05-05-2010, 12:24 AM
Maturski, seminarski i diplomski radovi iz biologije i ekologije.
Hromatografija je zbirni naziv za grupu laboratorijskih tehnika za razdvajanje smjesa. Ona uključuje kretanje ispitivane smjese, rastvorene u "mobilnoj fazi", kroz "stacionarnu fazu", čime se dijelovi smjese razdvajaju i izoliraju, te ih je moguće analizirati i kvantitativno odrediti. Hromatografija može biti analitička i preparativna. Preparativna hromatografija se bavi razdvajanjem komponenti iz smjese radi dalje obrade, te se može smatrati metodom prečišćavanja.
U analitičkoj hromatografiji se obično radi sa malim uzorcima te se pokušava izmjeriti relativni omjer komponenti u smjesi. Hromatografija je jedna od vodećih analitičkih metoda i omogućava razdvajanje i kvantitativno određivanje supstanci veoma slične strukture i hemijskih osobina. Pod hromatografijom se podrazumijevaju metode razdvajanja koje se zasnivaju na različitoj raspodjeli komponenata uzorka između dvije faze, od kojih je jedna nepokretna (stacionarna), a druga pokretna (mobilna) u odnosu na prvu.
PODELA HROMATOGRAFIJE
Prema tome, mehanizmi razdvajanja komponenata zasnivaju se na sledećim fizičkohemijskim procesima:
-adsorpciji – adsorpciona hromatografija
-različitoj rastvorljivosti – podeona (particiona) hromatografija
-jonskoj izmeni –jonoizmenjivačka hromatografija
Kako se hromatografsko razdvajanje komponenata smeše zasniva se na principu da se komponente zadržavaju u stacionarnoj fazi srazmerno intenzitetu sila koje vladaju izmenu svake molekulske ili jonske vrste i stacionarne faze, hromatografski sistem će prvo napuštati najslabije vezana komponenta, a poslednja ona koja je najjače vezana za stacionarnu fazu.
Da bi hromatografko razdvajanje bilo uspešno sistem mora biti takav da se komponente izdvajaju “diskretno” što znači da koncentacija jedne komponente u mobilnoj fazi mora da opadne pre nego što druga komponenta počne da se izdvaja iz sistema.
Raspodela komponente A izmenu mobilne i stacionarne faze može se predstaviti ravnotežom
Jednačinom.
mobi lna A ⇄ stacionarna A (1)
Prelazak komponente A iz jedne u drugu fazu traje do uspostavljanja ravnoteže, pri kojoj odnos ravnotežnih koncentracija u stacionarnoj (cs) i mobilnoj (cm) fazi dostiže konstantnu vrednost. Konstanta ravnoteže ove reakcije K, naziva se koeficijent raspodele ili particioni koeficijent I dobija se primenom Nernstovog zakona raspodele.
Komponenta smeše koja ima veći afinitet prema stacionarnoj fazi, duže se zadržava u hromatografskom sistemu od one koja pokazuje veći afinitet prema mobilnoj fazi. Kao posledica ovoga hromatografski sistem prvo napušta komponenta sa najmanjim koeficijentom raspodele.
Hromatografija je zbirni naziv za grupu laboratorijskih tehnika za razdvajanje smjesa. Ona uključuje kretanje ispitivane smjese, rastvorene u "mobilnoj fazi", kroz "stacionarnu fazu", čime se dijelovi smjese razdvajaju i izoliraju, te ih je moguće analizirati i kvantitativno odrediti. Hromatografija može biti analitička i preparativna. Preparativna hromatografija se bavi razdvajanjem komponenti iz smjese radi dalje obrade, te se može smatrati metodom prečišćavanja.
U analitičkoj hromatografiji se obično radi sa malim uzorcima te se pokušava izmjeriti relativni omjer komponenti u smjesi. Hromatografija je jedna od vodećih analitičkih metoda i omogućava razdvajanje i kvantitativno određivanje supstanci veoma slične strukture i hemijskih osobina. Pod hromatografijom se podrazumijevaju metode razdvajanja koje se zasnivaju na različitoj raspodjeli komponenata uzorka između dvije faze, od kojih je jedna nepokretna (stacionarna), a druga pokretna (mobilna) u odnosu na prvu.
PODELA HROMATOGRAFIJE
Prema tome, mehanizmi razdvajanja komponenata zasnivaju se na sledećim fizičkohemijskim procesima:
-adsorpciji – adsorpciona hromatografija
-različitoj rastvorljivosti – podeona (particiona) hromatografija
-jonskoj izmeni –jonoizmenjivačka hromatografija
Kako se hromatografsko razdvajanje komponenata smeše zasniva se na principu da se komponente zadržavaju u stacionarnoj fazi srazmerno intenzitetu sila koje vladaju izmenu svake molekulske ili jonske vrste i stacionarne faze, hromatografski sistem će prvo napuštati najslabije vezana komponenta, a poslednja ona koja je najjače vezana za stacionarnu fazu.
Da bi hromatografko razdvajanje bilo uspešno sistem mora biti takav da se komponente izdvajaju “diskretno” što znači da koncentacija jedne komponente u mobilnoj fazi mora da opadne pre nego što druga komponenta počne da se izdvaja iz sistema.
Raspodela komponente A izmenu mobilne i stacionarne faze može se predstaviti ravnotežom
Jednačinom.
mobi lna A ⇄ stacionarna A (1)
Prelazak komponente A iz jedne u drugu fazu traje do uspostavljanja ravnoteže, pri kojoj odnos ravnotežnih koncentracija u stacionarnoj (cs) i mobilnoj (cm) fazi dostiže konstantnu vrednost. Konstanta ravnoteže ove reakcije K, naziva se koeficijent raspodele ili particioni koeficijent I dobija se primenom Nernstovog zakona raspodele.
Komponenta smeše koja ima veći afinitet prema stacionarnoj fazi, duže se zadržava u hromatografskom sistemu od one koja pokazuje veći afinitet prema mobilnoj fazi. Kao posledica ovoga hromatografski sistem prvo napušta komponenta sa najmanjim koeficijentom raspodele.