+- Gotovi Seminarski Diplomski Maturalni Master ili Magistarski (https://www.maturskiradovi.net/forum)
+-- Forum: Obrazovanje (/Forum-obrazovanje)
+--- Forum: Društvene nauke (/Forum-dru%C5%A1tvene-nauke)
+--- Tema: Ponasanje potrošača (/Thread-ponasanje-potro%C5%A1a%C4%8Da)
Ponasanje potrošača - derrick - 13-01-2010 05:34 PM
Na ponašanje potrošača utiču sledeći faktori: geografski faktor; demografski faktor; ekonomski faktor; sociološki faktor; psihološki faktor i; situacioni faktor.
Psihološka sociologija se razvila krajem XIX veka jednim delom kao reakcija na biološku sociologiju koja je negirala razliku između čoveka i životinje, a drugim delom kao rezultat odvajanja psihologije od filozofije kao i njenog burnog razvitka. Specifičnost čoveka i društva ova sociologija vidi u ljudskoj svesti, a po nekim autorima i u podsvesti, tj. u ljudskoj psihi kao celini.
Međutim teorije u okviru psihološke koncepcije se međusobno razlikuju u shvatanju uloge psihološkog faktora pa se mogu svrstati u tri grupe: individualno psihološke, kolektivno psihološke i socijalno psihološke.
Individualno psihološke teorije polaze od stava da društvo predstavlja zbir pojedinaca i da se, prema tome, društvo može objasniti ukoliko se pronađu zakonitosti psihičkog ponašanja pojedinaca. Jedan od predstavnika ove koncepcije, francuski sociolog Gabrijel Tard ističe tzv. teoriju imitacije po kojoj se društvo razvija tako što otkrića i akcije pojedinaca podražavanjem prihvataju ostali članovi društva i opšte tako što mase podražavanjem idu za sposobnijim pojedincima. Mek Dugal, nasuprot teoriji podražavanja, ističe teoriju instinkta. On društvene pojave objašnjava instinktima za koje tvrdi da su urođeni i nasledni psihofiziološkim sklonostima pojedinaca. Među osnovne instinkte koje determinišu čovekovo ponašanje u društvu on ubraja instinkte bežanja, zbijanja u grupe i dr. Po njemu, kombinacijom ovih instinkata mogu se objasniti sve društvene pojave. Sigmund Frojd smatra da se društvene pojave mogu objasniti samo na bazi jednog instinkta – seksualnog(libido). Po Frojdu polni nagon koji određuje celokupno čovekovo ponašanje, može se ispoljiti u pozitivnom vidu, kao što su nauka, umetnost i svaki oblik čovekove kreativnosti ili u negativnom vidu, u obliku neuroza.
Jedan od najpoznatijih predstavnika individualno psihološke škole Maks Veber ističe teoriju razumevanja. Po njemu društveno ponašanje je rezultat delovanja psiholoških motiva pojedinaca. Iako polazi od shvatanja da se suština društvene pojave može objasniti samo ako se pođe od pojedinačne svesti, on ističe da svako ponašanje pojedinca nije društvena pojava. Samo ono ponašanje pojedinca koje je motivisano usamljeno prema ponašanju drugog pojedinca može se označiti kao društvena pojava.
Kolektivno-psihološke teorije, nasuprot individualno-psihološkim, teže da društvo shvate ne kao skup pojedinaca, već kao poseban kvalitet celine pojedinačnih odnosa. Po njemu postoji nacioindividualna svest koja postoji objektivno-nezavisno od svesti pojedinaca. Francuski teoretičar Gistav le Bon društvo i njegov razvoj objašnjava na osnovu „Psihologije masa“. Po njemu postoji i specifična psihologija mase pojedinaca u društvu.
Socijalno psihološke teorije pokušavaju da prevaziđu jednostranosti kako individualno-psiholoških, tako i kolektivno-psiholoških teorija. Po njima, društvene pojave se ne mogu objasniti polaženjem od individualne svesti ali ni nepostojanjem kolektivne svesti ka posebnog individualiteta.
I pored nesumnjivog značaja psihičkog u životu društva, društvene pojave su daleko važnije, složenije i prateći razvoj psihičkih snaga čoveka vidi se da one ne uzrokuju razvoj društvenih pojava već su i same njihova posledica. Stepen razvitka ljudske prakse primarno utiče na ljudske osobine i njihov razvoj, a ne obrnuto.