Nezavisnost revizije i revizora

Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.

Pojam revizija potice od latinskog izraza „revisio“ što znaci ponovno viđenje, ponovno gledanje, pregled, obnovu procesa, poslednji pregled sloga pred štampu. Reviziju u poslovanju preduzeca predstavlja svaka sistemska i detaljno provedena naknadna kontrola poslovanja privredne organizacije i vrši se kada je potrebno precizno rasvjetliti pravo stanje, kada se sumnja na postojanje finansijskih zloupotreba itd. Revizija u sudstvu oznacava obnovu sudskog procesa na zahtjev jedne od stranaka u sporu na osnovu novih dokaza. U administraciji revizija predstavlja izmenu i dopunu zakona i drugih postojecih pravnih propisa. U nauci revizija predstavlja izmenu i dopunu autorskog dela, a u publikovanju poslednji pregled autorskog dijela i štampanih stvari sa odobrenjem za štampu. Reviziju obavljanju lica – revizori. Prema tome revizija predstavlja intelektualnu aktivnost. Samo za ispitivanje valjanosti finansijskih izveštaja o poslovanju potreban je revizor za kojeg se kaže da je strucno lice koje je ovlašceno od strane nadležnog državnog organa da vrši reviziju poslovanja preduzeca a koje pored poznavanja struke mora znati svoja prava i obaveze.

Tom Li reviziju definiše na sljedeci nacin: „Revizija je sredstvo pomocu koga se jedno lice uvjerava od strane drugog lica u kvalitet, stanje i status nekog predmetnog pitanja koje je ovo drugo lice ispitivalo“. Na osnovu ovih definicija revizije možemo zakljuciti da je revizija sistematski proces koji izvodi nezavisan i kompetentan revizor, koji skuplja i vrednuje dovoljne i relevantne dokaze o poslovnim transakcijama i njihovim posledicama da bi utvrdio na koji je nacin stanje, vlasništvo, vrednovanje i obelodanjivanje tih akcija iskazano u racunovodstvu.

POTREBA ZA NEZAVISNOM REVIZIJOM

U cilju razumjevanja potrebe za revizijom polazimo od procesa nastajanja i prezentacije racunovodstvenih informacija krajnjim korisnicima. Primarni tok ovog komunikacionog procesa je konvertovanje racunovodstvenih podataka u korisne racunovodstvene informacije o finansijskom izvještaju, rezultatima poslovanja i novcanim tokovima, i prenošenje tih informacija od lica koja pripremaju finansijske izveštaje ka krajnjim korisnicima tih izveštaja.
Korisnici finansijski informacija mogu biti: eksterni i interni.

U interne korisnike spadaju menadžment, racunovođe i interni revizori.
U eksterne korisnike spadaju:

- vlasnici preduzeca, investitori, kreditori, poslovni partneri, analiticari, i oni koji nadgledaju fin. informacije (agencije, berze).

Mišljenje nezavisnog revizora omogucava eksternim i internim korisnicima donošenje odluka zasnovanih na nepristrasnim informacijama, kao npr. informacije o zaradama, finansijskoj poziciji, likvidnosti itd. Intelektualna aktivnost korisnika u procesu prihvatanja racunovodstvenih informacija usmjerena je na dva cilja: razumjevanje informacionog sadržaja u cilju sticanja znanja o pitanjima koja su za korisnika znacajna, i vrednovanje kvaliteta dobijenih informacija.

U komunikacionom procesu postoje cetiri razloga koji onemogucavaju korisnike izvještaja da verifikaciju izvrše samostalno. To su:

Konflikti interesa.

Između menadžmenta i korisnika izvještaja postoji potencijalni konflikt interesa. Naime, s jedne strane, finansijski izvještaji su jedini izvještaji koje eksterni subjekti dobijaju, a vlasnici preduzeca na osnovu uvida u finansijske izvještaje ne donose samo odluku o realokaciji kapitala, vec i sudbini menadžmenta, tako da je za menadžment bitno da ih finansijski izvještaji predstave u što boljem svjetlu. S druge strane, menadžment kontroliše cjelokupni racunovodstveni proces u preduzecu, odnosno on ima mogucnost da kroz razne oblike formalnih i neformalnih uticaja formira krajnje produkte racunovodstvenog procesa u skladu sa svojim interesima. Korisnici finansijskih izvještaja su takođe svjesni moguceg konflikta interesa koji dovodi u pitanje nepristrasnost finansijskih izvještaja, pa zato je neophodna da se izvrši nezavisna verifikacija od strane osobe sa kojom korisnici nemaju konflikt interesa.

Posljedice.

Odluke, koje korisnici finansijskih izvještaja donose na osnovu saznanja iz finansijskih izvještaja, imaju znacajne ekonomske posljedice po njihove donosioce. Upravo zbog toga korisnici izvještaja su spremni da odvoje određena novcana sredstva za eksternu verifikaciju, jer ce time dobiti povecanu sigurnost da su informacije oslobođene pristrasnosti i nepotpunosti.

Kompleksnost.

Što su procesi prevođenja poslovnih transakcija u racunovodstvene informacije kompleksniji, korisnicima tih informacija je teže da sami direktno procjene kvalitet dobijenih informacija, a i postoji veca verovatnoca nenamjernih grešaka.

Udaljenost.

Cak i kada korisnici imaju sposobnost da samostalno donose zakljucke o kvalitetu dobijenih informacija, oni mogu biti spreceni da izvrše direktnu verifikaciju zbog udaljenosti poslovnih transakcija i procesa njihovog obuhvatanja. Razlozi za udaljenost mogu biti fizicke, pravne ili vremensko – troškovne prirode. Doprinos revizije procesu finansijskog izvještavanja ima dvije dimenzije. Te dimenzije su kontrola i kredibilitet informacija. Revizija ima znacajnu funkciju kontrole kvaliteta racunovodstvenih informacija, jer obezbeđuje nezavisnu eksternu provjeru informacija, i zato što stimuliše menadžere da više pažnje posvete efikasnosti racunovodstvenog sistema. Revizija takođe povecava kredibilitet racunovodstvenih informacija, jer je proces nastajanja tih informacija prošao kroz dodatnu revizijsku kontrolu.

OSNOVNA FUNKCIJA NEZAVISNE REVIZIJE

Osnovna funkcija nezavisne revizije, kao znacajne tržišne institucije, je provjera saglasnosti racunovodstvenih izveštaja sa odgovarajucim racunovodstvenim standardima. Ona se može smatrati organom koji verifikuje ispravnost racunovodstvenih izveštaja mišljenjem o stepenu njihove saglasnosti sa racunovodstvenim standardima.

Pri sastavljanju racunovodstvenih izveštaja moraju se poštovati odgovarajuci racunovodstveni standardi. Poštovanje tih standarda, smatra se, obezbjeduje realan prikaz imovine, obaveza, kapitala, prihoda, rashoda i neto finansijskog rezultata. Ukoliko prezentirani racunovodstveni izvještaji nisu saglasni sa standardima, najverovatijja posljedica je odstupanje prikazanog finansijskog stanja i finansijskih rezultata pravnog lica od cinjenicnog stanja i cinjenicnih promjena nastalih u periodu za koji se izvještava. Racunovodstveni izveštaji koji nisu usaglašeni sa racnovodstvenim standardima imaju oznaku neispravnih, nevjerodostojnih i manipulisanih i ne može im se vjerovati.

Nezavisna racunovodstvena revizija je specijalizovana profesionalna organizacija ciji je zadatak da ispita sve racunovodstvene isprave kojima se dokumentuju stanja i promjene stanja imovine preduzeca i konstatuje da li su imovina, obaveze, kapital, prihodi, rashodi i neto finansijski rezultat istinito i objektivno prikazani i da li su u skladu sa odgovarajucim standardima.