Hardver i softver

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz informatike.

Sa računarom, korisnik komunicira preko ulaznih i izlaznih uređaja sa podacima koji se nalaze u formi koja je čitljiva za coveka. S druge, strane u elektronskom računaru podaci su predstavljeni u obliku koji računar razume odnosno preko binarnih cifara, jedinica i nula. Svaka binarna cifra se naziva bit.
Računari se klasifikuju u tri osnovne grupe: mikro računari, mini računari i veliki računari. Osnov ove klasifikacije je u različitim veličinama memorije, brzinama rada, mogućnostima komunikacije kao i raznovrsnošću ulazno/izlaznih uređaja.

2. STRUKTURA DIGITALNIH RAČUNARA

Digitalne elektronske računare čine sledeće dve komponente:
• hardver; fizička ili materijalna komponenta
• softver; programska ili nematerijalna, apstraktna komponenta.
Hardver računara čine :
• centralna jedinica, računar u užem smislu u kome se realizuje obrada
• ulazno/izlazne jedinice preko kojih se vrši ulaz-izlaz informacija.
Sve ulazno/izlazne jedinice čine periferne jedinice računara. Centralna jedinica i sa njom neposredno povezane periferne jedinice čine računarsku konfiguraciju.
Centralna jedinica se sastoji iz nekoliko funkcionalnih delova:
• interne ili unutrašnje memorije,
• upravljačkog organa ( jedinice ),
• aritmetičko-logičnog organa ( jedinice ).
Upravljački i aritmetičko-logički deo se zajedno nazivaju centralni procesor računara, jer se u njemu realizuje proces obrade, dok interna memorija samo služi za memorisanje poadataka.
U odnosu na funkciju ulaza- izlaza periferne jedinice se dele na :
• ulazne,
• izlazne i
• ulazno- izlazne.
Ulazne jedinice su periferni uređaji namenjeni da se preko njih vrši samo unošenje- ulaz podataka. Najčešće korišćeni su čitači dokumenata, jedinice za govorni ulaz i specijalni ulazni uređaji.
Izlazni uređaji su namenjeni za izdavanje rezultata obrade. Najvažniji su štampači, ploteri, jedinice za govorni izlaz, mikrofilmer, specijalni izlazni uređaji.
Ulazno- izlazni uređaji mogu da vrše i funkciju ulaza i izlaza podataka. Po nameni dele se na :
1. jedinice eksternih memorija, namenjene za memorisanje i dugotrajno čuvanje velikih količina podataka
2. interaktivne terminale koji služe za neposredno komuniciranje čoveka i računara.
Periferni uređaji su preko odgovarajućih kanalapovezani sa centralnom jedinicom. Kanali su ulazno-izlazni upravljački uređaji koji služe za usklađivanje sporih perifernih uređaja i brze centralne jedinice. Jedan isti kanal može da opslužuje viđe perifernih uređaja.
Kanali se dele na :
• multipleksne, za istovremeno povezivanje više sporih perifernih uređaja
• selektorske, za povezivanje više, ali ne istovremeno, brzih perifernih uređaja
• blok multipleksni- za istovremeno opsluživanje više brzih perifernih uređaja.
Radom kanala upravlja kanalski program.

2.1 INSTRUKCIJE I NARDBE

Računari rade po unapred određenim pravilima ( algoritmima ) koja se opisuju na određeni način Za opis algoritama se može koristiti : mašinska instrukcija, simbolička instrukcija i naredbe.
Mašinska instrukcija se u elektronskom računaru predstavlja u binarnom – kodiranom obliku i sastoji se iz dva dela:
• kod operacije- predstavlja kodirani oblik elementarne operacije ( ukazuje na operaciju koju treba izvršiti )
• adresni deo- predstavlja kodirani oblik efektivne adrese lokacije polja podataka i/ili opšte namenskog registra, nad čijim sadržajima se želi izvršiti odgovarajuća elementarna operacija.

Tabela odnosa brojnih sistema:

DEKADNI BROJ BINARNI BROJ HEKSADEKADNI BROJ OKTALNI BROJ
0 0 0 0
1 1 1 1
2 10 2 2
3 11 3 3
4 100 4 4
5 101 5 5
6 110 6 6
7 111 7 7
8 1000 8 10
9 1001 9 11
10 1010 A 12
11 1011 B 13
12 1100 C 14
13 1101 D 15
14 1110 E 16
15 1111 F 17
16 10000 10 20

Simbolička instrukcija je u stvari mašinska instrukcija predstavljena u simboličkom obliku, tj. kod operacije je predstravljen mnemoničkom skraćenicom naziva operacije ( npr. MOVE Character - MVC ), a adresa lokacije polja podataka proizvoljnim alfabetskim ili alfanumeričkim nazivom. Sintaksna struktura simboličke instrukcije utvrđena je konkretnim simboličkim programom (
ASSEMBLER ).
Naredba je iskaz kojim se iskazuje operacija ili niz operacija koje program treba da izvršava i ona čini osnovnu jezičku strukturu višeg programskog jezika (COBOL, FORTRAN, PASCAL i dr.). Naredba uvek počinje glagolom
( MOVE, MULTIPLY itd.)koji predstavlja operaciju i kome sledi utvrđena kombinacija

1. HARDVER I SOFTVER 1
2. STRUKTURA DIGITALNIH RAČUNARA 1
2.1 Instrukcije i nardbe 2
2.2 Mikroračunarski sistemi 2
2.3 Ulazne jedinice 4
2.4 Jedinice za memorisanje podataka 5
2.5 Izlazne jedinice 6
3. SOFTVER RAČUNARA 7
3.1 Vrste obrade- karakteristike operativnih sistema za pojedine tipove obrade 8
3.3 Rad u realnom vremenu (real time) 9
3.4 Simultana obrada ( multiprocessing ) 9
3.5 Obrada podataka na daljinu – telekomunikacioni sistem 9
3.6 Distribuirana obrada podataka 9