Bitka na Kosovu

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz istorije.

Kosovska bitka bila, a i zasigurno ce ostati, centralni deo Srpske istorije. Ova epska bitka za slobodu inspirise vekovima srpski narod. Bitka se odigrala 28.06 1389 ili 15.06 1389 po starom kalendaru. U narodu zivi legenda o Kosovskom boju, a ipak relevantnih istorijskih spisa o ovome dogadjaju nema mnogo. Konstantin filozof , bugarski srednjevekovni knjizevnik i filozof, je prvi opisao bitku koja se odigrala tako da mnoge verzije bitke, koje ce uslediti oslanjaju na njegovu verziju. Da bi se sto bolje sagledao fenomen Kosovske bitke potrebno je razjasniti i dogadjaje koji su se odigrali i pre same bitke, prve kontakte dveju kultura, kao i odnose koji su se razviljali izmedju dve zaracene strane.

Situacija na Balkanu pre Kosovske bitke

Dinastija koja je Srpsku drzavu dovela u sam zenit ,bila je bez sumlje dinastija Nemanjica. Na celu se carom Dusanom (oko 1308-20.12 1355) u srpskom posedu bila je kompletna Albanija, veliki deo Bugarske, Vizantije, tako da se njegovo carstvo prostiralo od Dunava na severu do Korinstskog zaliva na jugu, a od obala Jadranskog mora na zapadu kod Dubrovnika do obala Jegejskog mora na istoku kod Kavale.
Već 1349. napadnuta je i Bosna, ali Dušan nije uspeo da osvoji grad Hum, mada je neke od ovih krajeva opusteo i opljačkao. Srpski car je pokušao 1350. da povrati Zahumlje i Krajinu, pa je sa velikom vojskom prešao Neretvu i uputio se prema Krki, ali su ga nemiri u grčkim oblastima omele u tom poduhvatu. Krajina i Zahumlje ostaće u sastavu bosanske drzave.
Početkom pete decenije četrnaestog veka Dušan se okrenuo prema severu. U sukobu sa ugarskim vladarem Lajošem osvojio je Mačvu i Beograd 1353. Godinu dana pre toga, Dušanova vojska se, zajedno sa Bugarima, prvi put suprotstavila turskoj najezdi, u prvoj Maričkoj bici. Iako je srpska vojska ubedljivo poražena, to nije ni u kom slučaju zaustavila Dušanova osvajanja.
Krajem 1355. izbio je rat između Dušana i Mletačke republike s jedne strane, i Ugarske i Bosne, s druge strane. Ali, tek što je rat počeo, car Dušan je iznenada umro (20. decembra 1355). Rat se završio posle tri godine, a Ugarska je dobila Dalmaciju i Dubrovnik (1358).
Posle smrti Dusanove, Srbija ulazi u period u kome su lokalni feudalni gospodari preuzeli vodeću ulogu i ugrozili prvenstvo centralne vlasti. Kralj Uroš II, sin cara Dušana, nije imao ni snage ni mudrosti da im se suprotstavi. Nije mnogo vremena prošlo pre nego što se Dušanovo carstvo nije sasvim raspalo. U prvi plan došla je porodica Mrnjavčevića i još nekoliko predstavnika srpske vlastele. Neki od njih priznavali su vrhovnu vlast Uroša (Lazar Hrebeljanović u južnoj Srbiji, Vuk Branković na Kosovu, braća Balšići u Zeti, Nikola Altomanović na Zlatiboru i Rudniku), dok se Vukašin Mrnjavčević odvojio od Uroša i 1366, u svojoj prestonici Prilepu, proglasio za kralja. Ali, svaki od njih, bez obzira na svoj odnos prema Urošu, sami su brinuli o svojim posedima, jer sam Uroš to nije ni mogao, ni umeo. U tom trenutku na tlo podeljenog Balkana aktivno stupa jedna nova sila koja ce umnogome oblikovati istoriju ovoga dela Evrope - Otomanska Imperija.

Srbija u predkosovskom periodu

Istorijat Kneza Lazara

Lazar Hrebeljanović (1329.-1389.) poznat i kao sveti car Lazar, bio je srpski vladar s prestolnicom u Kruševcu. U to vreme, u razjedinjenoj knezevini, on je bio centralna figura Srpske drzave. Otac Lazara je bio logotet na dvoru kralja Dušana u Prištini. U vreme kada se kralj Dušan okrunisao za cara, Lazar Hrebeljanović je imao oko 17 godina. Porodicno bogatstvo Hrebeljanovića je bilo vrlo malo i obuhvaćalo je samo utvrđeni grad Prilep (gdje se Lazar rodio) i grad Prizren. Kao mladić Lazar je služio na dvoru cara Dušana. O tome govori i „Povijesno slovo o knezu Lazaru“, kao i patrijarh Danilo. Kao dvorski činovnik Lazar je od cara Dušana dobio titulu stavioca i s’ ovom titulom je sudelovao u političkom životu carevine. Na dvoru je sreo despota Jovana Olivera, ratničkog kesara Preljubu, despota Dejana i kesara Vojihnu.
Lazar Hrebeljanović se 1353. godine oženio kćerkom velikog kneza Vratka Milicom. Njen otac je bio iz roda Nemanjića po liniji velikog župana Vukana. Poslije naprasne smrti cara Dušana Nemanjića 20. decembra 1355. Lazar Hrebeljanović kao dvoranin je sudjelovao sahrani u mauzoleju Svetog Arhanđela kod Prizrena. Tu je Lazar mogao vidjeti kako su u jugozapadnom kutu hrama sahranjuju posmrtni ostatci cara Dušana i kako se grobnica zatvara s poklopcem od bijelog mramora na kojem je isklesan visoki reljef cara Dušana.
Unutrašnji sukobi i deobe stvorili su krizu srpske države. S nestankom carstva, poslie iznenadne smrti Dušana Nemanjića, a potom i Cara Uroša (1355.-1371.), mnogi krupni i sitni feudalci, srpska vlastela ili „velikaši“ - kako ih pamti narodno predanje ugrozili su jedinstvo srpskih zemalja.