14-05-2010, 12:30 PM
Maturski, seminarski i diplomski radovi iz biologije i ekologije.
Vetar je horizontalno ili priblizno horizontalno kretanje vazdusnih masa usled nejednakog vazdusnog pritiska na raznim tackama Zemljine povrsine izazvanog nejednakim zagrevanjem vazduha.
Vetar predstavlja vektorsku velicinu,za cije odredjivanje su potrebna tri elementa:pravac,smer I brzina (jacina).Mada su za odredjivanje potrebna samodva elementa:pravac (pod pravcem se podrazumeva I smer) I brzina odnosno jacina.
STRUKTURA VETRA
Kretanje vazduha u odnosu na njegovu unutrasnju strukturu moze biti laminarno ili turbulentno.Pri laminarnom kretanju cestice vazduha imaju paralelne putanje.Javlja se vrlo retko I to pri slabim vetrovima I traje veoma kratko.
Turbulentno kretanje vazduha predstavlja u sustini haoticno-uskomesano kretanje,pri cemu su putanje cestica vazduha veoma razlicite I medjusobno se presecaju.Ononastaje zbog dodira vazduha sa povrsinom Zemlje,zbog trenja izmadju samih cestica vazduha I zbog promene u temperaturi vazduha.Ovo kretanje izaziva neravnomernost u brzini I pravcu kretanja vetra I ono odredjuje karakter vetra.Prema velicini razlike izmedju momentalne brzine(udara) vetra I njegove srednje brzine razlikujemo miran I pulzivan vetar.
VRSTE VETRA
U odnosu na velicinu podrucja iznad kojeg duvaju a I u zavisnosti od polja pritiska I temperature,vetrovi mogu imati planetarni,regionalni ili lokalni karakter.
Planetarni vetrovi duvaju oko cele Zemljine kugle I izazivaju opstu cirkulaciju vazduha.
Regionalni veroviduvaju na povrsinama razmere okeana ili kontinenata.
Lokalni vetrovi duvaju na manjem podrucju.
Raspodela polja pritisaka na povrsini Zemlje,koji izazivaju opsta strujanja vetra u atmosferi,uslovljavaju postojanje stalnih,pedriodicnih I preovladjujucih vetrova.
ANTICIKLONSKE OBLASTI
Razlikujemo dva tipa anticiklona:
Termicki anticikloni koji se obrazuju pod uticajem hladnog vazduha,cestice se priblizavaju jedna drugoj I priblizavaju se povrsini tla,tako obrazuju silazno ili descendentno kretenje vaduha.Kao rezultat toga u slojevima blizim povrsini Zemlje stvara se oblast visokog pritiska, a iznad oblast niskog pritiska.
Dinamicki anticikloni su izuzetno zbijene cestice vazduha koje su rezultat spoljnog pritiska.To se desava kada jedna ili vise struja tezi da gomila vazduh prema tlu.
MEDJUTROPSKI POJAS
U medjutropskom pojasu stalni vetrovi,pasati,nastaju iz suptropskih pojasa visokog pritiska I krecu se ka oblastima niskog pritiska,ka ekvatoru,u pravcu severoistoka prema jugozapadu na severnoj hemisferi I u pravcu od jugoistoka prema severozapaduna juznoj hemisferi.Ovi pasati razdvojeni su ugavnom pojasom sirokim po nekoliko stotina kilometara,gde su vetrovi slabi to je pojas ekvatorijalnih klima.
SUPTROPSKI POJAS
Iznad suptropskih visokih vazdusnih pritisaka u pravcu severnog pola,opsta cirkulacija vetra uglavnom je usmerena sa zapada na istok.U niskoj troposferi vazduh poreklom sa zapada,znaci relativno topao jer se siri sa suptropskog anticiklona,se sukobljava sa polarnim vazduhom koji se nalazi iznad polarnih kalota.Na kontaktu ovh dveju polarnih masa jevlja se “polarni” front, on ocrtava “meandre” toplog I hladnog vazduha,koji se krece opstom zapadnom strujom.
MONSUNI
Monsuni su sezonske promene pravaca vetrova.Ova promena je narocito izrazena u juznoj Aziji,gde se hladni I suvi vetrovi,koji zimi duvaju iz pravca sever-severoistok,leti smenjuju toplim I vlaznim vetrovima koji duvaju iz pravca jug-jugoistok.
Monsun se prostire iznad 2000 m nadmorske visine,od Sahare na zapadu do pustinje Tar u Indiji,prelazeci preko Arabijskog mora I Omanskog zaliva.On na ovom prostoru odrzava suvo vreme u toku svih godisnjih doba.
Vetar je horizontalno ili priblizno horizontalno kretanje vazdusnih masa usled nejednakog vazdusnog pritiska na raznim tackama Zemljine povrsine izazvanog nejednakim zagrevanjem vazduha.
Vetar predstavlja vektorsku velicinu,za cije odredjivanje su potrebna tri elementa:pravac,smer I brzina (jacina).Mada su za odredjivanje potrebna samodva elementa:pravac (pod pravcem se podrazumeva I smer) I brzina odnosno jacina.
STRUKTURA VETRA
Kretanje vazduha u odnosu na njegovu unutrasnju strukturu moze biti laminarno ili turbulentno.Pri laminarnom kretanju cestice vazduha imaju paralelne putanje.Javlja se vrlo retko I to pri slabim vetrovima I traje veoma kratko.
Turbulentno kretanje vazduha predstavlja u sustini haoticno-uskomesano kretanje,pri cemu su putanje cestica vazduha veoma razlicite I medjusobno se presecaju.Ononastaje zbog dodira vazduha sa povrsinom Zemlje,zbog trenja izmadju samih cestica vazduha I zbog promene u temperaturi vazduha.Ovo kretanje izaziva neravnomernost u brzini I pravcu kretanja vetra I ono odredjuje karakter vetra.Prema velicini razlike izmedju momentalne brzine(udara) vetra I njegove srednje brzine razlikujemo miran I pulzivan vetar.
VRSTE VETRA
U odnosu na velicinu podrucja iznad kojeg duvaju a I u zavisnosti od polja pritiska I temperature,vetrovi mogu imati planetarni,regionalni ili lokalni karakter.
Planetarni vetrovi duvaju oko cele Zemljine kugle I izazivaju opstu cirkulaciju vazduha.
Regionalni veroviduvaju na povrsinama razmere okeana ili kontinenata.
Lokalni vetrovi duvaju na manjem podrucju.
Raspodela polja pritisaka na povrsini Zemlje,koji izazivaju opsta strujanja vetra u atmosferi,uslovljavaju postojanje stalnih,pedriodicnih I preovladjujucih vetrova.
ANTICIKLONSKE OBLASTI
Razlikujemo dva tipa anticiklona:
Termicki anticikloni koji se obrazuju pod uticajem hladnog vazduha,cestice se priblizavaju jedna drugoj I priblizavaju se povrsini tla,tako obrazuju silazno ili descendentno kretenje vaduha.Kao rezultat toga u slojevima blizim povrsini Zemlje stvara se oblast visokog pritiska, a iznad oblast niskog pritiska.
Dinamicki anticikloni su izuzetno zbijene cestice vazduha koje su rezultat spoljnog pritiska.To se desava kada jedna ili vise struja tezi da gomila vazduh prema tlu.
MEDJUTROPSKI POJAS
U medjutropskom pojasu stalni vetrovi,pasati,nastaju iz suptropskih pojasa visokog pritiska I krecu se ka oblastima niskog pritiska,ka ekvatoru,u pravcu severoistoka prema jugozapadu na severnoj hemisferi I u pravcu od jugoistoka prema severozapaduna juznoj hemisferi.Ovi pasati razdvojeni su ugavnom pojasom sirokim po nekoliko stotina kilometara,gde su vetrovi slabi to je pojas ekvatorijalnih klima.
SUPTROPSKI POJAS
Iznad suptropskih visokih vazdusnih pritisaka u pravcu severnog pola,opsta cirkulacija vetra uglavnom je usmerena sa zapada na istok.U niskoj troposferi vazduh poreklom sa zapada,znaci relativno topao jer se siri sa suptropskog anticiklona,se sukobljava sa polarnim vazduhom koji se nalazi iznad polarnih kalota.Na kontaktu ovh dveju polarnih masa jevlja se “polarni” front, on ocrtava “meandre” toplog I hladnog vazduha,koji se krece opstom zapadnom strujom.
MONSUNI
Monsuni su sezonske promene pravaca vetrova.Ova promena je narocito izrazena u juznoj Aziji,gde se hladni I suvi vetrovi,koji zimi duvaju iz pravca sever-severoistok,leti smenjuju toplim I vlaznim vetrovima koji duvaju iz pravca jug-jugoistok.
Monsun se prostire iznad 2000 m nadmorske visine,od Sahare na zapadu do pustinje Tar u Indiji,prelazeci preko Arabijskog mora I Omanskog zaliva.On na ovom prostoru odrzava suvo vreme u toku svih godisnjih doba.