Uporedba političkog sistema Bosne i Hercegovine sa političkim sistemom Republike Fran

Maturski, Seminarski , Maturalni i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima, carine i porezi.


Iako je država sama po sebi jedna kompaktna cjelina, za njeno funkcionisanje su neophodna pravila kojih se moraju pridžavati svi, uključujući i one koji su na vrhu rang liste u državnoj vlasti. U mnogim državama, kao i u našoj, ovaj cilj se postigao donošenjem ustava.

Ustav je najviši zakon jedne države i svi zakoni moraju biti u skladu s njim. Njega ne čine svi odnosi u društvu, čine ga samo oni najznačajniji, dok mu ostali ne smiju biti proturječni.

Primjer države koja ima jedan od najuređenijih državnih sistema po mišljenju mnogih stručnjaka je Francuska, pa je možemo uzeti kao referentni nivo sa kojim ćemo u narednom tekstu uporediti sistem naše zemlje i uvidjeti njegove prednosti i nedostatke.

Ustav francuske Pete republike iz 1958. godine

Od Francuske buržoaske revolucije i Deklaracije o pravima čovjeka i građanina iz 1789. godine i prvog Ustava iz 1791. godine, ustavni sistem Francuske je imao burnu historiju. Smjenjivali su se režimi i oblici vladavine. Ustavnu monarhiju od 1791. dvije godine kasnije zamjenjuje Montanjarski ustav radikalne ljevice. Već 1795. godine uspostavlja se vlast Direktorijuma, u skladu sa novim Ustavom iz 1795. godine. Slijede novi ustavi, jedan nakon pada Napoleona I 1815. godine i drugi nakon julske revolucije 1830. godine. Druga republika je trajala samo četiri godine (1848-1852), zatim nastupa Drugo carstvo koje traje do 1871. godine. Ustavnim zakonima iz 1875. godine tek se uspostavljaju relativno stabilne institucije treće republike. Četvrta republika je trajala od Ustava 1946. do De Gaulleovog Ustava Pete republike 1958. godine, koji je i danas na snazi. Poznati francuski teoretičar ustavnog prava Maurice Duverger je ovaj razvoj uporedio sa zemljotresom u kome je radikalnim udarima u prvih deset godina (1789.-1799.) raskinuto sa prethodnim feudalnim uređenjem da bi se u nastavku rjeđim potresima, „smirivanjem tla“, traženjem kompromisa stabilizovale ustavne i političke institucije Francuske. Svoj najbolji izraz to je dobilo u Ustavu 1958. godine .

Kontinuitet francuske ustavnosti uspostavlja se na osnovnim principima koji se sastoje od poštivanja najšireg korpusa ljudskih sloboda i suvereniteta naroda- na ove vrijednosti Ustav iz 1958. godine se poziva već u preambuli, dajući im ustavni (neki teoretičari tvrde i nadustavni) značaj i snagu. Zbog toga, ovaj ustav i ne sadrži posebno poglavlje o ljudskim slobodama i pravima. Na ovaj način, Deklaracija o pravima čovjeka i građanina iz 1789. i dio preambule Ustava iz 1946. godine o ljudskim pravima su sastavni dio sada važećeg Ustava.

Ustav iz 1958. godine ostat će poznat u komparativnom ustavnom pravu prema tome što je kreirao novi model odnosa između izvršne i zakonodavne vlasti. Taj sistem u teoriji se naziva polupredsjednički ili mješoviti predsjedničko-parlamentarni sistem. Ovaj sistem je ostvario značajan utjecaj na neke druge ustavne sisteme u svijetu kao što su Ustav Portugala iz 1976., Hrvatske iz 1990., kasnijim ustavnim promjenama oslabljena uloga predsjednika Republike, Ruske federacije iz 1993. godine i drugi...