10-05-2010, 06:19 PM
Maturski. seminarski i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima.
Domaćinstvo je osnovna jedinica za analizu mnogih socijalnih, mikroekonomskih i makroekonomskih modela.Ovaj izraz se koristi za opisivanje pojedinaca koji žive u istoj zajednici.Mnogi ekonomski modeli ne uzimaju konkretno u obzir da li su pojedinci koji žive zajedno u krvnom ili zakonskom srodstvu.Vlada i političari često tretiraju domaćinstvo i porodicu kao sinonime,naročito u zapadnjačkim društvima.U realnosti, domaćinstvo i porodica se ne izjednačavaju u značenju.
Za potrebe vodjenja evidencije,domaćinstva se definišu kao jedna ili više osoba koje dele mesto prebivališta ili mesto staništa, koji dele barem jedan obrok dnevno, ili dele dnevni boravak,bilo da je to dnevna soba ili spavaća soba,tačnije po definiciji „soba u kojoj osobe žive i obeduju odvojeno od ostalih osoba u zgradi“.Vlasnik domaćinstva je osoba koja u svom posedu i na svoje ime ima odredjenu imovinu,a ako po tom osnovu niko ne ispunjuje kriterijum,onda bilo koja odrasla osoba u tom domaćinstvu.U mnogim državama,termin vlasnik domaćinstva je još osamdesetih godina zamenio termin glava domaćinstva.
Zvanična definicija koja se koristi u novije vreme glasi: „Domaćinstvo obuhvata sve osobe koje obituju u jedinici stanovanja.Jedinica stanovanja može da bude kuća, stan, pokretna kuća, nekoliko spojenih soba, ili čak samo jedna soba u kojoj neko obituje zasebno od ostalih“.Prilikom definisanja domaćinstva potrebno je da se naglasi da stanari domaćinstva,pored toga što žive i obeduju odvojeno,moraju imati i zaseban ulaz,tj. Izlaz iz domaćinstva.Domaćinstvo može imati nekoliko članova,samo jednog člana ili više porodica koje žive zajedno, ili bilo koja grupa ljudi u srodstvu ili ne,koji dele životni prostor.
Sa ekonomskog aspekta, smatralo se da domaćinstvo ima samo jedan prihod.Ovo je pojednostavljeni model koji ne reflektuje realnost.Mnoga savremena domaćinstva imaju članove koji u domaćinstvo donose više prihoda.
Ekonomija domaćinstava
Koncept ekonomskih domaćinstava nastao je u proučavanjima siromaštva u Africi i Latinskoj Americi, da bi se kasnije razvijao u istraživanjima društvenih i ekonomskih promena razvijenih kapitalističkih društava Zapada. Povezivanje strukture I akcije, makro i mikro nivoa, postavljanje domaćinstva pre nego pojedinca za jedinicu analize, omogućilo je bolje razumevanje promena položaja i ekonomskog ponašanja domaćinstava u uslovima socio-ekonomskih promena. Stoga je koncept doživeo značajan uspon u istraživanjima postsocijalističkih kao i »post-fordističkih društava«. Pokazalo se da su pasivno-defanzivne strategije u opadanju, a da pro-aktivne, posebno radne strategije pokazuju rastuće trendove.
Teorijsko-metodološki koncept ekonomskih strategija domaćinstava
Koncept strategija opstanka domaćinstava (‘household coping/survival strategies') prvi put je primenjen u istraživanjima siromaštva u Africi i Latinskoj Americi, 70-ih i 80-ih godina 20. veka. U početku, njegova najvažnija diferentia specifica u odnosu na »konvencionalna« izučavanja društvene strukture, bilo je uključivanje neformalnih ekonomskih aktivnosti koje su u ovim područjima bile najmanje jednako važne kao i formalin rad. Koncept je kasnije primenjen i u nekoliko empirijskih istraživanja u Britaniji, u nastojanju da se preciznije uoči uticaj ekonomskih promena, posebno nezaposlenosti, na ekonomsko ponašanje domaćinstava. U početku je koncept »strategija domaćinstava« primenjivan na istraživanja specifičnih društvenih grupa, kao što su grupe na marginalnim socijalnim položajima, seljaci, sitni preduzetnici, farmerska domaćinstva, imigranti. Istraživanje na ostrvu Sheppey prvi put je primenilo koncept strategija domaćinstava na opštu populaciju, stavljajući akcenat na rad kao element strategija.Pristup koji naglašava aktere i akciju pre nego strukturu, domaćinstvo kao jedinicu analize pre nego pojedinca, uz uključivanje neformalnog i domaćeg rada ravnopravno sa formalnim, pokrenuo je obimnu sociološku debatu. Kritike su najčešće dolazile sa pozicija strukturne marksističke paradigme koja je u to vremedominirala akademskim krugovima i koja je bila primarno usmerena na nivo socijalne reprodukcije društvenih grupa. Uprkos oštrim kritikama, u poslednjoj deceniji 20. veka, koncept strategija opstanka domaćinstava doživljava renesansu u području izučavanja postsocijalističkih promena u zemljama centralne i istočne Evrope, kao i tzv. postfordizma u razvijenim društvima Zapada. Zagovornici koncepta strategija domaćinstava su isticali njegovu relevantnost za analizu aspekata kompleksnih industrijskih društava, kao i društava u tranziciji, jer omogućuje bolje razumevanje socijalnih osnova ekonomskog delanja u uslovima nestabilnih i promenljivih društvenih struktura (Wallace, 2002). Wallace uočava da se strategije opstanka domaćinstava u brojnim studijama javljaju na tri načina: kao koncept, metod analize i jedinica analize.
Domaćinstvo je osnovna jedinica za analizu mnogih socijalnih, mikroekonomskih i makroekonomskih modela.Ovaj izraz se koristi za opisivanje pojedinaca koji žive u istoj zajednici.Mnogi ekonomski modeli ne uzimaju konkretno u obzir da li su pojedinci koji žive zajedno u krvnom ili zakonskom srodstvu.Vlada i političari često tretiraju domaćinstvo i porodicu kao sinonime,naročito u zapadnjačkim društvima.U realnosti, domaćinstvo i porodica se ne izjednačavaju u značenju.
Za potrebe vodjenja evidencije,domaćinstva se definišu kao jedna ili više osoba koje dele mesto prebivališta ili mesto staništa, koji dele barem jedan obrok dnevno, ili dele dnevni boravak,bilo da je to dnevna soba ili spavaća soba,tačnije po definiciji „soba u kojoj osobe žive i obeduju odvojeno od ostalih osoba u zgradi“.Vlasnik domaćinstva je osoba koja u svom posedu i na svoje ime ima odredjenu imovinu,a ako po tom osnovu niko ne ispunjuje kriterijum,onda bilo koja odrasla osoba u tom domaćinstvu.U mnogim državama,termin vlasnik domaćinstva je još osamdesetih godina zamenio termin glava domaćinstva.
Zvanična definicija koja se koristi u novije vreme glasi: „Domaćinstvo obuhvata sve osobe koje obituju u jedinici stanovanja.Jedinica stanovanja može da bude kuća, stan, pokretna kuća, nekoliko spojenih soba, ili čak samo jedna soba u kojoj neko obituje zasebno od ostalih“.Prilikom definisanja domaćinstva potrebno je da se naglasi da stanari domaćinstva,pored toga što žive i obeduju odvojeno,moraju imati i zaseban ulaz,tj. Izlaz iz domaćinstva.Domaćinstvo može imati nekoliko članova,samo jednog člana ili više porodica koje žive zajedno, ili bilo koja grupa ljudi u srodstvu ili ne,koji dele životni prostor.
Sa ekonomskog aspekta, smatralo se da domaćinstvo ima samo jedan prihod.Ovo je pojednostavljeni model koji ne reflektuje realnost.Mnoga savremena domaćinstva imaju članove koji u domaćinstvo donose više prihoda.
Ekonomija domaćinstava
Koncept ekonomskih domaćinstava nastao je u proučavanjima siromaštva u Africi i Latinskoj Americi, da bi se kasnije razvijao u istraživanjima društvenih i ekonomskih promena razvijenih kapitalističkih društava Zapada. Povezivanje strukture I akcije, makro i mikro nivoa, postavljanje domaćinstva pre nego pojedinca za jedinicu analize, omogućilo je bolje razumevanje promena položaja i ekonomskog ponašanja domaćinstava u uslovima socio-ekonomskih promena. Stoga je koncept doživeo značajan uspon u istraživanjima postsocijalističkih kao i »post-fordističkih društava«. Pokazalo se da su pasivno-defanzivne strategije u opadanju, a da pro-aktivne, posebno radne strategije pokazuju rastuće trendove.
Teorijsko-metodološki koncept ekonomskih strategija domaćinstava
Koncept strategija opstanka domaćinstava (‘household coping/survival strategies') prvi put je primenjen u istraživanjima siromaštva u Africi i Latinskoj Americi, 70-ih i 80-ih godina 20. veka. U početku, njegova najvažnija diferentia specifica u odnosu na »konvencionalna« izučavanja društvene strukture, bilo je uključivanje neformalnih ekonomskih aktivnosti koje su u ovim područjima bile najmanje jednako važne kao i formalin rad. Koncept je kasnije primenjen i u nekoliko empirijskih istraživanja u Britaniji, u nastojanju da se preciznije uoči uticaj ekonomskih promena, posebno nezaposlenosti, na ekonomsko ponašanje domaćinstava. U početku je koncept »strategija domaćinstava« primenjivan na istraživanja specifičnih društvenih grupa, kao što su grupe na marginalnim socijalnim položajima, seljaci, sitni preduzetnici, farmerska domaćinstva, imigranti. Istraživanje na ostrvu Sheppey prvi put je primenilo koncept strategija domaćinstava na opštu populaciju, stavljajući akcenat na rad kao element strategija.Pristup koji naglašava aktere i akciju pre nego strukturu, domaćinstvo kao jedinicu analize pre nego pojedinca, uz uključivanje neformalnog i domaćeg rada ravnopravno sa formalnim, pokrenuo je obimnu sociološku debatu. Kritike su najčešće dolazile sa pozicija strukturne marksističke paradigme koja je u to vremedominirala akademskim krugovima i koja je bila primarno usmerena na nivo socijalne reprodukcije društvenih grupa. Uprkos oštrim kritikama, u poslednjoj deceniji 20. veka, koncept strategija opstanka domaćinstava doživljava renesansu u području izučavanja postsocijalističkih promena u zemljama centralne i istočne Evrope, kao i tzv. postfordizma u razvijenim društvima Zapada. Zagovornici koncepta strategija domaćinstava su isticali njegovu relevantnost za analizu aspekata kompleksnih industrijskih društava, kao i društava u tranziciji, jer omogućuje bolje razumevanje socijalnih osnova ekonomskog delanja u uslovima nestabilnih i promenljivih društvenih struktura (Wallace, 2002). Wallace uočava da se strategije opstanka domaćinstava u brojnim studijama javljaju na tri načina: kao koncept, metod analize i jedinica analize.