Uloga i odgovornosti nadzornog odbora(1)

Korporativno upravljanje je, kako u EU tako i u svijetu, doživjelo re¬voluciju u posljednjem desetljeću. Promjene se prvenstveno odnose na način pravnog regulisanja i osnovne principe poslovanja u pogledu orga¬nizacije i nadležnosti organa korporativnog upravljanja, a Međunarodna Finansijska Korporacija definiše korporativno upravljanje kao strukture i procese za vođenje i kontrolu privrednih društava. Dva klasična mo¬dela korporativnom upravljanja (angloamerički i kontinentalno-evropski) bila su osnov razvoja različitih modela korporativnog upravljanja koji su sadržavali u sebi elemente i jednog i drugog modela, u cilju osmišljava¬nja najefikasnijeg načina poslovanja na svjetskom tržištu.

Promjene su posebno zamjetne na polju organizacije i nadležnosti nadzornog odbora kod dvoslojnog sistema upravljanja, odnosno, neizvršnih direktora kod jednoslojnog sistema upravljanja. Naime, poslije velikih korporacijskih skandala koji su bili posljedica slobodnog postupanja menadžmenta, jedini način sprečavanja samovolje uprave u budućnosti, bez obzira o kojem sistemu korporativnog upravljanja je bilo riječ, bilo je jačanje ulo¬ge nadzornih odbora, odnosno, položaja neizvršnih direktora radi zaštite dioničara. Dok su u SAD-u i Velikoj Britaniji doneseni posebni zakoni ko¬jima se reguliše njihova uloga u upravljanju privrednim društvima, u drža¬vama članicama EU usvojene su preporuke kojima se detaljnije utvrđivali principi njihovog djelovanja.

UVOD 3
1 Modeli upravljanja u privrednim društvima 4
1.1 Korporativno upravljanje 4
1.2 Jednodomni i dvodomni model upravljanja 5
2 Principi funkcioniranja nadzornih odbora 6
2.1 Pravni okvir za korporativno upravljanje i rad nadzornih odbora 6
2.1.1 Nadzorni odbori 7
2.1.2 Nadležnost nadzornih odbora 10
2.1.3 Organizacija rada nadzornih odbora 11
2.1.4 Način rada i osobine članova nadzornih odbora 12
3 Struktura korporativne uprave u BiH 13
3.1 Struktura uprave u entitetima 13
3.2 Kriterijumi za članstvo u nadzornim organima 14
3.3 Nadzorni odbori privrednih društava sa učešćem državnog kapitala 15
3.4 Uloga i odgovornosti nadyornog odbora u dioničkim društvima 16
4 Uloga i odgovornost Nadzornog odbora u FBiH 19
4.1 Organizacija i rad nadzornog odbora u FBiH 19
4.2 Ograničavanje nadležnosti nadzornog oodbora 20
4.3 Nadzorni odbor i kodeksi o korporativnom upravljanju 21
ZAKLJUČAK 25
LITERATURA 27