Poljoprivreda Srbije na putu ka EU

Maturski, Seminarski , Maturalni i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima, carine i porezi.


Poljoprivreda se određuje kao privredna delatnost u kojoj se korišćenjem zemljišta, gajenjem korisnih biljaka i životinja dobijaju primarni proizvodi odgovarajućeg biljnog, odnosno životinjskog porekla. Osim toga, obično uključuje njihovu preradu kako bi se ovi proizvodi doveli u stanje da mogu zadovoljiti neku potrebu (ličnu ili reprodukcionu).
U ovom sektoru privrede proizvođač deluje na životne funkcije biljaka i životinja, da bi ih iskoristio na način koji odgovara čoveku. Drugim rečima, to znači da je proces dobijanja upotrebnih dobara u poljoprivredi, u stvari, biološki proces u kome čovek svojim radom svesno deluje na tok reprodukcije – selekcijom sorti i pasmina, plodoredom, primenom agrotehničkih i organizacionih mera.
Poljoprivreda ispunjava brojne zadatke:
• obezbeđuje hranu;
• obezbeđuje sirovine za mnoge oblasti prerađivačke industrije (proizvodnju prehrambenih proizvoda i pića, proizvodnju duvanskih proizvoda, proizvodnju tekstila, industriju kože i obuće i sl.) i za zanatstvo;
• uslovljava razvoj industrije – koristi dobar deo industrijskih proizvoda, obezbeđuje potrebnu radnu snagu i deo akumulacije za njen početni razvoj;
• deluje na bilans spoljnotrgovinske razmene – stvara znatan deo proizvoda za izvoz, prvenstveno u početnoj fazi industrijalizacije, mada poljoprivredne sirovine i hrana mogu biti zamašne stavke i u uvozu.

RASPOLOŽIVOST I STANJE PROIZVODNIH FAKTORA

Srbija raspolaže raznovrsnim i relativno značajnim faktorima za razvoj poljoprivredne proizvodnje.
• Zemljišni potencijali – Srbija raspolaže bogatim zemljišnim resursima, koji su skromno opremljeni infrastrukturom. Poljoprivredne površine zauzimaju preko 5,7 miliona hektara, od čega oko 65% čine oranice, 5% dugogodišnji zasadi i oko 30% prirodni travnjaci. Relativni indikatori raspoloživih površina u odnosu na broj stanovnika u Srbiji su povoljniji (0,4 ha intezivnih površina/stanovnik) u odnosu na Evropu (0,25 ha/stanovnik) i svet (0,27 ha/ stanovnik). Preko dva miliona hektara poljoprivrednih površina spada u visoko produktivna zemljišta locirana u nizijskim predelima, koja imaju malu količinu padavina u vegetacionom periodu i nedovoljno efikasan sistem zaštite od štetnog dejstva suvišnih voda. Značajan deo teritorije Srbije pripada brdsko-planinskom području, gde u strukturi obradivih površina dominira zemljište lošijih bonitetnih klasa, teško dostupne i nepodesne za mehaničku obradu, usled čega se veliki deo ovih površina ne eksploatiše. U svojinskoj strukturi zemljišta dominiraju zemljoradnička gazdinstva koja poseduju 80% poljoprivrednih površina. Njihova zastupljenost u oraničnim površinama je blizu 90%. Posedovna struktura zemljoradničkih gazdinstava je nepovoljna. U odnosu na 1991., u 2002. godini smanjena je prosečna veličina poseda sa 4 na oko 3,5 ha poljoprivrednih, odnosno na oko 2,5 ha obradivih površina. Zastupljenost većih gazdinstava u posedovnoj strukturi je skromna: samo je 4,5% gazdinstava sa posedom iznad 10 ha, koja zauzimaju oko 17% poljoprivrednih površina Srbije, dok 50% gazdinstava ima posed veličine 1-5 ha . ...