Rekultivacija degradiranog zemljišta

Porast svetske populacije i povećana tražnja za poljoprivrednim proizvodima, stupanj civilizacijskog razvoja koji karakteriše ubrzan rast materijalne proizvodnje i energetske potrošnje praćen velikim stepenom ugroženosti prirodnih resursa, predstojeće iscrpljivanje prirodnih neobnovljivih izvora energije i moguć prelazak na masovnu proizvodnju bio mase kao izvora energije, sa jedne strane, i limitirane površine namenjene poljoprivrednoj proizvodnji, u velikoj meri nameću potrebu za rekultivacijom onog zemljišta koje usled intenzivnog, a često i neracionalnog korišćenja izgubilo autoregenerativne sposobnosti.
Zemljište je osnovni prirodni resurs poljoprivredne proizvodnje i ograničeni izvor u proizvodnji hrane. Stoga se prirodno postavlja i pitanje, da li se na postojećim i potencijalnim zemljišnim obradivim površinama mogu obezbediti dovoljne količine hrane za ishranu stanovništva.
Kojim intenzitetom se gube obradiva poljoprivredna zemljišta pokazuju podaci Buringha, P., koji u svojoj studiji o promeni strukture korišćenja zemljišta do 2000. godine, daje procenu i proračun da se godišnje u svetu gubi oko 13 miliona hektara poljoprivrednog zemljišta i to procesima:
- erozije,
- dezertifikacije i
- korišćenjem u nepoljoprivredne svrhe.
Dakle, uzroci degradacionih procesa su veoma različiti. Najčešći su: prekomerno, nekontrolisano krčenje šuma, erozije izazvane vodom i vetrom, poplave, površinski kopovi u blizini rudnika itd. S obzirom da je zemljište resurs budućnosti i smanjuje se po glavi stanovnika, naša je obaveza da brinemo o njemu i što je moguće više ublažavamo intenzitet degradacionih procesa.
Kategorije oštećenih ili degradiranih zemljišta predstavljaju veliki problem današnjice sa tendencijom daljeg rasta a na štetu plodnih i obradivih poljoprivrednih površina. Ubrzani privredni i industrijski razvoj naše zemlje doneo je ili prouzrokovao niz negativnih posledica u pojedinim područjima, kojima su poremećeni odnosi ekološke ravnoteže, zagađivanjem atmosfere i voda, oštećenjem i gubljenjem većih površina zemljišta pogodnih za poljoprivrednu proizvodnju.
Poseban problem kod rekultivacije odlagališta jeste kako raznorodni materijal koga čine laporci sa primesama drugih neogenih sedimenata lignita i ugljene prašine, isplanirati i pripremiti za biljnu proizvodnju. Problem je utoliko veći što se predhodno zemljište tokom eksploatacije uglja ne skida separatno sa površina koje se zahvataju novim iskopima i ne prenose na površine koje se planiraju za rekultivaciju. Na novoformiranim odlagalištima konvencionalna tehnologija zasnivanja biljne proizvodnje je dosta ograničena, zbog narušenih fizičko-mehaničkih svojstava i strukturnih agregata zemljišta, koji su nepovoljni za rad mašina, pogotovu na bočnim stranama sa većim stepenom nagiba terena.

UVOD
1 Rekultivacija degradiranog zemljišta 4
1.1 Pojam rekultivacije degradiranog zemljišta 4
1.2 Mere rekultivacije degradiranog zemljišta 6
1.3 Postupak rekultivacije degradiranog zemljišta 8
1.4 Efekti rekultivacije degradiranog zemljišta 10
2 Rekultivacija degradiranog zemljišta u svetu 11
3 Rekultivacija degradiranog zemljišta u Srbiji 12
ZAKLJUČAK 19
LITERATURA 20