Nacionalni park Tara

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz geografije.

Tara je od 13.jula 1981.god. Nacinalni park proglašen od strane Narodne skupštine SR Srbije, a danas njime gazduje JP Nacionalni park Tara i ohuhvata 19.175 ha. Od 1995.god. je zajedno sa još 4 preostalih nacionalnih parkova članica Europark federacije, koja okuplja sve nacionalne parkove Evrope. Po Zakonu nacionalni park je: ‘’ veće područje sa prirodnim ekosistemima visoke vrednosti ‘’. U ovom prostor se smeju odvijati ljudske aktivnosti koje ne ugrožavaju opstanak retkih biljnih i životinjskih vrsta, a koje su nekada nazivane ekološkim a sada sve češće ‘’ održivim ‘’. Tara je proglašena nacinalnim parkom pre svega jer spada u red najšumovitijih planina Evrope ( 75% ) i što veliki broj reliktih i endemičnih biljnih i životinjskih vrsta na njoj imaju prirodno stanište. Posebno su značajne one biljne vrste koje su uspele da na Tari prežive i ledeno doba ( Tara u to vreme zbog vlažne klime imala ulogu pribrežišta ). Postoje i predlozi da UNESKO uvrsti Taru sa kanjonom Drine i lovištima ‘’ Sušica ‘’ i ‘’ Kamenica ‘’( lovišta se nalaze u Republici Srpskoj ) u Spisak svetske kulturne i prirodne baštine, kao posebnu zonu zaštite izuzetnih lepota i značaja. Direktor Evropske federacije za zaštitu nacionalnih parkova, dr Etkin Klark, prilikom jedne svoje posete Tari 1996.god. izjavio je: ‘’ Ako na Zemlji postoji raj, onda je to ovo ‘’!
Tara je jedna od najlepših planina Srbije, pod gustim cetinarskim i listopadnim šumama protkanim pašnjacima i livadama.

Sve su rede ovakve oaze netaknute prirode, a jedna od njih je planina Tara u zapadnoj Srbiji. Planinska goropad, reka Drina, gledana sa brojnih vidikovaca lici na tanku, zelenu liniju uvucenu u kanjonski masiv. Prozracno bistra, zelena voda, u kanjonima zastrašujuca, u dolinama pitoma privlaci lepotom svojih obala i bogatstvom vodenog sveta ljubitelje prirode i ribolova.

Radi ocuvanja retkih biljnih i životinjskih vrsta i njihovih zajednica, ocuvanja i unapredenja prirodne sredine i posebnih prirodnih vrednosti, ocuvanja i zaštite kulturno-istorijskih spomenika, istraživanja i korišcenja za potrebe razvoja kulture, obrazovanja, nauke i rekreacije, 1981 godine podrucje Tare je proglaseno za Nacionalni park.
Podrucje Nacionalnog parka Tara nalazi se na 19.200 ha, dok se pod šumama nalazi oko 13.000 ha. Ceo prostor Nacionalnog parka obuhvata: planinu Taru, Crni vrh, Zvezdu, Stolac, kanjon Drine sa Peruccem i okolinu Bajine Bašte.

POLOŽAJ

Nacionalni park Tara pokriva najveći deo planine Tare koja se nalazi na krajnjem zapadu Srbije i zahvata područje ograničeno laktastim tokom Drine između Višegrada i Bajine Bašte. te pripada delu starovlaških planina (Starovlaško-Raška visija).
Područje se nalazi između 43° 52' i 44° 02' severne geografske širine i 19° 15' i 19° 38' istočne geografske dužine.

Granice Nacionalnog parka najvećom dužinom poklapaju se sa granicom BIH i opštinskom granicom, sa područjem opstine Užice.
Severozapadnu granicu čine takozvana suva granica sa Bosnom koja od Kozjeg Rida ide Dugim Dolom do Brusničkog potoka a zatim tokom ovoga potoka do ušća u Drinu odnosno akumulaciono jezero HE "Bajina Bašta".
Od ušća Brusničkog potoka do Perućca ovo akumulaciono jezero čini zapadnu i severnu granicu Nacionalnog parka Tara. Severna granica potom produžava u istočnom smeru preko Perućačkih, Beserovačkih i Zaugljanskih strana do Rače. Istočna granica od Rače, preko Žlepca prelazi u Solotušu i od Solotuškog grada spušta se vertikalno na jug do granice sa opštinom Užice.
Nacionalni park Tara pokriva najveci deo planine Tare koja se nalazi na krajnjem zapadu Srbije i zahvata podrucje ograniceno laktastim tokom Drine izmedu Višegrada i Bajine Bašte. te pripada delu starovlaških planina (Starovlaško-Raška visija).
Podrucje se nalazi izmedu 43° 52' i 44° 02' severne geografske širine i 19° 15' i 19° 38' istocne geografske dužine

PROGRAM ZAŠTITE I RAZVOJA NACIONALNOG PARKA

Program zaštite i razvoja Nacionalnog parka Tara zasnovan je na konceptu trajnog i uravnoteženog razvoja Nacionalnog parka Tara, na principima zaštite i očuvanja prirodnih i stvorenih vrednosti, očuvanja biodiverziteta, umerenog i kontrolisanog korišćenja resursa u skladu sa sledećim ciljevima:

1. Zaštita, unapređenje i namensko korišćenje posebnih prirodnih vrednosti područja kroz obezbeđenje stabilnosti ekosistema, poboljšanje njihovog stanja u pogledu strukture i kvaliteta u skladu sa ekološkim potencijalom područja

2. Zaštita prirodnih potencijala flore, faune, zemljišta, voda i vazduha kroz obezbeđivanje uslova za njihovo svrsishodno korišćenje, racionalno gazdovanje i uravnotežen razvoj;

3. Razvoj privrednih delatnosti koje su u skladu sa funkcijama Nacionalnog parka koji se ogleda u :
1.izradi lovne osnove lovišta Nacionalnog parka Tara
2.obeležavanju ribolovnih voda Nacionalnog parka
3.Izradi Programa unapređenja ribarstva

4. Zaštita i prezentacija kulturno - istorijskih znamenitosti koja se ogleda u:
1.izradi inventara- katastra izvora u Nacionalnom parku i zaštitnoj zoni
2.sanaciji svih bespravno kaptiranih izvora
3.aktivnosti na zaštiti izvorišta vodosnabdevanja hidroakumulacije Kruscica i hidroakumulacije Raca

5. Očuvanje pejzažnih i ambijentalnih vrednosti prostora, kao prepoznatljivog estetskog izraza područja;

6. Razvoj naučnih istraživanja prirodnih i kulturno - istorijskih vrednosti Nacionalnog parka i obezbeđenje uslova za razvoj njegovih obrazovnih funkcija koji se ogleda u :
1.sanaciji i revitalizaciji pozajmišta mineralnih sirovina
2.sanaciji i revitalizaciji kamenoloma “Žljebac”, “Banja” i Lazići
3.sanaciji svih bespravno postavljenih krečana i banseka

7. Usmeravanje razvoja postojećih i novih aktivnosti u skladu sa potencijalima kao i tradicijom područja koji se ogleda u :
1.zaštiti i unapređenju prirodnih vrednosti
2.zaštiti i unapređenju kulturno- istorijskih vrednosti