22-05-2010, 09:28 PM
Maturski, Seminarski , Maturalni i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima, carine i porezi.Finansijska tržišta su jedan od sastavnih elemenata finansijskog sistema svake zemlje. Koliki je značaj finansijskog tržišta uočava se u tome da se preko stepena razvijenosti finansijskog tržišta može suditi o razvijenosti jedne privrede uopšte. Značaj i veličina finansijskog tržišta dovodi do čitavog niza nedoumica, pogrešnog tumačenja i na kraju velikog broja različitih definicija. Najšire posmatrano, finansijsko tržište postoji svuda gdje se obavljaju finansijske transakcije.
Preko finansijskih tržišta privredni subjekti dolaze do sredstava neophodnih za finansiranje svog poslovanja. Ona olakšavaju povezivanje subjekata koji raspolažu viškovima finansijskih sredstava i subjekata kojima nedostaju finansijska sredstva, odnosno povezuju dvije značajne makroekonomske kategorije – štednju i investicije.
Ne zadržavajući se mnogo na opširnim definicijama i tumačenjima finansijskog tržišta, na samom početku prvog poglavlja ovog diplomskog rada definisali smo jedan njegov segment – tržište kapitala. Poslije upoznavanja sa osnovnim karakteristikama, značajem i ulogom tržišta kapitala u drugom poglavlju definisane su dugoročne hartije od vrijednosti, s ciljem da se objasne osnovne karakteristike instrumentarija koji se dosta često koriste u finansijskom svijetu, a koji će i na ovim prostorima biti interesantni u vremenu koje je pred nama. Biće riječi o akciji kao vlasničkom instrumentu, obveznici kao dužničkoj hartiji od vrijednosti. Mala pažnja će se obratiti na instrumente terminskih tržišta.
U radu je poseban naglasak na institucijama tržišta kapitala u Republici Srpskoj koji su osnova uspostavljanja i dobrog funkcionisanja ovog tržišta. U posebnom poglavlju obrađena je svaka institucija na tržištu kapitala Republike Srpske, zajedno sa njihovom zakonskom osnovom za nastajanje, načinom rada, mjestom, te funkcijama koje imaju na tržištu.
Pored institucija tržišta, razvoj savremenog tržišta uslovljen je i procesom inovacija i afirmacije konkurencije, koji vode stalnom kreiranju novih finansijskih instrumenata, i širenju tržišta, odnosno globalizaciji, tj. u stalnom traganju investitora za razlikama u profitu. Razvoj informacione tehnologije doveo je do kontinuiranog trgovanja finansijskim instrumentima, nezavisno od vremenskih ograničenja (vremenskih zona). Zbog ovih činjenica jedan dio ovog rada sam posvetio i inovacijama na tržištu kapitala....
TRŽIŠTE KAPITALA
Tržišni model privrede nije ni cjelovit ni djelotvoran bez finansijskog tržišta. Finansijska sredstva (finansijska aktiva) sa kojima započinje i završava svaki reprodukcioni ciklus u realnoj ekonomiji ograničena su, a opšte iskustvo je pokazalo da je organizovano tržište jedini uspješan mehanizam koji omogućuje optimalnu raspodjelu ograničenih privrednih faktora (resursa).
Postoje različiti kriterijumi za podjelu finansijskog tržišta. U zavisnosti od vrste finansijskih instrumenata kojima se na njima trguje možemo razlikovati najmanje četiri osnovna segmenta:
1) Tržište novca – na kome se trguje kratkoročnim finansijskim instrumentima, instrumentima tržišta novca
2) Tržište kapitala – na kome se trguje dugoročnim instrumentima, pre svega obveznicama i akcijama
3) Devizno tržište – na kome se trguje devizama
4) Tržište finansijskih derivata – na kome se trguje različitim finansijskim derivatima, pre svega fjučersima i opcijama.
,,Ukoliko je kapital srce kapitalizma, onda je dobro organizovano tržište kapitala srce dobrog funkcionisanja kapitalističkog sistema”.Ovu rečenicu izrekao je Džozef Štigliz povodom potrebe tranzicije bivših socijalističkih zemalja na putu izgradnje tržišnih privreda. Ona najbolje ilustruje način razmišljanja ljudi iz razvijenih tržišnih privreda. Tržište kapitala predstavlja jedan od najvažnijih postulata tržišne privrede. Ono je ponekad vrlo komplikovano, ćudljivo i teško razumljivo....
SADRŽAJ:
UVOD........................................................................................2
1. TRŽIŠTE KAPITALA........................................................... 3
1.1. Pojam i osnovne karakteristike tržišta kapitala..................... 4
1.2. Značaj i funkcije tržišta kapitala....................................... 6
1.3. Privatizacija i razvoj tržišta kapitala u Republici Srpskoj.............. 9
2. INSTRUMENTI NA TRŽIŠTU KAPITALA..........................................11 Akcije.........................................................................................11
2.1.1. Pojam i osnovne karakteristike............................................ 11
2.1.2. Vrste akcija................................................................... 12
2.2. Obveznice............................................................................14
2.2.1. Pojam i karakteristike obveznica......................................... 14
2.2.2. Vrste obveznica............................................................... 14
2.2.3. Inovacije na tržištu obveznica.............................................. 15
2.3. Ostale dugoročne hartije od vrijednosti................................. 17
2.4. Instrumenti na tržištu kapitala Republike Srpske.................... 18
3. INSTITUCIONALNO-PRAVNI OKVIR TRŽIŠTA KAPITALA
U REPUBLICI SRPSKOJ..................................................................19
3.1. Komisija za hartije od vrijednosti Republike Srpske...................... 22
3.2. Centralni registar hartija od vrijednosti............................... 25
3.3. Banjalučka berza hartija od vrijednosti................................ 28
3.3.1. Način trgovanja na Banjalučkoj berzi.................................. 28
3.3.2. Tržišni segmenti na Banjalučkoj berzi................................. 31
3.3.3. Berzanski poslovi i način poslovanja berze......................... 35
3.3.4. Uvođenje efekata na berzu................................................ 37
3.3.5. Investicioni fondovi – opšte informacije............................. 38
3.3.5.1. Istorijske informacije o načinu osnivanja i funkcionisanja fondova..............................................................................39
3.3.5.2. Pravni okvir funkcionisanja...................................... 39
3.3.5.3. Aktivnosti društava za upravljanje i
investicionih fondova u 2007. godini.................................41
3.3.6. Kastodi banke............................................ 43
3.3.7. Berzanski posrednici........................................ 44
3.3.7.1. Preduzeća ovlašćena za poslovanje sa hartijama od vrijednosti-brokerske kuće...............................................................44
3.3.7.2. Fizička lica ovlašćena za poslovanje sa
hartijama od vrijednosti...................................................45
3.4. Agencija za bankarstvo........................................ 47
ZAKLJUČAK..................................................................49
LITERATURA............................................................ 51
Preko finansijskih tržišta privredni subjekti dolaze do sredstava neophodnih za finansiranje svog poslovanja. Ona olakšavaju povezivanje subjekata koji raspolažu viškovima finansijskih sredstava i subjekata kojima nedostaju finansijska sredstva, odnosno povezuju dvije značajne makroekonomske kategorije – štednju i investicije.
Ne zadržavajući se mnogo na opširnim definicijama i tumačenjima finansijskog tržišta, na samom početku prvog poglavlja ovog diplomskog rada definisali smo jedan njegov segment – tržište kapitala. Poslije upoznavanja sa osnovnim karakteristikama, značajem i ulogom tržišta kapitala u drugom poglavlju definisane su dugoročne hartije od vrijednosti, s ciljem da se objasne osnovne karakteristike instrumentarija koji se dosta često koriste u finansijskom svijetu, a koji će i na ovim prostorima biti interesantni u vremenu koje je pred nama. Biće riječi o akciji kao vlasničkom instrumentu, obveznici kao dužničkoj hartiji od vrijednosti. Mala pažnja će se obratiti na instrumente terminskih tržišta.
U radu je poseban naglasak na institucijama tržišta kapitala u Republici Srpskoj koji su osnova uspostavljanja i dobrog funkcionisanja ovog tržišta. U posebnom poglavlju obrađena je svaka institucija na tržištu kapitala Republike Srpske, zajedno sa njihovom zakonskom osnovom za nastajanje, načinom rada, mjestom, te funkcijama koje imaju na tržištu.
Pored institucija tržišta, razvoj savremenog tržišta uslovljen je i procesom inovacija i afirmacije konkurencije, koji vode stalnom kreiranju novih finansijskih instrumenata, i širenju tržišta, odnosno globalizaciji, tj. u stalnom traganju investitora za razlikama u profitu. Razvoj informacione tehnologije doveo je do kontinuiranog trgovanja finansijskim instrumentima, nezavisno od vremenskih ograničenja (vremenskih zona). Zbog ovih činjenica jedan dio ovog rada sam posvetio i inovacijama na tržištu kapitala....
TRŽIŠTE KAPITALA
Tržišni model privrede nije ni cjelovit ni djelotvoran bez finansijskog tržišta. Finansijska sredstva (finansijska aktiva) sa kojima započinje i završava svaki reprodukcioni ciklus u realnoj ekonomiji ograničena su, a opšte iskustvo je pokazalo da je organizovano tržište jedini uspješan mehanizam koji omogućuje optimalnu raspodjelu ograničenih privrednih faktora (resursa).
Postoje različiti kriterijumi za podjelu finansijskog tržišta. U zavisnosti od vrste finansijskih instrumenata kojima se na njima trguje možemo razlikovati najmanje četiri osnovna segmenta:
1) Tržište novca – na kome se trguje kratkoročnim finansijskim instrumentima, instrumentima tržišta novca
2) Tržište kapitala – na kome se trguje dugoročnim instrumentima, pre svega obveznicama i akcijama
3) Devizno tržište – na kome se trguje devizama
4) Tržište finansijskih derivata – na kome se trguje različitim finansijskim derivatima, pre svega fjučersima i opcijama.
,,Ukoliko je kapital srce kapitalizma, onda je dobro organizovano tržište kapitala srce dobrog funkcionisanja kapitalističkog sistema”.Ovu rečenicu izrekao je Džozef Štigliz povodom potrebe tranzicije bivših socijalističkih zemalja na putu izgradnje tržišnih privreda. Ona najbolje ilustruje način razmišljanja ljudi iz razvijenih tržišnih privreda. Tržište kapitala predstavlja jedan od najvažnijih postulata tržišne privrede. Ono je ponekad vrlo komplikovano, ćudljivo i teško razumljivo....
SADRŽAJ:
UVOD........................................................................................2
1. TRŽIŠTE KAPITALA........................................................... 3
1.1. Pojam i osnovne karakteristike tržišta kapitala..................... 4
1.2. Značaj i funkcije tržišta kapitala....................................... 6
1.3. Privatizacija i razvoj tržišta kapitala u Republici Srpskoj.............. 9
2. INSTRUMENTI NA TRŽIŠTU KAPITALA..........................................11 Akcije.........................................................................................11
2.1.1. Pojam i osnovne karakteristike............................................ 11
2.1.2. Vrste akcija................................................................... 12
2.2. Obveznice............................................................................14
2.2.1. Pojam i karakteristike obveznica......................................... 14
2.2.2. Vrste obveznica............................................................... 14
2.2.3. Inovacije na tržištu obveznica.............................................. 15
2.3. Ostale dugoročne hartije od vrijednosti................................. 17
2.4. Instrumenti na tržištu kapitala Republike Srpske.................... 18
3. INSTITUCIONALNO-PRAVNI OKVIR TRŽIŠTA KAPITALA
U REPUBLICI SRPSKOJ..................................................................19
3.1. Komisija za hartije od vrijednosti Republike Srpske...................... 22
3.2. Centralni registar hartija od vrijednosti............................... 25
3.3. Banjalučka berza hartija od vrijednosti................................ 28
3.3.1. Način trgovanja na Banjalučkoj berzi.................................. 28
3.3.2. Tržišni segmenti na Banjalučkoj berzi................................. 31
3.3.3. Berzanski poslovi i način poslovanja berze......................... 35
3.3.4. Uvođenje efekata na berzu................................................ 37
3.3.5. Investicioni fondovi – opšte informacije............................. 38
3.3.5.1. Istorijske informacije o načinu osnivanja i funkcionisanja fondova..............................................................................39
3.3.5.2. Pravni okvir funkcionisanja...................................... 39
3.3.5.3. Aktivnosti društava za upravljanje i
investicionih fondova u 2007. godini.................................41
3.3.6. Kastodi banke............................................ 43
3.3.7. Berzanski posrednici........................................ 44
3.3.7.1. Preduzeća ovlašćena za poslovanje sa hartijama od vrijednosti-brokerske kuće...............................................................44
3.3.7.2. Fizička lica ovlašćena za poslovanje sa
hartijama od vrijednosti...................................................45
3.4. Agencija za bankarstvo........................................ 47
ZAKLJUČAK..................................................................49
LITERATURA............................................................ 51