Ruralni prostori kao faktor razvoja geoprostora Srbije

Ruralna područja su specifične i kompleksne privredne, društvene, ekološke i prostorne oblasti koje u većini zemalja zahvataju preko 70% nacionalne teritorije i na kojoj živi i do 50% stanovništva. Obeležja najvećeg dela ruralnog prostora u našoj zemlji su: retka naseljenost, depopulacija sa izrazitim trendom demografskog izumiranja, kao i visoka starost stanovništva, znatna zastupljenost dnevnih migracija nepoljoprivrednog i mladog stanovništva, zatim slaba opremljenost saobraćajnim, komunalnim i objektima životnog standarda, dominacija poljoprivrede i slaba diverzifikovanost ostalih proizvodnih i neproizvodnih delatnosti i sl. Zapostavljanje seoskih naselja, kao i netolerantni odnos prema ruralnom prostoru uopšte, inicirali su porast brige o njihovom planiranju u Srbiji koja se intenzivnije manifestovala tek u poslednjoj deceniji prošlog veka. Ta briga bila je podstaknuta i evropskom regionalnom politikom koja značajnu pažnju posvećuje ruralnom prostoru i njegovom razvoju, poljoprivredi i njenim alternativnim delatnostima.

Imajući u vidu dosadašnji razvoj i postojeće ruralno stanje u Srbiji, prioritetno pitanje prosperitetnog ruralnog, ali i sveukupnog, razvoja postoje revitalizacija (oživljavanje, obnavljanje), ruralnih naselja i teritorija. Revitalizacija se može definisati kao skup planski osmišljenih (kontinuiranih i povremenih) mera, intervencija i akcija iniciranih na različitim nivoima – državnom (nacionalni, republički ili savezni), regionalnom, subregionalnom i lokalnom (opštinski), usmerenih ka mobilizaciji i racionalnoj prostornoj organizaciji u funkciji tržišno orijentisanog iskorišćavanja prirodnih, demografskih i materijalnih (proizvodnih) resursa ruralnih naselja i njima administrativno (atari) i funkcionalno pripadajućih teritorija (prostorno-uticajne sfere).

1 Rezime 2
2 UVOD 2
3 OSNOVNE KARAKTERISTIKE RURALNOG PROSTORA SRBIJE 3
3.1 Demografske karakteristike ruralnog prostora Srbije 3
3.2 Demo–ekonomske karakteristike ruralnih područja 4
4 RURALNE SITUACIJE I SEOSKIH NASELJA KAO MOGUĆIH CENTARA RAZVOJA SRBIJE 4
4.1 Ruralni razvoj u Srbiji 5
4.2 Strateške mere ruralnog razvoja Srbije 6
5 Potencijali i ograničenja za razvoj ruralnog prostora 7
5.1 Potencijali 7
5.2 Ograničenja 7
6 Ruralni turizam 8
7 ZAKLJUČAK 9
8 LITERATURA 10