnE razmene robe i usluga pravno je regulisana nizom propisa koji su interdisciplinarnog karaktera, po načinu kreiranja i predlaganja nadležnim organima za usvajanje, samostalni, a po sadržaju i delovanju, uzajamno povezani, međusobno zavisni. Efekat ove regulative je najuspešniji, odn. ekonomski optimalan, ako delovi privrednog sistema u akciji i interakciji dovoljno skladno funkcionišu. U pitanju su propisi iz oblasti međunarodnoG, deviznog, monetarnog, carinskog, bankarskog i drugih poslovanja kojima se reguliše veoma složen sistem međunarodnih ekonomskih odnosa, a posebno međunarodnI promet robe i usluga.

Međunarodna kupoprodaja robe i usluga odvija se u veoma složenom radnom procesu. Neuoporedivo je veći rizik poslovanja u međunarodnoj trgovini (potreba poznavanja najudaljenijih tržišta sveta, njihovih međunarodnih, deviznih, kreditnih i valutnih sistema, poznavanje političkih i privrednih prilika, kao i jezika zemalja u koje se izvozi i dr.) nego u unutrašnjoj. Spoljnotrgovinski proces po fazama obuhvata delatnost u toku predhodnih priprema akta međunarodne kupoprodaje, konceptiranje i formiranje samog posla, njegovo izvršenje u robnom i finansijskom pogledu i likvidacija. Ovaj radni proces je poznat pod nazivom spoljnotrgovinsko poslovanje.

Osnovna svrha Zakona o međunarodnom zakonu je razvijanje pravnih osnova za međunarodne odnose, zajedno sa Zakonom o carini i Zakonom o deviznom poslovanju (2006). S obzirom na to da stari zakon iz 2002. godine nije bio odgovarajuće rešenje za pitanje spoljnotrgovinskog deficita. Pored ovog ostali ciljevi zakona su: (1) harmonizacija sa pravilima STO i EU kao deo procesa pridruživanja; (2) deregulacija; (3) liberalizacija; (4) transparentnost i (5) obezbeđenje neophodnih instrumenata ekonomske politike vladi. Glavna odlika novog zakona je promovisanje slobode međunarodnog poslovanja i ograničenje mogućih restrikcija samo na one koje dozvoljavaju pravila STO i EU. Pravni akt koji nije u saglasnosti sa ovim zakonom i koji sužava ovu slobodu smatra se nevažećim. Takođe, uvezenoj robi i stranim privrednim subjektima je garantovan nacionalni tretman. S druge strane, uvođenjem uzraza ’’dozvoljena ograničenja’’ uspostavljena je odlučujuća ravnoteža – to je ravnoteža između slobodne trgovine i potrebe da se zaštiti domaće tržište. Nadležne institucije za primenu zakona su Ministarstvo za ekonomske odnose sa inostranstvom i Republička Vlada. Zakon sadrži sledeće bitne odredbe: