Veštačenja - privredni kriminalitet

Veštačenje je stručna delatnost kriminalističkog veštaka koja se obavlja prema pravilima odnosne delatnosti i u skladu s odredbama Zakonika o krivičnom postupku, na temelju koje veštak izgrađuje i daje svoj stručni nalaz i mišljenje o važnim činjenicama čije mu je utvrđivanje i rasvetljavanje povereno od strane suda ili organa unutrašnjih poslova. Kriminalistička veštačenja predstavljaju sastavni deo smišljenog,
organizovanog i planskog delovanja na planu suzbijanja kriminaliteta.

Praksa pokazuje da se kod otkrivanja i utvrđivanja spornih činjenica, veštačenje koristi u skoro 80% slučajeva od ukupnog broja krivičnih dela koja se gone po službenoj dužnosti, po brojnosti odmah iza izjava svedoka. Zakonik o krivičnom postupku opredeljuje dimenzije i strukturu veštačenja i predviđa posebna pravila za određene vrste veštačenja.

Veštačenje predstavlja zapažanje činjenica važnih za postupak ili davanje mišljenja o zapaženim činjenicama, preko lica nezainteresovanih u postupku, na osnovu njihovog stručnog znanja ili veštine, u onim slučajevima kada opšte znanje sudije i njegova stručna pravna znanja nisu dovoljni. Tokom kriminalističke obrade ali u toku samog krivičnog postupka, često je potrebno utvrditi postojanje, visinu i uzrok nastale materijalne štete. Ove činjenice mogu se utvrđivati različitim operativnim i procesnim merama i radnjama ali, najčešći slučaj je da se njihovo postojanje i preciziranje ostvaruje sprovođenjem veštačenja. Kriminalistička veštačenja se razvijaju u okviru kriminalističkih laboratorija ili instituta za kriminalistička veštačenja. U okviru njih se primenjuju metode različitih nauka koje su prilagođene potrebama kriminalističke tehnike, ili se pak razvijaju samostalne metode i kriminalistička sredstva.