Politika Evropskog parlamenta

Zajednicka spoljna i sigurnosna politika

U podruciju zajednicke spoljne i sigurnosne politike odluke donose Evropski savet ili Savet ministara. Evropski savet donosi strateske odluke, kao sto su nacela i opsta upustva za zajednicku vanjsku i sigurnosnu politiku te zajednicke strategije koje provodi Unija u podrucijima u kojima drzave clanice imaju vazne zajednicke interese. Odluke koje donese Evropski savet obvezuju Savet ministara.Savet provodi zajednicku spoljnu i sigurnosnu politiku usvajajuci zajednicke akcije i zajednicke stavove. Te odluke Savet donosi jednoglasno. Odluka se, smatra donesenom i uz uzdrzane glasove prisutnih predstavnika neke drzave clanice.
Sprovodjenje odluke, bilo da se radi o sprovodenju zajednicke strategije koju je usvojilo Europsko vece ili o sprovodenju zajednicke akcije ili zajednickog stava koju je usvojio Savet ministara, Savet donosi kvalifikovanom vecinom.Za razliku od prvog stuba, u toj nadleznosti Evropska komisija deli pravo inciranja postupka donosenja odluke s drzavama clanicama. Evropski parlament nije ukljucen u postupak donosenja odluka u tom stubu Unije.

Policijska i pravosudna saradnja u kaznenim stvarima

Sve odluke u toj nadleznosti EU, donosi Savet ministara. Kao i u drugom stubu, postupak moze pokrenuti ili Evropska komisija ili neka drzava clanica Unije.Po pravilu, Savet odlucuje jednoglasno. Odluke moze doneti u obliku zajednickih stavova, nacelnih dokumenata koji definisu pristup Unije odredjenom pitanju. Akti uporedivi s aktima koji se donose u prvom stubu jesu odluke i okvirne odluke - koje iako definisane slicno kao smernice i odluke prvoga stuba - ne mogu prema izricitoj odredbi Ugovora o EU, imati u drzavama clanicama direktne ucinke. Osim u spomenutim oblicima, pitanja iz podrucja policijske i pravosudne saradnje mogu se uredjivati konvencijama, koje savet ministara predlaze na usvajanje drzavama clanicama, i koje stupaju na snagu ako ih ratifikuje najmanje polovina clanica.Kada donosi odluku ili okvirnu odluku, ili kada predlaze konvenciju u sklopu trecega stuba, Savet ministara mora se konsultovati s Evropskim Parlamentom.


Svoje neobvezujuce misljenje daje u roku koji odredi Savjet, a koji ne moze biti kraci od tri meseca. Ako u zadanom roku ne da misljenje, Savet moze doneti odluku. Uloga Parlamenta u trecem stubu slicna je postupku savetovanja prvoga stuba. Ona je, dakle, jos uvek vrlo ogranicena i Parlament u trecem stubu nema pravu zakonodavnu ulogu. Njegova je uloga, medutim, ipak vaznija od one u kontekstu drugog stuba, u kojem u postupku koji dovodi do odluke Parlament nije pozvan ni da da misljenje.

Refleksija zakonodavnog sistema Parlamenta na Blosnu i Hercegovinu

Evropski izabrani regionalni i lokalni predstavnici su upozorili na mogućnost zatvaranja vrata EU zemljama koje se nadaju pristupu, istovremeno zahtevajući dalje reforme na terenu. Usvajajući dva mišljenja o strategiji proširenja bloka, članovi Komiteta regiona EU (CoR) su, na svojoj plenarnoj sednici koja se održava jednom u dva meseca, zemljama kandidatima za članstvo u EU takođe poslali snažnu poruku za decentralizaciju i ohrabrenje: kako su lokalne i regionalne vlasti te koje implementiraju većinu zakona EU, one su od presudnog značaja da zemlju učine "spremnom za EU". Mora se prepoznati suštinska uloga subnacionalnih aktera u procesu pridruživanja i da se u skladu sa tim radi na jačanju njihovih kapaciteta.
Regionalne i lokalne vlasti imaju presudnu ulogu u ovom procesu: "Potrebno je da u proces pridruživanja uključimo lokalne i regionalne vlasti u ranoj fazi. Oni svojim znanjem i iskustvom mogu procesu pridruživanja dati novu i dodatnu vrednost." Proces decentralizacije se mora ubrzati i potpomoći finansijski i administrativno.
Komitet regiona zahteva da zemlje kandidati za pridruživanje EU ubrzano rade na prenosu zakona EU u njihove pravne sisteme. Komitet naročito insistira na što je moguće bržem preuzimanju EU propisa 1082/2006 o "Evropskom grupisanju za teritorijalnu saradnju (EGTC)" od strane svih zemalja kandidata za pridruživanje. Ovo bi obezbedilo jačanje međugranične saradnje među regionima i lokalnih vlasti u zemljama Evropske Unije i zemljama kandidatima. Komitet regiona podvlači da bi ova saradnja imala direktni pozitivan uticaj na različite procese pridruživanja.

Komitet regiona je na svojoj plenarnoj sednici usvojio i komplementarno mišljenje o strategiji proširenja za potencijalne zemlje kandidate, koje je pripremio Gordon Keymer, član Saveta okruga Tandridge (UK/EPP – video poruka). Keymer uočava kontradiktornost između promovisanja ličnog kontakta među ljudima i primene strogog EU viznog režima te "poziva Evropsku komisiju da brže radi na ukidanju viznog režima za zemlje koje su nedavno napredovale u ispunjavanju traženih kriterijuma definisanih u njihovim smernicama". On preporučuje da "sve zemlje o kojima je ovde reč ulože dodatne napore ka prihvatanju evropskih vrednosti, sprovođenju reformi i pristupanju dijalogu kao načinu pomirenja". Tražeći od zemalja potencijalnih kandidata da reše preostale bilateralne probleme uključujući sporove oko granica i da obezbede povratak izbeglica i lokalno raseljenih lica, on naglašava ulogu subnacionalnih aktera: "Lokalne i regionalne vlasti su najbolje sfere u kojima vlada može da implementira takve promene."

Što se tiče Bosne i Hercegovine, izveštaj izražava žaljenje zbog odsustva komunikacije između vlada konstitutivnih entiteta federacije po pitanju pridruživanja EU, što ima negativni uticaj na brzinu reformi i sprečava pravilan protok informacija do lokalnih samouprava. Komitet regiona zahteva od Srbije da nastavi da radi na decentralizaciji. Najvažnije je da Skupština regiona i lokalnih vlasti EU zahteva da se reši problem imovinskih prava opština. U sadašnjem trenutku, opštine u Srbiji nisu vlasnici nad svojom imovinom. Za Kosovo pod rezolucijom 1244 Saveta bezbednosti UN, Komitet regiona preporučuje jačanje aktivnosti na izgradnji poverenja među različitim etničkim grupama i na ohrabrivanju njihovog učešća u procesima odlučivanja na lokalnom nivou.

U državama članicama EU, lokalne i regionalne vlasti su implementirale oko dve trećine zakona EU. Komitet regiona je formiran 1994. godine kako bi predstavnicima lokalnih vlada izneo svoje mišljenje o sadržaju ovih zakona. Komitet regiona organizuje pet plenarnih sednica godišnje, na kojima 344 člana glasa o iznetim mišljenjima koja su odgovor na predložene zakone. Evropska komisija, koja predlaže EU zakone, i Savet ministara, koji određuje konačni sadržaj zakona (obično u saradnji sa Evropskim parlamentom), obavezni su da izvrše konsultacije sa Komitetom regiona po velikom broju pitanja iz raznih oblasti uključujući životnu sredinu, zapošljavanje i transport. Lisabonski sporazum će dalje ojačati poziciju Komiteta regiona. U budućnosti, Evropski parlament će morati da se konsultuje sa Komitetom o svim pitanjima od važnosti za regione i opštine. Komitet se takođe može žaliti EU Sudu pravde ukoliko su njegova prava narušena ili ukoliko veruje da neki zakon EU krši načelo subsidijarnosti ili ne poštuje regionalne ili lokalne vlasti.
U Federaciji BiH, u sklopu opsežne decentralizacije vlasti, vrši se ubrzana i temeljita preobrazba opština i gradova u demokratske institucije lokalne samouprave, a uspostavljnjem parlamentarne višestranačke demokratije, kroz višestruki parlamentarni sistem otvara se i širok proces demokratizacije društva. Prema Ustavu Federacije BiH opština se uspostavlja ko teritorijalna jedinica lokalne samouprave u kojoj se ostvaruje lokalna samouprava. Pored opštine postoje i drugi složeniji oblici lokalne demokratije sa različitim istorijskim nasljeđem, tradicijom, urbanim prostorinim, kulturnim i drugim obilježjem-gradovi.
Naši gradovi i opštine nisu samo teritorijalne jedinice lokalne samouprave, nego su to stvarni gospodarski, kulturni, obrazovni, politički i etnički centri čija se autonomija i integritet i u novom demokratskom uređenju mora sačuvati.

Prema odredbama Ustava Federacije BiH, predstoji složen zadatak da se u okviru ustavnih ovlaštenja u sferi političkog upravnog i normativnog regulisanja uspostavi funkcionisanje lokalnih demokratija, te da se ukaže na značaj lokalne samouprave u demokratski organizovanoj državi.
Polazeći od osnovnih nadležnosti i odgovornosti opštine utvrđenih Ustavom Federacije BiH da vodi računa o nacionalnoj strukturi stanovništva u opštini i da poduzima sve potrebne mjere u cilju osiguranja i zaštite prava i sloboda, proizilazi da je opština-osposobljeni organ lokalnih vlasti koji u granicama ustava i zakona regulira i upravlja javnim poslovima na osnovu vlastite odgovornsti i u interesu lokalnog stanovništva.

Ova ustavna određenja zahtijevaju i amandmansku dogradnju ustavnih odredbi, kojim se reguliše sistem lokalne samouprave i uz daljnju odgovornost lokalne vlasti da statutom kao najvišim opštim aktom opštine osigura:
- ostvarivanje nacionalnih i političkih prava i ličnih sloboda čovjeka, toleranciju i uvažavanje različitosti za sve građane opštine i zastupljenost svih nacionalnih skupina u predstavničkom organu opštine;
- položaj, zaštitu i poštivanje manjina i manjinskih prava, te upotrebu nacionalnog jezika i pisma;
- slobodu kretanja ljudi i ideja te uključivanje građana u vođenje javnih poslova, jednak pristup javnim službama kao i dostupnost i socijalnoj sigurnosti i zdravstvenoj zaštiti.

U želji za što brže i potpunije uspostavljanje Federacije BiH na principima Vašingtonskog sporazuma i reintegracije Bosne i Hercegovine na osnovu Daytonskog mirovnog sporazuma, podržavajući principe i načela o uspostavljanju lokalnih demokratija sadržanih u Evropskoj povelji o lokalnoj samoupravi, steklo se uvjerenje da lokalne demokratije
kao otvoreni i demokratski društveni prostor mogu osigurati i garantovati:
- povratak izbjeglica i raseljenih lica kao i njihovu integraciju u strukture lokalne zajednice;
- povratak pripadnika svih naroda i narodnosti, upotrebu nacionalnog jezika i pisma, očuvanje i razvoj nacionalne kulture, te poštivanje i zaštitu drugih manjinskih prava;
- slobodu kretanja ljudi, protok ideja, te uključivanje građana u vođenje javnih poslova;
- povratnicima korištenje i upotrebu humanitarnih fondova na principima međunarodnog humanitarnog prava;
- toleranciju i uvažavanje različitosti za sve građane i za pripadnike svih naroda i narodnosti;
- pravo vlasništva, sigurnost ljudi i imovine kao i javni red i mir;
- ostvarivanje nacionalnih, političkih i ličnih sloboda;
- svim građanima dostupnost pravdi, socijalnoj sigurnosti i zdravstvenoj zaštiti.

U procesu konstituisanja opština i gradova kao jedinica lokalne samouprave nailazi se na velike i neprenostive teškoće nastale usljed tragičnih nesporazuma u pojedinim regionima naše multietničke domovine. U lokalnim zajednicama došlo je do velikih ljudskih stradanja i materijalnog uništavanja. Razrušeni su ili su doživjeli velika stradanja i razaranja istorijski, duhovni, kulturni i regionalni centri. Razrušenim gradovima i opštinama treba pomoć u procesu uspostavljanja organa lokalnih demokratija. Opštine se transformišu u jedinice lokalne samouprave. Izmjenili su svoju strukturu i organizaciju, to su sada novi organi lokalnih vlasti na koje se primjenjuje ustavno-pravni sistem Federacije BiH, a od kojeg zavisi i obim kompetencija opštinskih vlasti.

I ako su opštine i gradovi koji su imali jaku i homogenu lokalnu organizaciju i upravu, u nedavnom i neviđenom ratu protiv gradova, organizovanjem i pružanjem otpora, sačuvale i spasile Bosnu i Hercegovinu, ustrojstvom nove državene zajednice izgubili su status društveno-političkih zajednica, te su prema shvaćanju viših nivoa vlasti kao zajednice lokalne samouprave ostali na marginama novog društvenog preporoda i pod kontrolom kantonalnih vlasti.

Obzirom da će se ustrojstvo naše zemlje razvijati na osnovama federalnog uredjenja sa naglašenim gopsodarskim, socijalnim, kulturnim i političkim pravima federalnih jedinica-kantona, potrebno je u procesu lokalnih demokratija dogradnjom federalnog političkog sistema reafirmirati velike gradske centre, kao nosioce ukupnog društvenog razvoja, čija se autonomija i integritet mora sačuvati.

Značajna gospodarska, politička, obrazovna, naučna i duhovna koncentracija, kao i velike materijalne vrijednosti nastale u procesu industrijalizacije i urbanizacije velikih ljudskih aglomeracija, stvorili su od velikh gradova, a sada kantonalnih centara, stvarne centre života, gradovi su postali ishodište ukupnog društvenog i materijalnog procesa. Na temeljnim vrijednostima i dostignućima ovih istorijskih zajednica izrasta i federalna jedinica, konstituišu se kantonalni organi vlasti sa komunalnom svješću i značajnim ingerencijama vlasti.

Regionalni-kantonalni centar (sjedište kantonalnih vkasti) glavni grad kantona, u kojem se nalazi predstavnički dom, vlada kantona i kantonalni sud i kao obrazovni (univerzitetski), kulturni i duhovni centar treba da raspolaže sa posebnim ovlaštenjima vlasti i samostalnošću u organizovanju i radu, da ima sopstvenu upravnu strukturu za provođenje gradske politike i izvršavanja gradskih propisa te delegiranih ili prenesenih nadležnosti kantonalne odnosno federalne vlasti.


Literatura

1) Radivoj Stepanov, Ljubisa Despotovic, Evropska unija, Stilos, Novi Sad, 2002

2) Miroslav Stojanovic, Evropa za pocetnike, Knjiga - komerc, Beograd, 2003

3)Verner Vajdenfeld, Vofgang Vesels, Evropa od A do S, Fondacija Konrad Adenauer, Bon, 2002


lektira, studentski, poslovna, megatrend, diplomski radovi , magistarski radovi, maturalni radovi, diplomski rad, eseji, maturski radovi, seminarski radovi, diplomski radovi, master radovi, magistarski radovi, domaci radovi, domaci zadaci, projekti, maturalni, maturalne radnje, seminarski, maturski, diplomski, ekonomija, ekonomski, pravo, prava, menadzment, marketing, instalacija, tutorijal, tutorijali, tutorial, baze, baza, sistemi, informatika, ekonomika preduzeca, analiza, racunovodstvo, bankarstvo, osiguranje, spoljnotrgovinsko poslovanje, poreski sistem, politika, inteligencija, psihologija, sociologija, geografija, etika, kultura, fizika, seminarski rad, maturski rad