Testovi plućne funkcije objektivan su način provere stanja respiratornog sistema. Koriste se u: dijagnostici, evaluaciji terapije sa kliničko-farmakološkim testovima. Merenje plućnih volumena i forsiranog ekspirativnog protoka najčešće su korišćene i dobro znane metode kod dece iznad 6 godina starosti. Zadnjih dvadesetak godina značajno je porastao interes za testiranje plućne funkcije. Razvijene su nove metode, koje još nisu u rutinskoj upotrebi. Neophodna sofisticirana tehnika, njihova invazivnost, često nepostojanje normalnih vrednosti dobijenih na velikom broju pacijenata, razlogom su da se iste koriste uglavnom u dobro opremljenim laboratorijima. Potrebno je odrediti značaj i mesto tih testova u dijagnostici plućnih poremećaja kod dece, proceniti njihovu specifičnost i osetljivost, uprkos dokazanoj reproducibilnosti. Težnje za što ranijim otkrivanjem poremećaja plućne funkcije u detinjstvu i prevencijom razvoja hroničnih ireverzibilnih promena, predmetom su brojnih rasprava o izboru najoptimalnijih testova.

Od nekoliko miliona disajnih puteva u plućima čoveka, samo oko 500 ima unutrašnji promer veći od 2 mm, dok su svi ostali manji. Mali disajni putevi se obično definišu kao oni veći od 2 mm promera i približno se nalaze distalno od 9. generacije grananja bronha. Posledica oblika i grananja disajnih puteva ("obrnuti levak"), ogleda se u različitoj brzini protoka vazduha u pojedinim njihovim delovima: od 4 m/sec u traheji i bronhima, do 80 μm/sec u alveolarnim duktusima i sakulusima.

Uvod 3
1 Spirometrija 5
1.1 Spirometrijski rezultati 6
1.2 Priprema za spirometriju 6
1.3 Izvođenje spirometrije 6
2 Spirometrijski testovi 8
2.1 Statički plućni volumeni i kapaciteti 8
2.2 Dinamički plućni volumeni 9
3 Tehnike izvođenja krivulje protok - volumen 13
3.1 Metoda forsirane deflacije (forced deflation technique) 13
3.2 Merenje dišnog volumena brzom torakoabdominalnom kompresijom (tidal volume rapid thoracoabdominal compression technique - RTC). 13
3.3 Farmakodinamski test bronhodilatacije 14
3.4 Vršni ekspirativni protok (pef) 14
4 Testovi plućne funkcije koji ne zahtevaju forsiranu ekspiraciju 15
4.1 Otpori disajnih puteva 15
4.2 Metoda forsirane oscilacije (forced oscillation technique -FOT) 15
4.3 Difuzijski kapacitet pluća (transfer faktor: TL, KCO, DLCO) 15
4.4 Bronhoprovokacijsko testiranje 16
4.5 Vežbom izazvana bronhokonstrikcija 17
Zaključak 18
Literatura 19