Just in time - proizvodnja

Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.

„Trebali bi smo biti oprezni da iz iskustva izvučemo samo mudrost koja je u njemu i tu se zaustavimo; inače ćemo biti poput mačke koja je sela na vruću peć. Ona više nikad neće ponovo sesti na vruću peć – i to je dobro, ali ona takođe više nikad neće sesti ni na hladnu peć.“ Mark Twain

U čovekovoj prirodi je da konstantno istražuje i nalazi načine da poboljša svoj način života. Prvenstveno da obezbedi što bolju materijalnu osnovu. Tokom vremena dešavale su se revolucije u oblasti privrede i načina ostvarivanja što većeg tržišnog udela u odnosu na konkurenciju, sa novim dostignućima i primenom istih. Zadnjih decenija dvadesetog veka na površinu je izbačen jedan novi princip u proizvodnji. Taj princip je svojom primenom i širenjem na nivou države, potom i kontinenta stvorio velikog konkurenta na svetskom nivou koji dobija naziv „azijski tigar“.
Princip proizvodnje „Just-in-time“ ili proizvodnja tačno na vreme dovodi do novina u proizvodnji koje donose odlične rezultate i sam proizvodjač postaje konkurentan u svojoj branši. Sam početak primene tačno na vreme bio je odraz malog broja firmi a ostale su radile na principu „Just-in-case“. Princip je potekao iz Azije, tačnije iz Japana iz firme Toyota Motor Company.
Japanski menandžment je orjentisan na proizvod i proizvodnju a ostali na finansije i profit.
Za japanske menadžere važnija su očekivanja nego pravila.
Širok protok informacija je u japanskom načinu donošenja odluka suštinski važan.
Veliki napredak japanske industrije i proizvodnje, nazvan „privredno čudo“ rezultat je pre svega jasno utvrdjenih ciljeva proizvodnje i maksimalnog korišćenja sopstvenog i tudjeg znanja. Japansko upravljanje i moderna proizvodnja se prepoznaju po tome što se u toj proizvodnji koriste moderne metode, primenjuju novi principi upravljanja, koriste nove tehnike, što su tu rodjeni novi termini i pojmovi koji personifikuju modernu fleksibilnu proizvodnju.

„Just-in-time“ proizvodnja

Osnovne karakteristike „Just-in-time“ proizvodnje

Razvoj savremene i moderne privrede polazi od značaja industrijske proizvodnje i činjenice da je upravo proizvodnja taj osnovni sektor gde treba da se usmere sva istraživanja novih metoda proizvodnje, tehnologije i upravljanja. Proizvod je samo ono što zadovoljava potrebe na tržištu. Proizvodnja razvijena na ovim osnovama predstavlja danas autentičnu proizvodnju sa vrhunskim rezultatima u organizaciji,poslovanja i ekonomičnosti, što je dovelo japanska preduzeća do vrhunskih rezultata – kod povećanja produktivnosti, smanjenja vremena ciklusa i pripreme, smanjenja troškova, škarta, ukidanja skladišta, zaliha, kontrole i dr.

Termin „Just-in-time“ se prevodi kao „vremenski dobro planirano“, „tačno u pravo vreme“, „proizvodnja bez skladišta“, „proizvodnja bez zaliha (gotovih proizvoda)“. Svaki proces treba snabdevati pravim elementima u pravoj količini i u tačno vreme.

Zahvaljujući nedostatku prostora i nedostatku prirodnih resursa, japanci su razvili averziju prema rasipanju. Oni na škart i ponavljanje procesa gledaju kao na rasipanje, pa zato nastoje neracionalnu upotrebu prostora i vremena da smanje odnosno izbegnu. Na sve što ne doprinosi vrednosti proizvoda gledaju kao na rasipanje. Suprotno tome, ostali u svetu nisu na to gledali na isti način. Rezultati primene „Just-in-time“ filozofije su veoma izražene. U automobilskoj industriji mogući su koeficijenti obrta zaliha od 50 do 100, u poredjenju sa onima od 10 do 20 kod tradicionalnog pristupa. U proizvodnji motocikala, „Just-in-time“ sistem omogućuje koeficijent obrta zaliha od oko 20, a u poredjenju sa onim od 3 do 5 obrtnog koeficijenta kod tradicionalnog načina proizvonje.

Sistem „Just-in-time“ je vrlo efikasan sistem upravljanja u industriji. „Just-in-time“ proizvodnja je krajnji cilj nove proizvodnje, a ne sredstvo za postizanje cilja. Proizvodnja „Just-in-time“ znači da se proizvodi samo ono što se traži od strane tržišta i to u najmanjim mogućim serijama, sa „0“ greškom i u tačno predvidjenom vremenskom roku.

Proizvodnja „Just-in-time“ ima sledeće karakteristike:
-proizvodnja po narudžbini,
-proizvodnja u malim serijama,
-proizvodnja sa „nula greškom",
-proivodnja sa najkraćim ciklusom izrade,
-proizvodnja bez skladišta,
-proizvodnja bez zaliha (gotovih proizvoda),
-nizak nivo angažovanog kapitala,
-niži troškovi,
-veliko iskorišćenje kapaciteta itd.

Za ostvarenje proizvodnje „Just-in-time“ odnosno proizvodnje u pravo vreme potrebno je:
-znati šta tržište traži (pomoću istraživanja tržišta),
-precizno planiranje proizvodnje,
-usavršiti procese proizvodnje (pomoću Zero QC, ostalih metoda i tehnika).

Cilj „Just-in-time“ proizvodnje je da postigne rentabilnost. Karakterisitke rentabilne proizvodnje su:
-niži nivo angažovanog kapitala,
-niski troškovi,
-veliko iskorišćenje kapaciteta.

Sadržaj

Uvod 2
1 „Just-in-time“ proizvodnja 3
1.1 Osnovne karakteristike „Just-in-time“ proizvodnje 3
1.2 Planiranje JIT proizvodnje 5
1.3 Skraćenje ciklusa proizvodnje. 5
1.4 Kanban sistem 6
1.5 Uticaj JIT sistema na prostorni raspored sredstasva za rad. 7
1.6 Radnici u JIT proizvodnji. 7
1.7 Dobavljači u JIT sistemu 8
1.8 Uvođenje „Just-in-time“ 8
Zaključak 10
Literatura 10