Karakteristike radnog odnosa u državnim organima - diplomski

Zasnivanje radnog odnosa ima višesruku ulogu i značaj i izuzetno je važno pravno i društveno ekonomsko pitanje. Potreban je izvestan pravni mehanizam po kome će se vršiti zasnivanje radnog odnosa na liniji zadovoljavanja interesa društva, radnika i poslodavca. Zakon o radu , koji je stupio na snagu 23. marta 2005.godine, sadrži više značajnih novina koje se odnose na već postojeće radno pravne institute iz ranijeg važećeg Zakona o radu. Novim Zakonom o radu su uređeni i potpuno novi radno-pravni instituti, gde su zakonodavna rešenja data u skladu sa zakonodavstvom Evropske unije (zabrana diskriminacije, zaštita zaposlenih kod promene poslodavca, utvrđivanje viška zaposlenih, obezbeđivanje potraživanja zaposlenih u slučaju stečaja i drugi). Pravac brojnih izmena koje su došle do izražaja u zakonodavnim rešenjima novog Zakona o radu je pre svega preciziranje odredaba kojima se obezbeđuje veća i doslednija primena konvencija i preporuka Međunarodne organizacije rada i primena dosta brojnih direktiva Evropske unije u oblasti radno-pravnih odnosa.

Zasnivanje radnog odnosa podrazumeva ispunjavanje uslova za obavljanje određenog posla. Ti uslovi, po pravilu, utvrđuju se zakonom i pravilnikom o organizaciji i sistematizaciji poslova. U državnim organima i službama i drugim odgovarajućim asocijacijama javnog karaktera, ti uslovi mogu se propisivati i drugim opštim aktima. Postupak za zasnivanje radnog odnosa veoma je pojednostavljen. Uslovi za zasnivanje radnog odnosa mogu biti brojni i veoma različiti. Neki od tih uslova su opsteg karaktera, jer se vezuju za sva radna mesta i sve kandidate za posao, odnosno za sve zaposlene, a neki – posebnog karaktera, jer se odnose samo na pojedina radna mesta i zaposlene koji na njima rade. S obzirom na to, uslovi za zasnivanje radnog odnosa dele se na opšte i posebne uslove.

Opšti uslovi za zasnivanje radnog odnosa su takvi da ih mora ispunjavati svako lice koje zeli da se zaposli, odnosno koje je u radnom odnosu. Bez njihovog ispunjenja radni odnos se ne može zasnovati, jer bi takvo postupanje bilo u direktnoj suprotnosti sa imperativnim zakonskim propisima. Takvim uslovima smatraju se:

1) navršenih 15 godina zivota, i
2) opsta zdravstvena sposobnost.

Lice koje nije navrsilo 15 godina zivota, ne može zasnovati radni odnos, zbog toga što se nalazi u stanju nedovršenog psihofizičkog razvoja koji bi se zapošljavanjem mogao ugroziti, odnosno usporiti. Pravilno je da se radni odnos zasniva sa licima koja nisu mlađa od 18 godina zivota. Samo izuzetno i pod strogo utvrđenim uslovima radni odnos može se zasnovati i sa licima mlađim od 18 godina, pod uslovom da imaju najmanje 15 godina života. Za takvo opredeljenje zalaze se i Međunarodna organizacija rada, što potvrđuju i odredbe sadržane u njenim konvencijama (npr. u Konvenciji br.138, iz 1973. godine, o minimalnim godinama za zapošljavanje i slično). Pored MOR-a i Organizacija ujedinjenih nacija se bavila pitanjem zaštite dece i omladine u oblasti zapošljavanja (npr. Deklaracija o pravima deteta iz 1959.god.)

1 Državni službenici i nameštenici 4
1.1 Prava i dužnosti državnih službenika 6
1.2 Vrste radnih mesta 8
1.3 Zapošljavanje u državnoj službi 10
1.4 Ocenjivanje i napredovanje državnih službenika 16
1.5 Premeštaj državnih službenika zbog potrebe rada 18
1.6 Stručno usavršavanje i osposobljavanje 18
1.7 Disciplinksa odgovornost državnih službenika 20
1.8 Prestanak radnog odnosa 21
1.9 Prava državnih službenika pri promeni uređenja državnih organa 22
1.10 Odlučivanje o pravima i dužnostima državnih službenika 24
1.11 Uređenje kadrovskog sistema 25
1.12 Posebna pravila o nameštenicima 27
2 Evropski standardi i novi propisi u Srbiji 28
3 Javna uprava i ljudski resursi 30
3.1 Menadžment ljudskih resursa u javnoj upravi 32
ZAKLJUČAK 36
LITERATURA 38