Hijerarhija izvora međunarodnog poslovnog prava

Maturski, maturalni, seminarski, diplomski i master radovi iz poslovnog prava.

Istorijski posmatrano, razvoj međunarodnog privrednog prava može da se svede na dvije tendencije. Jedna predstavlja proces integracije koji se odigrao u srednjem vijeku stvaranjem lex mercatoria kao skupa međunarodnih običaja, a druga proces dezintegracije kada je tako stvoreno kosmopolitsko i univerzalno trgovačko pravo inkorporisano u nacionalne trgovinske i građanske zakonike (tokom XIX veka, naročito). Sasvim je izvesno, međutim, da smo danas – služeći se terminologijom A. Goldštajna, svedoci reintegracije međunarodnog privrednog prava koje se vrši kako putem međunarodnih konvencija, tako i putem tzv. Autonomnog međunarodnog privrednog prava, koje stvaraju sami privredni subjekti u međunarodnom trgovinskom prometu. Nema sumnje da je, i pored postojanja nacionalnih zakonika međunarodno privredno, a naročito međunarodno poslovno pravo nastavilo da se razvija, jer je to bilo logično pošto donošenjem nacionalnih zakonika, za koje francuski prof. A.Tunc A. (UNCITRAL : CNUDCI koja predstavlja formulating agency, tj. tjelo koje formuliše propise ili preko drugih međunarodnih organizacija, naročito UNIDROIT, Haške konferencije za međunarodno pravo) kaže, da predstavljaju “nacionalizam na području prava”, nije prestala međunarodna trgovina kojoj nacionalni propisi nikad nisu odgovarali. Otuda se, paralelno sa postojanjem nacionalnih kodifikacija razvijalo međunarodno trgovinsko pravo, istina najpre kao običajno i formularno da bi zatim (naročito posle Drugog svetskog rata) došlo do zaključivanja mnogobrojnih međunarodnih konvencija i sporazuma kojima su se kodifikovala pravila međunarodnog privrednog prava. U ovom kontekstu svakako treba posebno naglasiti značaj koji ima Komisija Ujedinjenih nacija međunarodno trgovinsko pravo, privatno pravo, Međunarodne trgovinske komore, UNCTAD-a i drugih, što je doprinelo nagloj i značajnoj reafirmaciji međunarodnog privrednog prava. Brojne međunarodne konvencije koje su usvojene ili su u pripremi model zakoni ili vodiči pripremljeni su upravo u okviru ove komisije.


Problem, predmet i objekat istraživanja


S obzirom na sve specifičnosti Međunarodnog poslovnog prava, njegovu ne baš jasnu neisdefinisanost, izvore koji su sa jedne strane neobavezujući za strane, ako ih ne ugovore, ali i njihovu mogućnost da iste norme prave, ja sam ovu ovom radu kroz kruto navođenje izvora, što je najbitnije hijerarhijski pokušao sa sumiram njihov red i način primene i usput otgonetnem koji se i kada mogu upotrebljavati.

Kao osnovno polazište postavio sam izvore, one pisane, a običaji su kao lex specialis i predmet postavio alternativno u cilju što boljeg sagledavanja onoga što čini jedan zaokružen sistem uređenih pravnih normi. S toga je suštinski predmet ovoga rada norma, odnosno njen skup i položaj u sistemu normi.


Kao objekat istraživanja uzeo sam u obzir same izvore, odnosno sve ono što se može upotrebiti u regulisanju međunarodnog privrednog prava, kako bi ono moglo što bolje da radi u interesu stranaka, tj. međunarodnih subjekata. S obzirom da je u opciji veoma veliki broj izvora i njihovo međusobno preklapanja, time je moj izbor bio otežan , a razlučivanje podrobnije i metodičnije.

Radna hipoteza i pomoćne hipoteze

Ono od čega sam krenuo bilo je nedovršeni sistem međunarodnih, ali i nacionalnih propisa koji regulišu ovu materiju. Pretpostavka je da se svaki građansko-pravni odnos sa međunarodnim elementom mora rešavati u nivou međunarodnih odnosa privatnih subjektata, kako bi se u potpunosti izbacila intervencija nacionalnih zakonodavstava zbog mogućnosti pristranosti i subjektivnog tumačenja normi.

Kao pomoćne mhipoteze naročito bih naglasio analizu normi koje donose poslovni ljudi, a koje su se implementirale u samu hijerarhiju i sa tim u vezi njihovu važnost, kao ipak najviši oblik međusobnog poslovnog komuniciranja.

Svrha i ciljevi istraživanja

Osnovna svrha ovog istraživanja jeste specifičnost same hijerarhije, jer u teoretskim krugovima postoji mišljenje da hijerarhija koja važi za neke druge grane prava, ne bi trebala da važe ovde, jer široka autonomija, plus arbitražni način rešavanja sporova može da izmeni postojeću strukturu, jer je autonomija volje ta koja u ovoj grani prava ima određeno disregulaciono značenje.

Cilj istraživanja jeste da se pokaže da gotovo svi izvori međunarodnog prava ne moraju biiti u hijerarhiji jer se svi na ovaj ili onaj način mogu staviti pod istu liniju. Naročito je značajna činjenica da i propisi koje donose države i međunarodne organizacije i one koje kreiraju sami poslovni ljudi stoje u takvom, istom odnosu, da čak ponekada ove druge suspenzuju one prve.

Naučne metode

Naučne metode će biti one koje su najbliže pravu kao nauci, a to su analiza, sinteza, upoređivanje... Takvim pristupom olakšavam sebi, jer u moru različitih mišljenja, postulata i aksioma, mogu dobiti jedno dosta zdravo i na činjenicama potkepljeno stajalište, koje može, ali i mora biti tačno.