Etnokulturni identiteti u turizmu

Nova tema  Odgovori 
Podelite temu sa drugarima: ZARADITE PRODAJOM SVOJIH RADOVA
 
Ocena teme:
  • 0 Glasova - 0 Prosečno
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Autor Poruka
sanja Nije na vezi
Junior Member
**

Poruka: 1
Pridružen: Dec 2009
Poruka: #1
Etnokulturni identiteti u turizmu
SEMINARSKI RAD

NAZIV PREDMETA: Medjukulturni menadzment
NAZIV TEME : Etnokulturni identiteti u turizmu








SADRŽAJ :



1.Sociološko značenje identiteta 2, 3 strana

2. Društveni kontekst identiteta – 4,5,6, 7 strana
Multikulturna struktura društva

3. Multikulturalizam i modeli kulturne raznovnosti 7, 8, 9 strana

4.Multikulturalizam i pravna struktura društva 9, 10 strana

5.Etnokulturni identiteti u turizmu 11 strana

Literatura 12 strana







1. Socijološko značenje identiteta


Čovjek svoju samosvojnost, „čistu vlastitost“, postiže izdvajanjem iz neposrednog sastava prirode. Čovjek se iz neposrednog spoja sa prirodom „preseljava“ u svoju zajednicu preko koje „osvaja“ prostor i vrijeme i gradi kolektivni identitet univerzalnog, ljudskog karaktera. Čovjekova priroda, motivaciono, kognitivno i smisaono, ne ostaje na univerzalnom nivou ljudske zajednice (svjetskog društva), već se ispoljava na nivou manjih zajednica, kao što su etničke i nacionalne zajednice, i na tom nivou konstituiše etnokulturni identitet (Vukićević, 2005). Prema tome, izdvajaju se tri nivoa sociološkog
značenja identiteta:
1. induvidualni identitet (pojedinac − lični identitet);
2. etnokulturni identitet (etnička grupa, nacionalna zajednica);
3. identitet ljudske zajednice (svjetsko društvo).
Lični identitet i identitet ljudske zajednice neumitno se susreću u spoju esencije i egzistencije konkretnih etničkih grupa i nacionalnih zajednica, što etnokulturnom identitetu daje posebnu sociološku, a i praktičnu značajnost. U tom spoju logosa i istorije može se najpreciznije sociološki pratiti relacija etničkog (etničko porijeklo, jezičke osobenosti ili poseban jezik, način privređivanja, stil stanovanja, sistem vrijednosti, moralne norme, običaji, nošnja, folklor, zbivanja iz ekonomske i političke istorije, oslobodilački ratovi, revolucije, ekonomski i kulturni preporodi, istaknute ličnosti na kulturnom, naučnom, političkom i vojnom planu, institucije kulture i umjetnosti), vjerskog (religijska pripadnost, vjerovanje u apsolutnu moć Boga, vjerovanje u natprirodno, vjerovanje u sveto, osjećaj zavisnosti od svetog, religija kao svijet reda, religija kao simbolično prevazilaženje smrti, religija kao vid otuđenja, apriorni karakter religijskog mita, aposteriorni karakter religijskog mita, religija kao pogled na svijet, religija kao razumijevanje okoline, religijsko kao motiv ponašanja u svakodnevnom životu, religijsko u porodičnim aktivnostima, značenje koje religijskom pridaju pojedinci – vjernici i ateisti, značaj koji religijsko ima za zajednicu, religija kao društveni fenomen) i građanskog (otvorenost prema drugim etnokulturama, čovjek bez predrasuda − rasnih, etničkih, religijskih, prisvajanje vrijednosti univerzalnog karaktera, spremnost na saradnju sa pripadnicima drugih etnokulturalnih, religijskih, političkih i ideoloških uvjerenja, spremnost da se nadiđe „determinizam rođenja“, stepen kritičnosti i samokritičnosti, spremnost na odbranu i sticanje autonomne pozicije u društvu u odnosu na vlast, relacija „pripisanog“ i „stečenog“ statusa, spremnost izvršavanja građanskih dužnosti, stepen angažovanja u društvenim aktivnostima − participativna kultura, spremnost na kontrolu vlasti, spremnost na neprestano izgrađivanje i obnavljanje konsenzusa među autonomnim društvenim akterima, spremnost na poštovanje moralnih normi, moralnu kritiku i samokritiku, otpor tradicionalizmu, otpor autoritarnosti − autoritarnoj kulturi, zalaganje za vladavinu prava, stepen međusobnog povjerenja, otpor tiraniji, samosvijest o svojoj ulozi, dužnosti i dostojanstvu, legitimisanje na osnovu usvojenih vrijednosti i ciljeva, na osnovu određenih postupaka i sredstava
kojima se ostvaruje sistem vrijednosti i ciljevi, kao i na osnovu postignutih
rezultata i naravno posljedica koje je određeno djelovanje proizvelo za pojedince
i društvo) bez čega nema otkrivanja istorijskih tendencija u razvoju demokratije i humanizma, a to znači mira. Kroz ovu relaciju možemo svestrano pratiti i druge značajne pripadnosti: generaciji, porodici, sloju, klasi, prijateljskom udruživanju i slično.
Ovim se obezbjeđuje da se pitanju identiteta ne pristupa kroz jednu komponentu, već cjelovito, kroz etničku, antropološku, socijalno-psihološku, kulturološku, ekonomsku i političku. S obzirom na to da su sve ove komponente jako dinamične, i sam identitet u svim nivoima – ličnom, etnokulturnom i ljudskom, jeste uvijek dinamičan. Ili, kako neki autori kažu: „identitet je uvijek u raskoraku sa samim sobom“, a mi, uvijek u dilemi da li smo bolji i stvarniji od identiteta, bilo da nam je nametnut, bilo da smo ga sami izabrali. To je onaj nepresušni motiv da neprestano razvijamo sebe i identitet na svim nivoima –
ličnom, etnokulturnom i ljudskom. Problem je što se pri tom javljaju ne samo pozitivni trendovi, nego i negativni sa izrazito lošim posljedicama za čovjeka i njegovu zajednicu. Najznačajnija karakteristika ovog procesa koja ima univerzalni smjer progresivnog kretanja čovjeka i njegove zajednice ka ostvarivanju fundamentalnih ljudskih vrijednosti jeste otpor stvaranju istog. Očigledno, jedino valjan metod pristupa u sociološkom razumijevanju identiteta, individualnog − ličnog, kolektivnog, etnokulturnog, jeste onaj koji adekvatno prati neprestanu dinamiku značaja, značenja i smisla pribjegavanju
odrenenoj identifikaciji, jer je identitet rezultat procesa identifikacije unutar nekog odnosa. On se može mijenjati ako se mijenja odnos. U sociološkoj operacionalizaciji
upotrebljiviji je pojam identifikacije nego pojam identiteta. Preko pojma identifikacije
e konstituisanju identiteta na svim nivoima, i time izbjegavamo neutemeljene, fiktivne,
ideološke sudove o autentičnosti identiteta. gzaktnije dolazimo do značaja, značenja i
konstituisanju identiteta na svim nivoima, i time izbjegavamo neutemeljene, fiktivne, ideološke sudove o autentičnosti identiteta.






















2. Društveni kontekst identiteta – multikulturalna
struktura društva

Ontologija savremenog društva najizrazitije se ispoljava u njegovoj multikulturalnoj strukturi. Od skoro 200 država ni jedna nema homogenu etnokulturalnu
strukturu. Procjena je da danas imamo u svijetu oko 600 jezičkih I oko 500 etničih grupa. To čini multikulturalizam, kako sa stanovišta aktualnih društvenih odnosa, tako i sa stanovišta istorijskih tendencija i perspektive, najznačajnijim fenomenom savremenog doba. Multikulturalna struktura drži ovorenim pitanja:
– jezičkih prava;
– regionalne autonomije;
– političkog predstavništva;
– obrazovnih sistema i programa;
– svojinskih prava;
– imigracione i naturalizacione politike;
– nacionalnih simbola (izbor himne, državnih praznika i dr.).
Sva ova pitanja tiču se položaja većine i položaja manjina u jednom društvu, odnosno državi. U vezi sa ovim pitanjima, istočnu Evropu i Treći svijet potresaju mnogobrojni
nacionalni konflikti, dok položaj imigranata, domorodačkih naroda, mjesto i uloga drugih kultura dovode u pitanje mnoge pretpostavke zapadnog svijeta. Nakon Hladnog rata etnokulturni konflikti postali su najveći izvor političkog nasilja u svijetu (Kimlika, 2004). Pogotovo zabrinjava činjenica da ovi konflikti ne pokazuju tendenciju smirivanja. U pristupu razumijevanja ovih konflikata zanemaruje se kardinalna činjenica da svaki od njih ima svoju istoriju, a to znači da nema uniformnog ili univerzalnog rješenja. Zapadna
politička tradicija prećutkivala je ove probleme, priklanjajući se teoriji „kraja istorije“ po kojoj je demokratski sistem razvijenih kapitalističkih zemalja našao odgovor za sve ključne probleme čovjeka i društva, pa i za problem etnokulturnih konflikata.
Nastojanja su bila usmjerena na ostvarenje ideala homogene državne zajednice, pa su u tom cilju vođene različite politike prema kulturnim manjinama:
a) manjine su čak fizički uništavane, masovno proganjane – etnički čišćene, do genocida;
b) manjine su asimilovane, prisiljavane na usvajanje jezika, religije I običaja većine;
c) manjine su tretirane kao stranci i podvrgavane fizičkoj segregaciji, ekonomskoj diskriminaciji uz poricanje političkih prava.
Činjeni su izvjesni pokušaji u pogledu zaštite kulturnih manjina. Na početku XX vijeka imamo primjere bilateralnih ugovora kojima su definisana recipročna prava nacionalnih manjina u zemljama potpisnicama ovih ugovora. Takav je ugovor potpisan između Njemačke i Poljske u kojem se Njemačka obavezala da će obezbijediti određena prava etničkim Poljacima koji žive u njoj, s tim da i Poljska obezbijedi odgovarajuća prava etničkim Njemcima koji žive u njoj. U principu ovaj pristup u rješavanju prava nacionalnih manjina izgleda veoma prihvatljiv. Međutim, njegova primjena dala je veoma negativne posljedice, i to ne samo za manjine. Jače zemlje iskoristile su ove ugovore za invaziju, pod izgovorom da su prava njihovih sunarodnika u drugim zemljama ugrožena. Poznati primjer jeste invazija nacističke Njemačke na Poljsku i Čehoslovačku u Drugom svjetskom ratu. Poslije Drugog svjetskog rata razvija se liberalni pristup koji polazi od toga da treba utvrditi opšta − bazična građanska i politička prava svim pojedincima bez obzira na njihovo grupno pripadništvo, i samim tim biće zaštićena i prava manjina. Sociološki je ovdje bitno primijetiti da liberali zanemaruju dvije važne činjenice:
1. pojedinac nije puka apstrakcija, već konkretno društveno biće sa svojim etnokulturnim identitetom − societalnom kulturom, u čemu nalazi smisao svog izbora i opredjeljenja;
2. grupni život je poseban realitet društvenog života za koji je neraskidivo vezan svaki pojedinac.
Zanemarivanjem ovih činjenica, pojedinačna prava ostaju bez osnovnih pretpostavki za njihovu realizaciju. Osnovna ljudska prava: sloboda govora, udruživanja, savjesti, nesporno su vezana za pojedinca, ali je takone nesporno da ih pojedinci uvijek ostvaruju u zajednici sa drugima. Bez ove sociološke činjenice ne mogu se efektuirati pojedinačna ljudska prava. Ako u institucijama društva nigdje nema jezika manjine, kako će manjina koristiti svoje pravo na jezik? Ako u obrazovnim programima nema sadržaja manjinskih kultura, kako će pojedinci, pojedinačno ili kao grupa, koristiti pravo na svoju kulturu i
očuvanje svog etnokulturnog identiteta? Prema tome, liberalno stanovište da će prava na individualnoj ravni obezbijediti „ontološku sigurnost“ i na nivou grupnog života manjina nema utemeljenje u realitetu društvene zbilje, niti na individualnom, niti na društvenom planu. Čak je i u UN bila prihvaćena doktrina o ljudskim pravima kao supstitut
za pojam manjinskih prava. Prihvata se filozofija o univerzalnosti ljudskih prava čime se ne brišu samo reference na prava etničkih i nacionalnih manjina, već se zapostavlja sama ljudska priroda i smisao bivstvovanja čovjeka i njegove zajednice. Polazilo se od toga da manjine, čiji članovi uživaju jednak individualni tretman, nemaju potrebe za posebnim tretmanom svojih etničkih posebnosti. Na toj osnovi postavljena je Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima UN. Društvena stvarnost kretala se drugim putem. Etnokulturni identiteti ne trpe uniformnost i na toj osnovi univerzalnost. Etnokulturni identiteti nijesu protiv univerzalnosti, ali one univerzalnosti koja prirodno proističe iz
dubine prirode etnokulturnih identiteta i smisla čovjekovog postojanja u vezi s tim. Etnokulturni identiteti ne prihvataju univerzalnost kao uniformnost, to jest kao similaciju manjinskih kultura. Etnokulturni konflikti u savremenom društvu jesu upravo otpor političkom nasilju, koje praktikuju većinske kulture pozivajući se, izmenu ostalog, i na Univerzalnu deklaraciju o ljudskim pravima. Liberali su na principu unuverzalnosti slobode pojedinca razvijali tezu „benigne ravnodušnosti“ po kojoj država:
1) ne treba da se suprotstavlja individualnoj slobodi ljudi da izražavaju svoja etnokulturna opredjeljenja;
2) ali, isto tako, ne treba da podržava takva opredjeljenja, praktično, ne treba uopšte da se bavi tim pitanjima.
„Benigna ravnodušnost“ znači da država svoj odnos prema etničkim identitetima treba da uspostavi na istom principu kao prema religiji, a to znači na principu odvojenosti crkve i države. Država treba da garantuje religiozne slobode svakom pojedincu. Liberali smatraju da se, samim tim, posredno obezbjeđuje sasvim dovoljna zaštita religioznim manjinama, jer njihovi pripadnici imaju slobodu obožavanja i imaju slobodu udruživanja sa drugima iste vjeroispovijesti.
Država u ovim stvarima ne treba da se miješa, pa u toj situaciji pojedinci neće osjećati nikakav strah od države i njenih eventualnih diskriminacija. Pristalice „benigne ravnodušnosti“ smatrali su da isto tako etnički identitet treba prepuštiti slobodi privatnog života svakog pojedinca, o čemu država ne treba da brine. Problem nastaje u realizaciji ovakve slobode pojedinca kada se uključi neizostavan uslov da se ta sloboda mora ostvarivati na način koji ne ugrožava prava drugih. „Članovi etničkih i nacionalnih grupa zaštićeni su od diskriminacije i predrasuda i oni su slobodni da održavaju bilo koji deo etničkog naslena ili identiteta, pod uslovom da ne narušavaju prava drugih“ (Kimlika,
2004, 12). Znači, nemoguće je ostvarivati kulturne identitete isključivo u privatnoj sferi, a da to nema nikakve veze sa javnom sferom društvenog života. Zanemarivanje nužne veze ostvarivanja kulturnog pripadništva ili etničkih identiteta sa javnom sferom, a to znači sa pravnim identitetima je naprosto ignorisanje društvene stvarnosti. To je društvena predmetnost ili sociološka činjenica prvog reda, bez koje nije moguće objasniti slobodu pojedinca ni u kom elementu njegovog bivstvovanja, pogotovo ne u domenu etnokulturnog identiteta. Ako su prava, resursi, dužnosti u jednom društvu vezani za konkretne ljude sa svim njihovim karakteristikama, individualnim i grupnim, onda je
nemoguće ostvariti odvojenost države i etniciteta, to jest nemoguće je prilikom pravnog regulisanja ovih pitanja isključiti etničke grupe i odgovarajuće kriterijume koji će uvažavati njihove grupne karakteristike. Liberali, desnice i ljevice, odbaciju ideju permanentne diferencijacije u pogledu prava i statusa izvjesnih grupa. Desno orijentisani liberali čak tvrde da afirmativna aktivnost pojedinih grupa dovodi do suprotnih rezultata. Čim ljudi postaju svjesniji grupnih razlika, prema njihovom mišljenju, oni postaju odbojniji prema drugim grupama.
Liberali nakon Drugog svjetskog rata zauzimaju izričit stav:
1) da specifičnim etničkim i nacionalnim grupama ne treba dati stalni
politički identitet;
2) da specifičnim etničkim i nacionalnim grupama ne treba dati konstitucionalni
status;
3) da se manjinska prava ne mogu podvesti pod kategoriju ljudskih prava.
Međutim, praksa međunacionalnih odnosa pokazala je ubjedljivo da se tradicionalna doktrina o ljudskim pravima mora dopuniti teorijom manjinskih prava. Svjetska praksa je pokazala da doktrina o ljudskim pravima ne daje odgovore na fundamentalna pitanja kako kulturne manjine ostaju nezaštićene od nepravdi koje im nanosi većina; zašto se u svijetu etnokulturni konflikti povećavaju, a ne smiruju. To je vratilo manjinska prava u sami centar menuđacionalnih odnosa.
Pokušaji dopune doktrine o univerzalnim ljudskim pravima sadržani su u raznim deklaracijama o manjinskim pravima na svim nivoima do UN. Menutim, svi ovi ne daju željene rezultate jer ne zahvataju suštinska pitanja manjinskih i etničkih prava. Dopune moraju zahvatiti pitanja:
1) kako univerzalna prava koja pripadaju pojedincima neposredno povezati
sa njihovim etnokulturnim identitetom;
2) kako precizno definisati specifično grupno diferencirana prava manjinskih
i etničkih grupa i drugih diferenciranih grupa u jednom društvu,
odnosno državi?
Jedino zahvatanjem ovih pitanja mogu se izbjeći opasnosti zloupotrebe jezika, rasne segregacije, aparthejda i drugih oblika diskriminacije. Prema tome, društvena stvarnost postavlja liberalnoj teoriji direktno pitanje:
1) na koji način manjinska prava mogu koegzistirati sa ljudskim pravima,
pošto bez ove koegzistencije ljudska prava predstavljaju apstrakciju sa
opasnim posljedicama za manjine;
2) na koji način se mogu povezivati manjinska prava i individualne slobode,
demokratija i socijalna pravda?


3. Multikulturalizam i modeli kulturne raznovrsnosti

Pojam multikulturalizma direktno je vezan za genezu nastajanja ovog društvenog fenomena. Najopštije rečeno, pojam multikulturalizma pokriva različite oblike kulturnog pluralizma. U istorijskom razvoju ljudskih društava imamo različite oblike nastajanja multikulturalne strukture: nomadska kretanja, kolonijalna osvajanja, dobrovoljne migracije, ratna osvajanja, prinudna iseljavanja i dr. Prema tome, svako multikulturalno društvo ima svoju istoriju nastajanja.
Ipak, mogu se izdvojiti dva najznačajnija modaliteta kulturne raznovrsnosti:
1) „kulturna raznovrsnost nastaje iz inkorporacije prethodno samoupravljajućih,
teritorijalno koncentrisanih kultura u veću državu“ (Kimlika, 2004, 21). Ovdje se radi o nacionalnim manjinama koje nastoje da se održe kao osobena društva pored većinske kulture, odnosno nacije;
2) „u drugom slučaju, kulturna raznovrsnost nastaje kao rezultat individualne i porodične imigracije“ (Kimlika, 2004, 21). Ovdje su u pitanju etničke grupe koje hoće da se integrišu u šire društvo, ali ne da se asimiluju, već da očuvaju svoj etnokulturni identitet i da se toj njihovoj potrebi prilagode institucije šireg društva.
Ovo su opšti modeli, ali je za svako multikulturalno društvo potrebno posebno ispitati kako istorijska inkorporacija prevladava protivrječnosti koje se javljaju u međusobnim odnosima nacionalnih i etničkih grupa.
Na osnovu dva modaliteta kulturne raznovrsnosti, Kimlika izdvaja dva
tipa države u savremenom društvu:
1) multinacionalne države, i
2) polietničke države.
U okviru multinacionalne države koegzistiraju više od jedne nacije, „pri čemu termin nacija znači istorijsku zajednicu, manje ili više institucionalno dovršenu, koja zauzima datu teritoriju i koja ima osobeni jezik i kulturu“ (Kimlika, 2004, 22). Ovdje se izdvajaju bitne odrednice nacije:
– istorijska zajednica;
– institucionalno dovršena;
– sopstvena teritorija;
– osobeni jezik;
– osobena kultura.
Primarno mjesto zauzima elemenat istorijska zajednica, jer svi drugi „objektivni“ elementi: institucionalna konstitucija, teritorija, jezik, kultura, ostaju bez vezivnog tkiva koje oblikuje svaku zajednicu, pa i nacionalnu zajednicu. U istorijskom procesu sublimacije svi „objektivni“ elementi dobijaju svoje posebno, autohtono značenje, značaj i smisao za određenu zajednicu. Zato svaka nacionalna zajednica ima svoj istorijat nastajanja, postojanja i razvitka. Znači, multinacionalna država nije nacija-država u kojoj je izvršena asimilacija posebnih nacionalnosti u jednu naciju, već država u kojoj nacije koje je sačinjavaju imaju potreban nivo autonomije za očuvanje svog nacionalnog
identiteta. Znači, multinacionalna država nije nacija-država u kojoj je izvršena asimilacija posebnih nacionalnosti u jednu naciju, već savremeni oblik organizacije društva, koji omogućava naciji da se ispoljava kao istorijska kategorija. Nacija, kao tipično istorijska pojava, ne trpi neistorijska tumačenja koja ostaju na pojmu država-nacija, čime se redukuje sama logika ideje nacije time što se država postavlja iznad nacije, iako država može biti samo sredstvo nacije. Nacija, takođe, ne trpi neistorijske pristupe koji ostaju na pojmu etničke nacije, čime se redukuje sama logika ideje nacije na nivo etniciteta, a logika ideje nacije jeste upravo u transcendiranju etničke datosti, to jest determinizma rođenja, građaninom i građanskom vezom među ljudima.
To ne znači da građani multinacionalne države ne posmatraju sebe istovremeno kao jedinstven narod, bez obzira na kulturnu raznovrsnost unutar jedinstvene države. Bez ovog elementa patriotskog osjećanja svih građana multinacionalne države, opstanak ove države ne bi bio moguć. Švajcarci, na primjer, imaju veoma izraženo osjećanje zajedničke lojalnosti bez obzira na veoma izražene kulturne i jezičke razlike u njoj. Multinacionalna država će ostvarivati ovo jedinstvo ukoliko razvija istovremeno i patriotizam i održava nacionalni identitet nacija koje je sačinjavaju. Prema tome, nezamisliva je moderna nacija kao zajednica građana koja zanemaruje posebne nacionalnosti.
Švajcarsku je „najbolje posmatrati kao multinacionalnu državu i osećanje lojalnosti koje ona izaziva izraz je zajedničkog patriotizma, a ne zajedničkog nacionalnog identiteta“ (Kimlika, 2004, 26/7).
Struktura polietničke države je veoma raznovrsna s obzirom na karakter nastajanja etničkih grupa u njoj: imigranti, kolonisti, gastarbajteri, izbjeglice. Sve su ove grupe izvor kulturnog pluralizma polietničke države. Pitanje je koliko je u određenoj državi dopušteno da se taj kulturni pluralizam ispoljava, to jest koliko i na koji način je dopušteno pojedinim etničkim grupama da očuvaju svoje etničke posebnosti.
„Anglokonformistički“ model integracije usmjeren je na asimilaciju koja pretpostavlja odricanje etničkih grupa od svog naslena i prihvatanje postojećih normi šireg društva. Prema ovom modelu, asimilacija je od suštinskog značaja za stabilnost, jer bi priznavanje kulturnih razlika neumitno vodilo u destrukciju čitavog društva. Američki „melting pot“ jeste neposredni izraz „anglokonformističkog“ modela integracije. Osnovni cilj jeste čišćenje etničkih grupa od njihovih etničkih sadržaja. Kanadski model „etničkog mozaika“ je nešto blaža forma asimilacije. U njemu se iskazuje određeni respekt prema integritetu imigrantskih kultura, ali je u praksi to redukovano na mogućnost useljenika u Kanadu da biraju u koju će od dvije dominantne kulture (anglofonu ili frankofonu) da
budu asimilovani. Praksa SAD, Kanade, Australije, zemalja koje imaju najveći broj imigranata per capita u svijetu, pokazivala je sve veći otpor „anglokonformističkom“
modelu integracije. Imigrantske grupe, za razliku od nacionalnih manjina, nijesu zahtijevale da uspostave paralelno društvo. Odbacivanje modela asimilacije nije značilo da imigranti odbijaju da postanu anglofoni, jer je to uslov elementarnog uključivanja u ekonomski, akademski i politički život društva u kojem su se dobrovoljno odlučili da žive. Ali, imigrantske grupe ne prihvataju totalnu asimilaciju koja pretpostavlja potpuno gubljenje njihovog etnokulturnog identiteta. Zbog toga se već 1970-ih odustaje od asimilatorskog modela. Prihvata se realnost polietničke strukture društva koju mora pratiti i institucionalna organizovanost društva.
Teorijski je moguće, a to i praksa potvrnuje, da odrenene imigrantske grupe od etničke grupe postanu nacionalne manjine. Već se o Americi govori kao dvojezičkoj zemlji u kojoj, pored engleskog, značajno mjesto dobija i španski jezik. Imigranti sa španskog govornog područja sve manje pokazuju interes da uče engleski jezik. I ne samo španski, američka Vlada pomaže izučavanje i drugih jezika za koje postoji sve veće interesovanje.
Uostalom, danas imamo situaciju, ne samo da jedna zemlja može biti istovremeno i multinacionalna i polietnička, nego je najveći broj zemalja u svijetu upravo takav.
Očigledno, pojam multikulturalizma odnosi se na dvije bazične grupe:
– nacionalne manjine (osobena i potencijalno samoupravljačka društva
u široj državi); i
– etničke grupe (imigranti koji su napustili svoju nacionalnu zajednicu
da bi se priključili drugom društvu).
Sociološki pogled na cjelinu strukture savremenih društava pojmom multikulturalizma obuhvata i druge društvene grupe, koje se svojim kulturnim potrebama izdvajaju i zahtijevaju od društva da iskaže interes za te potrebe I institucionalno ih sankcioniše. Takve društvene grupe su: prema polnoj strukturi
– žene i muškarci; prema starosnoj strukturi – djeca, omladina, sredovječni
ljudi, ostarjeli; hendikepirani; homoseksualci; siromašni i dr. Sve ove grupe
imaju svoju subkulturu koju treba uvažavati.


4. Multikulturalizam i pravna struktura društva

Nezaobilazno, naučno i praktično, pitanje jeste u kakvoj korelaciji jesu multikulturalna i pravna struktura društva. Liberalna demokratija pretpostavlja da je za prilagonavanje kulturnim razlikama dovoljno obezbijediti zaštitu grananskih i političkih prava pojedinaca. Međutim, pitanje je da li ova prava obuhvataju i izražavaju suštinu
multi-kulturalne strukture civilnog društva. Odgovor je veoma lako dati: opšta građanska i politička prava pojedinaca ne pokrivaju realitet grupne strukture multikulturalnog društva, a i sama njihova realizacija nezamisliva je bez društvenog konteksta ukupnih društvenih odnosa. Zbog toga je u „mnogim zemljama u velikoj meri prihvaćen stav da se
određenim oblicima kulturne razlike možemo prilagoditi specijalnim pravnim I ustavnim merama koja nadilaze opšta prava građanstva. Neke forme grupne razlike mogu jedino biti akomodirane ukoliko njeni članovi imaju izvesna grupno specifična prava – ono što Ajris Jang naziva ‚diferenciranim grananstvom’“ (Kimlika, 2004, 45).
Očigledno, multikulturalna struktura društva, pored opštih grananskih I političkih prava pojedinaca, zahtijeva institucionalizaciju i grupno specifičnih prava.
U spoju multikulturalne strukture i prava izdvajaju se tri oblika grupno specifičnih prava:
1) pravo na samoupravu;
2) polietnička prava; i
3) reprezentaciona prava.
Pravo na samouspravu veže se za prirodu nacionalnih manjina koje žele da očuvaju potreban nivo autonomije u multinacionalnoj državi. Nacionalne manjine žele punu slobodu u razvoju svoje kulture, obrazovanja, jezika, obezbjenenje interesa svojih pripadnika, teritorijalnu definisanost, jasan odnos sa centralnim vlastima. „Zahtevi za samoupravu, dakle, po pravilu uzimaju oblik zahteva za prenošenje političke vlasti na političku jedinicu koju kontrolišu članovi konkretne nacionalne manjine i koja korespondira sa njihovom istorijskom postojbinom i teritorijom“ (Kimlika, 2004, 50). Nacionalna manjina zahtijeva prava na samoupravu kao trajna prava ustavom potvrđena, čak do prava na otcepljenje ako ona ocjenjuje da se njihovo samodređenje dovodi u pitanje u okviru postojeće države.
Polietnička prava vezana su za etničke grupe, a predstavljaju zaštitu od
„anglokonformističkog“ modela integracije, to jest asimilacije. Polietnička prava možemo posmatrati na dva nivoa:
1) na individualnom planu slobodnog izražavanja svoje etničnosti i religioznosti
na građanski način, a to znači na planu uvažavanja i
poštovanja svih drugih etničnosti i religioznosti;
2) na nivou društvenog i institucionalnog uvažavanja etnokulturalnih potreba etničke grupe kao grupe u domenu: javnog finansiranja, radnih uslova i oslobađanje obaveza na radu koje su u suprotnosti sa etničkom kulturom grupe, obrazovanja, etničkih, kulturnih, umjetničkih sadržaja značajnih za očuvanje njenog etnokulturnog identiteta i ponosa grupe. Etničke grupe nastoje da se sva ova prava utvrde na način koji neće osporavati njihovo efikasno uključivanje u ekonomske, političke, kulturne i druge institucije dominantnog društva.
Reprezentaciona prava jesu poseban vid prava kojima se „pokriva“ multikulturalna
struktura društva. Ona se odnose ne samo na nacionalne manjine I etničke grupe, nego i na druge strukturalne grupe (žene, siromašni, seljaci, hendikepirani) koje imaju svoje posebne potrebe i interese, a time i na zahtjev da neposredno budu zastupljene u institucijama sistema. Smatra se da je demokratski proces u jednom društvu „nereprezentativan“ ukoliko ne izražava raznovrsnost populacije. Naravno, reprezentaciona prava ne podrazumijevaju samo kvantitativnu zastupljenost pojedinih struktura, već, još značajnije kvalitativno predstavljanje i ostvarivanje njihovih suštinskih interesa i nijhove subkulture.
Teorijsko tipiziranje ova tri oblika prava ne znači njihovo potpuno menusobno izolovanje. Ova tri prava veoma su povezana, često se preklapaju − postoje mnoge izomorfne linije, tako da se jedna grupa ne ograničava na korišćenje samo jednog od ovih prava.







5. Etnokulturni identiteti u turizmu


Civilizacijski i kulturni resursi nece biti i nisu, samo od značaja ya odnose na globalnom i međunarodnom planu, oni snažno utiču, sve su prilike da će sve snažnije uticati i na unutrašnju strukturu I odnose savremene nacionalne države. Ljudi nezapadnih civilizacija odbijaju političku I kulturnu hegemoniju Zapada. Modeli zapadnog društva kod njih ne postižu ne samo ekonomsku efikasnost već nisu primjenljivi ni u smislu uređenja i unaprijeđenja društvenih odnosa.Zapadni modeli jednostavno se ne uklapaju u njihov pogled na svijet. Zapaža se interesantna pravilnost da što više ljudi polayi od istih civilizacijskih pretpostavki, te više brinu o svom specifičnom identitetu i okreću se etničkim, jezičkim i religioznim tradicijama. Zbog toga je za stabilnost multikulturnih zajednica sa više jezika, religija, mentaliteta pojedinih naroda neophodno da pojedine etnokulturne cjeline mogu očuvati svoj identitet. Može se reći da kulturne linije razdvajanja snažnije djeluju nego državne granice. To je slučaj sa Evropom, u Americi pojedine etnokulturne zajednice sve više traže grupna prava, na Bliskom istoku i drugim djelovima Azije iznutra oživljavaju etničke veze lokalnih kultura. Afrika takođe nije izuzetak od ovog procesa. Samo u naznačenom istorijsko- kulturnom kontekstu možemo odrediti konkretno značenje nacije. Pitanje je kako određeni elementi etniciteta ( jezik, religija, kultura, običaji, porijeklo, mentalitet ) dobijaju logički formulisanu adekvatnost i kauzalnu determinisanost u određenom istorijsko- kulturnom kontekstu. Očigledno je da su građansko i etničko dva neodvojena elementa čovjekovog bivstvovanja, pri čemu građansko određuje da je čovjek po svojoj prirodi biće zajednice a etničko koje zajednice konkretno.U tom smislu se kultura uzima kao sredstvo koje anonimnim masama posreduje osjećaj kolektivnog identiteta, a svijest neophodan element formiranja nacije kao specifične zajednice. Suverenitet države je neodvojiv od etniciteta. Postajući subjektom narod otkriva svoj logos preko jezika, religije, kulture, tradicije, običaja i svijesti zajednici. U tom samorazumjevanju etnokulturni sadržaji doživljavaju sublimaciju i kao rezultat te sublimacije dolazi jedan narod do nacije kao kolektvnog samoodređenja. Nacija je prema tome kolektivno samoodređenje i samorazumijevanje
jednog naroda ili dijela naroda, na bazi logičkog i istorijskog spoja konkretnih etnokulturnih svojstava što se afirmiše i obezbješuje državom.













Literatura :
Internet
Crna Gora na prelazu milenijuma – Slobodan Vukićević


Prilog(a)
.doc  SEMINARSKI RAD.doc (Veličina: 114 kb / Preuzimanja: 3174)
12-12-2009 03:42 PM
Poseti veb stranicu korisnika Pronađi sve korisnikove poruke Citiraj ovu poruku u odgovoru
Nova tema  Odgovori 


Verovatno povezane teme...
Tema: Autor Odgovora: Pregleda: zadnja poruka
  Globalizacija u turizmu derrick 0 1,778 11-10-2013 03:25 PM
zadnja poruka: derrick
  Komparativna analiza medija kao prenosilaca promotivnih poruka u turizmu derrick 0 1,048 08-08-2013 12:20 PM
zadnja poruka: derrick
  Makroekonomski identiteti Vesnica 0 1,222 11-05-2010 10:09 PM
zadnja poruka: Vesnica

Skoči na forum: