Organizacija radioloske sluzbe u zdravstvenom centru Juzni Banat

Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.

Radiologija je grana medicine koja se prevashodno bavi otkrivanjem bolesti i povreda, odnosno dijagnostikom. Primena radiologije u terapiji ograničena je uglavnom na lečenje malignih bolesti, ali i vaskularnih i drugih poremećaja kao što je slučaj sa invanzinvom radiologijom.
Radiolškim tehnikama se nastoji vizualizovati ljudsko telo i njegovi delovi kako bi se otkrilo postojanje patoloških promena, koje bi se onda pravovremeno lečile.
Početak primene rentgenskih ili iks-zraka u medicini označava početak radiologije. Upotreba ovih zraka revolucionarno je promenila pristup lekara pacijenetima kao i poimanje ljudskog tela uopšte. Po prvi put lekari su mogli da "zavire" u unutrašnjost tela, bez hirurških zahvata.

Radiologija

Radiologija je u širem značenju nauka o zračenju. Obično se pod tim nazivom podrazumeva medicinska radiologija, odnosno grana medicine koja se bavi primenom raznih vrsta zračenja u cilju dijagnostifikovanja i lečenja stanja odnosno bolesti. Primena jonizirajućeg zračenja u lečenju se postupno izdvojila iz medicinske radiologije u radioterapiju i danas se obavlja uglavnom u specijaliziranim ustanovama.
Početak medicinske radiologije se veže za otkriće zračenja koje je danas poznato pod nazivom rentgensko zračenje ili X-zrake jer ih je 1895. opisao Vilhem Konrad Rendgen. Iako je u to vreme do sličnih otkrića došlo na više mesta, Rendgen je o svojem otkriću obavestio naučnu javnost pa se naziv "rentgen" ili "rendgen" ustalio.
Današnja radiologija osim rentgenskog zračenja koristi u dijagnostičke svrhe i ultrazvuk te radio talase kao i radio-izotope.

Metode u dijagnostičkoj radiologiji

•Rentgenska snimanja (RTG snimke)
•Ultrazvučni pregled (UZ)
•Kompjuterska tomografija (CT)
•Kompjuterska i pozitronska tomografija (PET/CT i SPECT/CT)
•Magnetska rezonancija (MR) i spektroskopija (MRS)
Radi negativnog prizvuka reči "nuklearna", nuklearna magnetska rezonancija se u medicini naziva samo magnetska rezonancija, iako je metoda bazirana na istim principima i praktično se malo razlikuje u fizikalnim temeljima same metode. Uređaji za snimanje se vrlo razlikuju. Uređaji u radiologiji snimaju jezgre (protone) vodonika.
Nagli razvoj dijagnostička radiologija doživljava u zadnjih 15 godina 20. veka zbog poboljšanja kvaliteta snimaka na svim metodama koja imaju veze sa računarima. Od 1983 počinje se razvijati i digitalizacija klasične radiologije, čime se uz druge prednosti omogućava bolja kontrastnost snimaka i manja doza zračenja.
Pri kraju 20. veka naglo se razvija i intervencijska radiologija u koju spadaju razne vrste angiografija (prikaz krvnih raznih pomagala, potpornja (engl. stent) kako u krvne žile tako i u žučne vodove i na druga mesta. Deo punkcija se, zbog bolje kontrole i prikaza, radi i pod kontrolom ultrazvuka, CT-a i MR-a.

Kontrastna sredstva

Primena kontrastnih sredstava u medicinskoj radiologiji je prisutna od samih početaka, ipak put do sigurnih sredstava koja će dati pojačano zasenjenje ili prozirnost tkiva nije završen ni danas. Glavni način dobijanje kontrastnijeg prikaza u klasičnoj radiologiji je prigušenje zračenja pomoću sredstava koja sadrže atome većeg rednog broja (Z) odnosno veće gustoće.
Tako razlikujemo kontrastna sredstva u klasičnoj radiologiji:
•Pozitivna kontrastna sredstva - ona koja povećavaju gustoću tkiva ili imaju veću gustoću od okolnog tkiva (barijevi i jodni preparati i sl.).
•Negativna kontrastna sredstva - ona koja imaju manju gustoću od okolnog tkiva (vazduh, gasovi - kiseonik, ugljen dioksid, helijum, ksenon). Danas u redovnoj upotrebi samo u pretragama probavne cijevi (npr. zrak za debelo crevo).
Kontrastna sredstva za klasičnu radiologiju se koriste i za intervencijske postupke ali i za CT. Magnetska rezonansa koristi sasvim drugačija sredstva, drugačijih svojstava i u drugim količinama. Zbog toga alergijska reakcija na sredstva koja sadrže jod nisu kontraindikacija za primenu kontrasta koji se daju za MR preglede.
Pozitivna kontrastna sredstva:
•Netopiva - primenjuju se za prikaz šupljih organa, uglavnom probavnog sistema - BaSO4 - barijum sulfat. Ulju slični preparati su danas izbačeni iz upotrebe osim u intervencijama - embolizacijama.
•Topiva - Spojevi koji sadrže jod. Natrijum meglumin diatrizoat se primjenjuje u CT dijagnostici uz dodatak anisova ulja (radi okusa) i kod pregleda probavnog sistema kada postoji mogućnost izlevanja u okolinu (trbušna šupljina, prsište i sl). Isti spoj se koristi(o) i za intravenske preglede mokraćnog sistema kao i za CT, angiografije i intervencijske postupke. Slični derivati trijodbenzena se retko danas upotrebljavaju jer su povišene osmolarnosti odnosno hidrofilnosti. Danas su u upotrebi uglavnom preparati koji su manje osmolarnosti i vrlo ritkih nuspojava i alergijskih reakcija (učestalost otprilike 1:1 000 000 boelsnika).

Kontrastna sredstva za magnetnu rezonansu

Paramagnetska kontrastna sredstva sadrže jone gadolinija, teškog, vrlo toksičnog metala koji u je u tim slučajevima potpuno neškodljiv. Ti joni ubrzavaju relaksaciju vodonikovih protona pa signal vidljivo raste što vidimo kao pojačanje signala odnosno svetline snimke snimljene u T1 tehnici (i sličnima, npr. FLAIR, MR angiografije, 3D tehnike