Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.


Неврологијата е наука која ги изучува морфолошките, функционалните, структурните и другите карактеристики, како и клиничките манифестации на нервниот систем (systema nervosum). Нервниот систем иако претставува интегрална целина, од морфолошка гледна точка се дели на :
•Централен нервен систем (systema nervosum centrale)
•Периферен нервен систем(systema nervosum periphericum) се дели на:

Соматски нервен систем

Вегетативен или автономен нервен систем (Systema nervosum autonomicum) има намена нервен да ги регулира и да ги координира функциите на внатрешните органи, жлездите, мазните мускули и кардио-васкуларниот систем. Тој од функционална гледна точка е поделен на кранио-сакрален или парасимпатички дел на автономниот нервен систем и торако-лумбален или симпатички дел. Симпатичкиот дел во централниот нервен систем е претставен со симпатички центар или симпатичко јадро кој е локализиран во латералните рогови од сивата супстанција на 'рбетниот мозок во височина од 8-от вратен до 2-от слабински сегмент.

Truncus sympatichicus

Симпатичкото стебло се нарекува симпатикус или тораколумбално стебло на автономниот нервен систем. Тоа е составено од 22-23 ганглии(ganglia trunci sympathici) вклучувајќи ги вратните прешлени C8, Th1 – Th12, L1 - L2. Тој започнува под основата на черепот со ganglion cervicalae superius и завршува на нивото на првиот опашен пршлен со ganglion impar. На симпатичкото стебло разликуваме вратен, граден, абдоминален и карличен дел.

Граден дел на Truncus sympatichicus

Градниот дел на симпатичкото стебло го сочинуваат 10-12 градни ганглии (gangia thoracica) кои се наоѓаат на еднакво растојание едни од други,тие се наредени надолжно и поврзани со меѓуганглиски гранки (rr. interganglionares). Се наоѓаат веднаш под ребрената плевра, пред главичките на ребрата. Позади стеблото поминуваат меѓуребрените нерви и садови. Обете симпатички стебла, левото и десното се протегаат паравертебрално, во близина на зглобовите меѓу пршленските тела и ребрата. Градниот дел на симпатичкото стебло продолжува нагоре со вратен дел, а надолу, под дијафрагмата со абдоминален дел на симпатикусот.

Ганглиите на симпатичкото стебло се спуштаат по преганглиски влакна по rami communicates albi, со кои се сврзани само ганглиите на градниот дел и првите две ганглии на абдоминалниот дел од симпатикусот. Најгорниот дел или првиот граден ганглион ретко се среќава како самостоен, а најчесто тој е сраснат со долниот вратен ганглион во заеднички вратно-граден или ѕвездаст ганглион (ganglion cervicothoracicum s. stellatum) , локализиран пред вратот на првото ребро.

Бочни гранки на Truncus sympatichicus

Од ганглиите на симпатичкото стебло излегуваат бочни гранки. Тие се два вида: rami communicates grisei и самостални симпатички гранки. Rami communicates grisei ги содржат постганглиските симпатикови влакна кои се соединуваат кон грбномозочните нерви и заедно со нив достигнуваат инервирање во тие области Самосталните симпатикови гранки по правило учествуваат во образувањето на вегетативните сплетови.

Бочни гранки на градниот дел на Truncus sympatichicus

Гранките на градниот дел на симпатичкото стебло се одделуваат по целото протегање. Тие се насочуваат кон меѓуребрените нерви, кон органите и садовите на градната празнина,а некои од нив се пробиваат во абдоминалната празнина и играат голема улога во инервацијата на абдоминалните органи. Од ѕвездестиот ганглион се одделуваат долниот вратен срцев нерв (n. cardiacuscervicalis inferior) и гранки за потклучниот сплет (plexus subclavius) Од другите симпатички градни ганглиони и тоа најчесто од седмиот до деветтиот се одделува големиот утробен нерв (n. splanichnicus major), а од десетиот и единаесетиот ганглион малиот утробен нерв (n. splanichnicus minor). Од дванаесетиот торакален ганглион како варијабилна гранка се одделува најмалиот утробен нерв (n. splanchnicus imus). Тие се движат по телата на соодветните градни пршлени, еден зад друг се насочуваат надолу и по пробивањето на дијафрагмата (низ овој отвор минува и v.azygos) доаѓаат во абдоминалнат а празнина каде завршуваат во ганглионите на вегетативниот цилијачен сплет (plexus celiacus) . По големината овие нервни влакна на nn.splanchnici се преганглиски.
Освен овие, од градните ганглиони поаѓаат и други гранки како:
1.Висцерални гранки кои се наменети за инервација на органите на градната празнина. Меѓу нив посебно се одделуваат гранкиите за белодробието (rr. pulmonales). Тие се одделуваат од погорните јазли и достигнуваат до хилусите на белите дробови, каде учествуваат во образувањето на plexus pulmonalis и ги инервираат бронхиите и крвните садови.