Teorija prirodnog prava -ij

Maturski, Seminarski , Maturalni i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima, carine i porezi.



Prirodno pravo (lat. ius naturale; engl. natural law; njem. naturrecht; franc. droit naturel), učenje o pravu koje kroz pluralizam klasičnih i modernih teorija ističe da pravo koje stvara čovjek nije istinsko pravo, te da se ovo potonje nalazi negdje drugdje a ne u pozitivnom pravu koje je aksiološki inferiorno prirodnom pravu. Prirodno pravo je i korpus sistematiziranih tradicionalnih i modernih ideja o vezama između kozmičkog pretka,moralnosti i različitih oblika prava. Prirodno pravo zastupa ideju prava, koje ne proizilazi iz autoriteta čoveka, nego je više predložak (pozitivnog) prava zakonski uređenog od strane čoveka, kojeg i legitimiše. Ono je neosporna dužnost svake državne instance i svakog čoveka. Pogledajmo najpre dve tipične leksikonske definicije:
Prirodno pravo (I): (latinski jus naturale), u pravnoj filozofiji naddržavno, nadpozitivno pravo, koje ne počiva na pravu određenom od strane ljudi, niti na ljudskim pravnim formama, pravo kojem državno pravo ne može protivrečiti ni pod kakvim okolnostima (pravo pravo, prirodnopravo).
(...) Prirodno pravo prepoznajemo kao pravo razuma (...) već u antičkoj filozofiji, a potom u novom dobu (renesansa, barok i prosvetiteljstvo). Prirodno pravo postalo je poseban akademski predmet sa zahtevom da postane filozofija prava, dalje osnova velikih pravnih sistema (Grotius, Pufendorf), osnova teorije državnih i društvenih ugovora, a samim tim i konstitutivne države, osnova humanizacije kaznenog prava (ukidanje procesa protiv veštica i mučenja), kao i osnova pozitivisanja ljudskih prava, a tako i liberalne države. (...) Zloupotreba pozitivnog državnog prava u 20. veku, nakon 1945.- godine dovela je do ponovnog oživljavanja filozofske antropologije i do "povratka prirodnog prava".
Prirodno pravo (II): Celokupnost prava koja su potvrđena u biću svakog čoveka, u njegovoj prirodi, čoveku urođena prava. Svaki čovek u jednakoj meri ima jednaka prirodna prava (npr. pravo na život i telesnu nepovredivost ili na ličnu slobodu), nezavisno od njegovog pola, starosti, položaja u društvu, nezavisno od vremena, od mesta ili državnog uređenja u kojem živi. Prirodna prava su naddržavna i zbog tog neotuđiva, "večna" prava; ta prava se razlikuju od zakona i od drugih državno-pravnih nametnutih normi koje se vremenom menjaju, dakle ona se razlikuju od pozitivnog prava i zahtevaju veći pravni kvalitet nego pozitivno pravo. Koreni ideje prirodnog prava sežu do grčke antike; prirodno pravo je u određenoj meri sadržano i u filozofiji nekih Sofista (5.i 4. vek pre Hrista), u filozofiji Platona (427-347 pre Hrista) i Aristotelesa (384-322 pre Hrista), posebno oblikovano bilo je od strane filozofa Stoa (od 3. veka pre Hrista) i od njegovih grčkih i rimskih pristalica, te dalje razvijano od Cicerona (106-43 pre Hrista), Seneke (ca. 4. pre Hrista- 65 posle Hrista) i Epikteta (ca. 50-138).
U hrišćanskoj filozofiji i teologiji Srednjeg veka, te posebno u filozofiji Tomasa Akvina (1225-74) i drugih skolastičara prirodna prava važe kao ušće božanskih prava koja deluju u čoveku...