Ekonomika preduzeća

1.1. OSNOVI EKONOMIJE





OIKONOMIJA (grčki)- pravilo, zakon o kučnom gospodarstvu. Prvo djelo

iz ove oblasti nastalo je u IV stoljeću, a napisao ga je KSENOFAN

(KSENOFONT) u pokušaju objašnjenja kakve se aktivnosti u društvu (ku-

ći) čine: - POLIS-GRAD, DRŽAVA

OIKOS - GRAĐENJE, DOMAČINSTVO

NOMOS - ZAKON



Politička ekonomija - bavi se problemom države i domačinstva. Javlja

se u 16.i 17.stoljeću a prvi ju je pomrnuo francuz Antonio Montekrijen

(1570-1621) u djelu "RASPRAVA O POLITIČKOJ EKONOMIJI". Ekonomija je u

njgovo doba bila problem politike. Izraz POLITIKON kasnije prihvata

klasična škola, a podjednako ga koristi i istok i zapad.



Alfred Maršal (1892-1924) umjesto političke ekonomije, upotrijebio je

izraz EKONOMIKA u knjizi "PRINCIPEI EKONOMIJE", a izraz ekonomika

upotrebljava se u anglosaksonskoj litaraturi za teoretsku ekonomiju.

U njemačkoj NACIONALNA EKONOMIJA.



Ekonomija je nauka o uvjetima, oblicima i zakonima, nastajanju razvi-

tka i nestajanju, historijski određenih načina proizvodnje pojedinaca

i grupa. To je nauka koja istražuje objektivne zakone koji regulišu

proizvodnju, raspodjelu, razmjenu i potrošnju na različitim stupnje-

vima razvoja.

Ona je i društvena nauka jer istražuje zakone koji regulišu međuodnose

ljudi, tj. društvene odnose, a pošto istražuje zakone koji regulišu me-

đusobne odnose ljudi u ekonomskoj oblasti života ona je i ekonomska

nauka.



Karl Marks je rekao: "Krajnji cilj ekonomije je razotkrivanje zakona

ekonomskog razvitka društva". Postoje 3 osnovna ekonomska predmeta:

- Osnovi ekonomije - Politička ekonomija,

- Ekonomija preduzeća i

- Ekonomska politika.



Problemi ekonomije:

1. Predmet izučavanja - ekonomja je nauka koja se bavi problemima ka-

ko se proizvodi i reprodukuje materijalno bogatstvo nekog društva.



2. Ekonomika se bavi problemima proučavanja uspješnog privređivanja.

Ona treba da pokaže kako se rješavaju složeni ekonomski problemi

ili kako se optimalno koriste raspoloživi resursi:

- OPTIMALNI - način povezivanja ljudi sa sirovinama

- RESEURSI - izvori onih činilaca koji omogučuju proizvodnju.

Ekonomija se bavi makro-problemima u društvu.



3. Ekonomska politika, bavi se problemima istraživanaja akcija i mje-

ra kojim država osigurava svoje društvene interese, odnosno bavi

se mjerama kojim se usmjeravaju privredni i društveni odnosi.





1.1.1. Problemi društvenog karaktera proizvodnje



Čovjek, djelujući u društvu, doprinosi društvu da ostvari ciljeve.

proizvodnja ne znaći samo djelovanje čovjeka na prirodu, već predsta-

vlja i složene društvene procese. Prilagođavajući prirodu, ćovjek je

mijenja ili se istovremeno i on mijenja i djeluje na druge ljude kao

i oni na njega.





1.1.2. Proizvodnja i međuljudski odnosi



Proizvodnja je stalni (kontinualni) proces. Da bi čovjek mogao da se

repredukuje mora neprestano da proizvodi. Što proizvodi on i troši.

Između proizvodnje i potrošnje postoje 2 faze:

- raspodjela i

- razmjena.



Proizvodnja stvara čitav niz međuljudskih odnosa:

1. Neki ljudi su vlasnici sredstava za proizvodnju a neki su proiz-

vođaći i radi toga stupaju u određene međusobne odnose.

2. Ljudi u procesu proizvodnje moraju surađivati, ako su im sredst-

va za proizvodnju zajednička, a ako su vlasništvo samo pojedinog

dijela (klase), tada su u odnosu eksploatacije i klasne potčinje-

nosti.

3. Zajednički rad ljudi nameće potrebu za nekom vrstom jedinstvenog

upravljanja tim radom. U tom slučaju to su odnosi upravljača, ko-

ordinatora (rukovodilaca) rada i neposrednih proizvođaća.

4. U društvu postoji niz osamostaljenih proizvodnih organizacija ko-

se bave proizvodnjom jedne iste i različitih vrsta dobara, pa lju-

di stupaju u određene međusobne odnose koji dobijaju oblike kon-

kurencije.

5. U zavisnosti od svog (vlasničkog ili nevlasničkog) odnosa prema

sredstvima za proizvodnju, ljudi stupaju u određene odnose pri-

svajanja ili raspodjele:

Karakteristike odnosa proizvodnje su slijedeće:

- to su odnosi u koje ljudi stupaju samo u ekonomskoj oblasti druš-

tvenog života,

- u odnose proizvodnje ljudi stupaju nužno i nezavisno od svoje volje,

- pošto su to odnosi društvene baze, oni se odražavaju i na oblike

društvene nadgradnje,

- odnosi proizvodnje su historijski promjenljivi.





a) Istorijska različitost odnosa proizvodnje



Ljudsko društvo prolazi kroz 5 historijskih stupnjeva razvitka:

- prvobitna zajednica,

- robovlasništvo,

- feudalizam,

- kapitalizam i

- komunizam (koji uključuje i svoju nižu fazu - socijalizam).



Svi oni, međusobno se razlikuju po historijsku formiranim cjelinama

odnosa proizvodnje, odnosno, po karakteru i obliku odnosa proizvod-

nje koji u njima postoje. Ove razlike je moguće istaći na osnovu ra-

zličitog oblika svojine nad sredstvima za proizvodnju. Služeći se

tim kriterijumom, možemo napraviti razliku između eksploatisanih i

neeksploatisanih društvenih oblika. Ljudsko društvo prolazi kroz 3

historijski različita načina društvene proizvodnje, u kojima domini-

ra privatna svojina na sredstvima za proizvodnju: - robovlasništvo,

- feudalizam i

- kapitalizam

i 2 neeksploatatorska sistema društvene proizvodnje:

- prvobitna zajednica i

- komunizam (koji uključuje i svoju nižu fazu - socijalizam).



b) Odnosi proizvodnje i društvene kategorije



Ekonomski odnosi ili odnosi proizvodnje na svakom stupnju društvenog

razvoja čine splet veoma raznovrsnih odnosa u okviru svake historijski

formirane cjeline odnosa proizvodnje.

Unutrašnju povezanost svih tih odnosa regulišu određeni objektivni za-

koni.

Odnosi na različitim stupnjevima društvenog razvoja međusobno se razli-

kuju, pa su u skladu s tim historijski različiti i zakoni koji ih regu-

lišu.



Izrazi ili pojmovi kojima se služi politička ekonomija, odnosno naučni-

ci koji se bave istraživanjem objektivnih zakona koji regulišu međusob-

ne odnose ljudi u ekonomskoj oblasti društvenog života, nazivaju se

ekonomskim kategorijama, kao što su: - proizvodnja,

- raspodjela,

- razmjena i

- potrošnja.



lektira, studentski, poslovna, megatrend, diplomski radovi , magistarski radovi, maturalni radovi, diplomski rad, eseji, maturski radovi, seminarski radovi, diplomski radovi, master radovi, magistarski radovi, domaci radovi, domaci zadaci, projekti, maturalni, maturalne radnje, seminarski, maturski, diplomski, ekonomija, ekonomski, pravo, prava, menadzment, marketing, instalacija, tutorijal, tutorijali, tutorial, baze, baza, sistemi, informatika, ekonomika preduzeca, analiza, racunovodstvo, bankarstvo, osiguranje, spoljnotrgovinsko poslovanje, poreski sistem, politika, inteligencija, psihologija, sociologija, geografija, etika, kultura, fizika, seminarski rad, maturski rad uticaj religije na kulturu ilijada i odiseja lektira može li malo preduzeće imati monopolni položaj na tržištu ekonomija i pravo novac osnove menadzmenta knjiga srbija upravljanje promotivnim aktivnostima na primeru preduzeća hamlet zakljucak lik sonje iz lektire ujka vanja sonja lik iz ujka vanje nagradna igra domestos