Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.

Reč inflacija potiče od latinske reči inflatio što znači naduvavanje. Prvi put je upotrebljena u Americi za vreme građanskog rata (1861-1865) i označavala je nagli skok cena i novčanog opticaja na tržištu. Znači, inflacija nije nikakva novost ni fenomen s kojim se suočava savremeni svet. Do Drugog svetskog rata, bila je uglavnom vezana za ratove, i imala je epizodni karakter. Javljala se povremeno i to kao posledica prevelike tražnje, odnosno, prevelika količina novca na tržištu vršila je pritisak na premale količine robe, uzrokujući porast cena i uravnoteženje ponude i tražnje ali na višem nivou. Posle Drugog svetskog rata, inflacioni proces se nastavlja, postajući opšti svetski problem. Uzroci i uslovi nastanka inflacije postaju sve dublji, složeniji, raznovrsniji, zamršeniji.

Generalno posmatrano, inflacija uvek predstavlja disproporciju novcanih i robnih fondova u jednoj privredi, tj. njenih rashoda i prihoda, pri čemu su novčani fondovi veći od robnih, odnosno, rashodi od prihoda. Te disproporcije se usklađuju, po pravilu, rastom cena. Inflacija je monetarna pojava, kod koje se pokrice većih rashoda vrši iz nove emisije novca, sto izaziva porast novčane tražnje koja je bez robnog pokrića, pri čemu najčešće dolazi do porasta cena, ali i ne mora. Svako povećanje cena ne znaci inflaciju, kao sto ni pri inflaciji ne mora uvek doći do naglog porasta cena. U prvom slučaju reč je o jednom vidu normalnog funkcionisanja tržišne privrede, a u drugom slučaju je u pitanju tzv. latentna ili prikrivena inflacija čiji vidljivi znaci predstavljaju redovi pred prodavnicama i uzimanja maha “sive” ekonomije gde se prodaja roba vrši na crnoj berzi po znatno višim cenama. Do rasta cena ne dolazi zbog državne kontrole cena, jer država obustavlja njihovo slobodno tržišno formiranje i uglavnom ih administrativno određuje. Najčešći vidovi neposredne kontrole cena su: zamrzavanje, blokiranje, plafoniranje i garantovanje cena. Dakle, mada inflacija najčešće znači vidljivi rast opšteg nivoa cena, ona se može pojaviti i u uslovima stabilnih cena, pa cak i u slučajevima opadanja cena.

INDIKATORI INFLACIJE

Ekonomisti cesto vrše izbor pokazatelja inflacionih kretanja. Najvazniji indikatori koji se koriste u ekonomskoj teoriji i praksi su:
1.Indeks potrošačkih cena
2.Indeks proizvođačkih cena
3.Indeks cena bruto društvenog proizvoda
4.Indeks izvoznih cena
Najsigurniji i zbog toga najčešće korišćen metod merenja razvoja i dinamike inflacije sprovodi se preko analize stope rasta cena na malo koja daje uvid u tempo inflacije po godinama i indeksa troškova života koji, zapravo, predstavljaju jednu vrstu indeksa cena na malo roba i usluga lične potrošnje (korpa potrošačkih dobara i usluga na tržištu). Sa rastom cena izražena je tendencija rasta ličnih dohodaka u cilju zaštite životnog standarda stanovništva, sto dalje inicira ponovni skok cena preko porasta troškova rada po jedinici proizvoda. Često se dešava da indeksi troškova života budu veći od indeksa cena na melo.Glavni nedostatak upotrebe indeksnih veličina je u tome što se njima ne obuhvataju promene kvaliteta određenih proizvoda.

Jedan od dopunskih indikatora inflatornih kretanja u privredi je implicitni deflator društvenog proizvoda, koji se dobija kad se od stope rasta nominalnog društvenog proizvoda oduzme stopa rasta realnog društvenog proizvoda. On zapravo pokazuje koliko odstupa porast realnog od porasta nominalnog društvenog proizvoda.

Indeksi izvoznih i indeksi uvoznih cena pokazuju stepen izvoza inflacije jedne privrede u inostrane ekonomije, odnosno stepen uvoza inflacije te privrede sa svetskog tržišta. Glavni nedostatak ovog indikatora je što može da bude nerealan pokazatelj inflatornih procesa. Nerealnost je prouzrokovana određenim merama državne ekonomske politike kojim se izvozne cene održavaju veštačkim putem na niskom nivou (putem premija, dotacija, devalvacija itd.) zbog potrebe forsiranja izvoznih sektora. To ima za posledicu prelivanje dohotka određene zemlje u inostranstvo i prelivnje dohotka iz neizvoznih u izvozne sektore. Uvozna inflacija se oznacava kao poskupljenje uvoznih proizvoda merene svetskim cenama u otvorenim privredama.
Stopa inflacije izračunava kao stopa promena nivoa cena:
Stopa inflacije(god. t)=(nivo cena(god. t) – nivo cena(god. t-1))/ nivo cena(god. t-1)*100

Analizom indikatora inflacije uocavaju se razlike u dimanici inflacije i po periodima i po zemljama, koje su posluzile kao osnov za njenu klasifikaciju na:
-blagu
-umerenu
-galopirajuću
-hiperinflaciju
Najčešće se smatra, da kada je porast indeksa cena na malo od 2-5% godišnje u pitanju je blaga (puzajuća) inflacija, a svaki porast cena iznad ovog nivoa, a sve do 15% označava umerenu (srednju) inflaciju. Galopirajuća i hiperinflacija su ređe pojave koje obično nastaju usled velikih strukturnih poremećaja u privredi. U ranijoj istoriji pojava hiperinflacije, gde se cene menjaju ne samo svakog meseca već i svakog dana, uglavnom je bila povezana sa ratnim periodima i ratnim finansiranjima. U tim uslovima papirni novac gubi skoro svaku vrednost, amonetarni sisten zemlje je narušen.