Terorizam u 21 vijeku i doba globalizacije

Kraj XX i početak XXI vijeka u svijetu će biti upamćen po ogromnoj eskalaciji terorizma koji je zbog neposrednih žrtava, koje je izazvao, materijalnih razaranja, posljedica i stalnog straha od novih napada gotovo šokirao svijetsku javnost.
Terorizam kao jedan od oblika nasilja, sve više u savremenom svijetu ugrožava kako unutrašnju, tako i međunarodnu bezbjednost. Terorizam karakteriše sve epohe ljudskog društva. Počev od ubistava careva, kraljeva, vojskovođa, atentata na državnike raznih nivoa, podmetanja eksploziva, otmica i sl. Terorizam se nazire u naranijoj ljudskoj istoriji pa kao takav postoji i uvećava svoje oblike sve do današnjih dana. Tokom čitave istorije, ljudi su primjenjivali različite terorističke taktike. Fascinacija terorizmom i političkim nasiljem se može pratiti praktično od početka ljudske civilizacije. Još prije Hristovog rođenja, atentati na političke ličnosti toga vremena, su ne samo se izvodili veći i glorifikovali. Atentati u Persiji i Asiriji su se pojavili u toku XI vijeka prouzrokovali su strah i paniku u čitavoj Islamskoj imperiji. U toku Francuske revolucije u XVIII vijeku, Robespjer je primjenjivao terorističke taktike, kako bi uništio veći dio francuske aristokratije (oko 40.000 ljudi), od kojih je većina završila na giljotini. Tokom američke revolucije terorizam se primjenjivao protiv Britanaca i njihovih simpatizera u redovima kolonista. Takođe, vrlo bitno je spomenuti terorističke aktivnosti koji su se sprovodile u kasnim decenijama XIX vijeka i početkom XX vijeka, posebno u carskoj Rusiji. Najveći dio terorističkih grupa koje su postojale tokom prve polovine XX vijeka, bile su motivisane težnjom ka slobodi od kolonijalnog ropstva, tzv. ''borbom za nacionalno oslobođenje ''. Od kraja II Svijetskog rata terorizam je postao bitan faktor subverzivne djelatnosti u mnogim novoformiranim državama, kao zamjena za borbu protiv demokratskih režima.

1 UVOD 5
2 POJAM I DEFINICIJE TERORIZMA 7
3 KRATAK ISTORIJSKI OSVRT 10
4 ELEMENTI TERORIZMA 12
4.1 Vrste terorizma i pojmovi vezani za njega 13
4.1.1 Međunarodni terorizam 13
4.1.2 Transnacionalni terorizam 13
4.1.3 Samoubilački terorizam 13
4.1.4 Teroristi 13
4.1.5 Teroristički akt 14
4.1.6 Samoubilački teroristički napad 14
4.1.7 Teroristička organizacija 14
4.1.8 Teroristički cilj 14
4.1.9 Protivterorizam 15
4.1.10 Protivteroristička borba 15
4.1.11 Protivteroristička operacija 15
4.1.12 Uzroci terorizma 15
5 KARAKTERISTIKE TERORIZMA 17
5.1 Akt nasilja 17
5.2 Izazivanje straha 17
5.3 Ostvarivanje političkih (kriminalnih) ciljeva 18
5.4 Prenošenje određene poruke 18
5.5 Organizovanost 18
5.6 Brutalnost, nemoralnost i iracionalnost terorističkog akta 18
5.7 Izbor žrtve i objekta napada 18
5.8 Protivzakonitost terorističkog akta 19
5.9 Osuda terorizma 19
6 KLASIFIKACIJA TERORIZMA 20
6.1 Međunarodni terorizam 20
6.2 Terorizam i međunarodno pravo 22
7 SAVREMENI OBLIK TERORIZMA U DOBA GLOBALIZACIJE 24
7.1 Uzroci savremenog terorizma 24
7.2 Tendencije razvoja savremenog terorizma 25
7.2.1 Terorizam od 1990. do 11. septembra 2001.g. 26
7.2.2 Terorizam nakon 11. septembra 2001. g. 27
7.3 Tendencije u međunarodnom terorizmu 30
8 TERORISTIČKE AKCIJE 31
9 NAČIN ISPOLJAVANJA TERORIZMA 33
9.1 Atentati 33
9.2 Paljevine i požari 33
9.3 Bombaški napadi 34
9.4 Uzimanje talaca 34
9.5 Kidnapovanje 34
9.6 Otmice aviona 35
9.7 Oružani napad 35
9.8 Komercijalne ili industrijske sabotaže 36
9.9 Lažne uzbune i dojave 36
9.10 Upotreba specijalnog oružija i terorizam visoke tehnologije 36
9.11 Uticaj terorista na javnost 37
10 TERORISTIČKE ORGANIZACIJE 38
10.1 . Struktura terorističkih organizacija 39
10.2 Karakteristike terorističkih organizacija 39
10.2.1 Vođstvo 39
10.2.2 Regrutovanje 39
10.2.3 Obuka 40
10.3 Obavještajni rad i analiza terorističkih grupa 40
10.4 Kontraobavještajna djelatnost terorista 41
10.5 Angažovanje terorista za izvršenje napad 41
10.6 Ciljevi terorističkih organizacija 42
11 SPREČAVANJE TERORIZMA 43
11.1 Antiterorizam 43
11.2 Političke antiterorističke mjere - konfliktno – rezolutivnog tipa 43
11.3 Ekonomske i socijalne antiterorističke mjere 44
11.4 Psihološko – komunikološko – obrazovne antiterorističke mjere 44
11.5 Obavještajne i vojno - policijske antiterorističke mjere 44
11.6 Pravne antiterorističke mjere 44
11.7 Protivterorizam 45
11.7.1 Preventivnost 45
11.7.2 Sveobuhvatnost 45
11.7.3 Centralizovanost 46
11.7.4 Ofanzivnost 46
11.7.5 Informisanost 46
11.7.6 Doslednost 46
11.7.7 Samokritičnost 46
11.7.8 Zakonitost 47
11.8 Tehnike i metode borbe protiv terorizma 47
11.8.1 Defanzivne mjere i radnje za zaštitu objekata 47
11.8.2 Defanzivne mjere i radnje za zaštitu lica 48
12 ZAKLJUČAK 50
13 LITERATURA: 51