Religija kao element kulture

Sadržaj

1. Uvod 3
2. O religiji 4
2.1 Jevrejstvo 4
2.2 Budizam 5
2.3 Islam 6
2.4 Hrišćanstvo 6
2.5 Hinduizam 8
2.6 Sekte 8
2.7 Religije u Srbiji 8
3. Religija i kultura 9
3.1 Odnos religije i kulture sa društvenom strukturom 10
3.2 Uticaj religije na kulturu 10
3.3 Religija i obrazovanje 10
3.4 Religija i umetnost 11
3.4.1 Manastiri u Srbiji kao primer jedinstva umetnosti i religije 12
3.5 Svetovna religija i masovna kultura 14
4. Zaključak 16
Literatura i izvori 17




1. Uvod

„Znati da ono što je za nas neshvatljivo postoji u stvarnosti, očitujući nam se kao najviša mudrost, to je najblistavija lepota. Taj osećaj nalazi se u središtu svake vere. U tom smislu i ja pripadam odredu onih koji veruju. Govoriti o razumnosti sveta znači misliti... na jedan duh koji je veći od čovečijeg duha – ali mu je stvarno sličan.“

Albert Ajnštajn



2. O religiji

Termin religija se najčešće definiše kao verovanje u natprirodno, sveto i božansko. To verovanje prate specifični moralni propisi, pravila, vrednosti, ustanove i obredi. U najširem smislu, neki je definišu kao sumu svih odgovora koji objašnjavaju ljudske veze sa univerzumom.
U toku ljudskog razvoja, religija je dobijala mnoge forme u različitim kulturama. Ponekad se reč „religija“ koristi kao sinonim za organizovanu religiju, što, u stvari, predstavlja organizaciju ljudi koji podržavaju istu religiju.
O poreklu reči religija se polemiše već vekovima. Neka objašnjenja o poreklu su:
• od latinske reči re (ponovo) i legio (čitati, razumeti, objasniti) – odnosi se na ponovno čitanje, razumevanje svetog pisma
• pažljivo raspravljati – od latinske reči relegere (interpretacija Cicerona)
• ponovno povezivanje sa božanskim – od latinskih reči re (ponovo) i ligare (spojiti). Ovo tumačenje je omiljeno kod poznatih naučnika, kao na primer Toma Harpora, ali verovatno vodi poreklo još od Svetog Avgustina.
• odnosi se na okupljanje – od latinske reči res (u pogledu) i legare (okupiti se). Tačnije, u ovom smislu termin religija se odnosi na organizaciju.
Ono što je izvesno vezano za reč religija je da njeno drugo značenje (vezano za boga, moral, zagrobni život itd.) nije značenje latinskog porekla.
Religije se prema broju božanstava dele na monoteističke i politeističke religije.
Monoteističke religije su: jevrejstvo, budizam, islam i hrišćanstvo. Jedna od velikih politeističkih svetskih religija je hinduizam.



2.1 Jevrejstvo

Jevrejstvo, za razliku od ostalih religija, nije samo skup religijskih ideja, obreda, već i istorija jevrejske zajednice koja obuhvata više milenijuma.
Od nekoliko etapa u razvoju jevrejstva najpoznatije je tzv. Biblijsko jevrejstvo. Biblija ili Stari zavet je pripovest o toj etapi jevrejstva. Reč je o postanku sveta, o istoriji rodova i plemena jevrejskog naroda. Druga faza u razvoju jevrejstva sledi nakon razaranja Jerusalimskog hrama od strane Vavilonaca (587/6. g. p. n. e.), kada su Jevreji proterani iz Judeje. Od tada postoji snažna potreba Jevreja da se vrate u svoju postojbinu Cion. Cion označava Kanansku tvrđavu na bregu Jerusalima. (Cionizam je politički pokret koji označava težnju Jevreja rasutih po svetu za ujedinjenjem i povratkom u Izrael). Važna prekretnica u razvoju jevrejstva bila je razaranje Irodovog hrama od strane Rimljana 70-te godine n. e. Zbog toga u ovom periodu počinje razvoj tzv. rabinskog jevrejstva. Njegov cilj je obnova verskog života bez hrama. Status rabina se sticao tek dugogodišnjim izučavanjem Biblije i Talmuda. Talmud znači učenje, izučavanje, odnosno to je jevrejski zbornik usmenog zakona i predanja, zbirka izreka mudraca, koje se odnose na svakodnevni etički i religijski život ljudi.
Kao alternativa za razoreni verski hram razvila se sinagoga (grč.: skupština, okupljanje), zgrada u kojoj se obavljaju verske aktivnosti u jevrejstvu.