Funkcije novca i novcani opticaj

3.6. FUNKCIJE NOVCA I NOVČANI OPTICAJ





3.6.1. Novac ko sredstvo prometa



Proces razmjene roba u uslovima postojanja novca obavlja se posred-

stvom novca. U tim uslovima se jedna roba preobražava u novac, pa se

tek onda tim novcem kupuje druga roba. Ovo preobražavanje oblika ro-

be naziva se metamorfozom robe.

Pri razmjeni posredstvom novca, dolazi do toga da primetna vrijed-

nost robe dobija svoju samostalnu egzistenciju u određenoj količini

novca. Dobijena količina novca pojavljuje se kao opipljivi izraz ve-

ličine vrijednosti robe i služi kao sredstvo kojim će se doći do

upotrebne vrijednosti.

Pri direktnoj razmjeni robe za robu svaki od učesnika razmjene bio

je istovremeno i kupac i prodavac. Međutim, sad se jedno isto lice

javlja samo u jednoj ulozi, tako da se proces razmjene razdvaja na:

- akt prodaje (R ÄÄ N) i

- akt kupovine (N ÄÄ R).



3.6.2. Funkcija novca kao zgrtanje blaga



Obustavljanje opticaja novca u robnom prometu dovodi do čuvanja novca,

kojom prilokom on prelazi u stanje mirovanja van prometa. U toj ulozi

ima funkciju sredstva za zgrtanje blaga.

Različiti oblici prikazivanja (imovinsko, zemljišno bogatstvo), služi

za iskazivanje društvenog položaja pojedinca ili države, tako da se

sve ovo može pretvoriti u novac, bilo kroz prodaju ili privrednu ak-

tivnost.



3.6.3. Novac kao sredstvo plačanja



Roba se može prodati a da se ne naplačuje odmah. To plačanje može se

odgoditi na izvjesno vrijeme ali se može platiti i ranije.



U momentu prodaje robe novac ne mora biti realno prisutan, ali se u

njemu izražava vrijednost robe da bi se utvrdila visina duga koji

kupac mora isplatiti prodavcu. Od tog momenta kupac postaje dužnik,

a prodavac povjerilac. Kad dođe rok isplate duga, dužnik daje proda-

vcu utvrđenu sumu novca. U tom se momentu novac pojavljuje kao sred-

stvo plačanja.



U daljem razvitku robno-novčanih odnosa novac se ne upotrebljava sa-

mo za ova plačanja, već i za plačanja usluga ili kakvih drugih obaveza

(porez, kamata, renta i sl.), i za tzv. nerobna plačanja.



3.6.4. Opšti problemi novčanog opticaja



a) Količina novca u opticaju



Stalno kretanje novca nazivamo opticajem novca. Što je veća količina

roba u opticaju, to je i količina novca veča, jer mora pratiti količinu

roba koja bi ih pokrila svojom vrijednošću. Zbir robnih cijena - ukupna

količina roba, podjeljena sa brojem (brzinom) opticaja




lektira, studentski, poslovna, megatrend, diplomski radovi , magistarski radovi, maturalni radovi, diplomski rad, eseji, maturski radovi, seminarski radovi, diplomski radovi, master radovi, magistarski radovi, domaci radovi, domaci zadaci, projekti, maturalni, maturalne radnje, seminarski, maturski, diplomski, ekonomija, ekonomski, pravo, prava, menadzment, marketing, instalacija, tutorijal, tutorijali, tutorial, baze, baza, sistemi, informatika, ekonomika preduzeca, analiza, racunovodstvo, bankarstvo, osiguranje, spoljnotrgovinsko poslovanje, poreski sistem, politika, inteligencija, psihologija, sociologija, geografija, etika, kultura, fizika, seminarski rad, maturski rad uticaj religije na kulturu ilijada i odiseja lektira može li malo preduzeće imati monopolni položaj na tržištu ekonomija i pravo novac osnove menadzmenta knjiga srbija upravljanje promotivnim aktivnostima na primeru preduzeća hamlet zakljucak lik sonje iz lektire ujka vanja sonja lik iz ujka vanje nagradna igra domestos