Produktivnost rada

Sadržaj
PRODUKTIVNOST RADA 3
I UVOD 3
1. PRINCIP PRODUKTIVNOSTI 4
2. FAKTORI PRODUKTIVNOSTI 5
1) Objektivni faktori produktivnosti 5
2) Subjektivni faktori produktivnosti 6
3. IZRAŽAVANJE PRODUKTIVNOSTI 7
1) Proizvod se izražava fizičkim jedinicama mjere 7
2) Proizvod se izražava tržišnom cijenom 8
3) Proizvod se izražava cijenom koštanja 9
4) Proizvod se izražava društveno potrebnim radom 9
4. SPROVOĐENJE PRINCIPA PRODUKTIVNOSTI 10
1) Organizacione mjere 11
2) Mjere tehničke racionalizacije i rekonstrukcije 11
3) Mjere društvenog karaktera 12
II ZAKLJUČAK 13
III LITERATURA 14


PRODUKTIVNOST RADA


I UVOD

Produktivnost je jedan od tri osnovna ekonomska principa, uz ekonomičnost i rentabilnost, koji traži ostvarivanje određene vrijednosti proizvodnje sa minimalnim utrošcima radne snage.
Kao što vidimo, produktivnost rada je veoma značajan pokazatelj uspješnosti poslovanja nekog preduzeća i kao takav je predmet konstantnog praćenja i pronalaženja načina za unapređivanje.
Kroz ovaj seminarski rad ćemo pokušati dati pregled principa produktivnosti, fektora koji direktno utiču na nivo produktivnosti u nekom preduzeću, načine izražavanja sa konkretnim primjerima i na kraju, mjere koje preduezću stoje na raspolaganju kako bi produktivnost podigli na odgovarajući nivo.



1. PRINCIP PRODUKTIVNOSTI


Produktivnost definišemo kao kvantitativni izraz između obima proizvodnje, usluga ili prometa i količine utrošene radne snage, što bismo mogli prikazati opštom formulom:
P=Q/L=q
(P=produktivnost rada; Q=obim proizvodnje; L=broj zaposlenih ; q=ostvarena proizvodnja po jedinici rada)

Osim toga, produktivnost možemo predstaviti i inverzno, tj. izračunavajući koliko je utrošeno rada za proizvodnju jednog proizvoda:

P=L/Q=t
(t=utrošeno vrijeme po jedinici proizvoda)

Ova definicija produktivnosti je izvedena iz osnovnog ekonomskog principa: ostvariti maksimalni rezultat sa minimalnim ulaganjima, koji je moguće postići na dva načina:
 povećanjem ukupne mase proizvoda ili
 povećanjem radnog učinka.


2. FAKTORI PRODUKTIVNOSTI

Faktori produktivnosti su sve one činjenice koje utiču na radni učinak i kao takve ih možemo grupisati u:
 objektivne i
 subjektivne faktore.

1) Objektivni faktori produktivnosti

Objektivni faktori produktivnosti mogu biti tehnički i društveni.
Tehničke faktore produktivnosti čine sva materijalna i tehnička sredstva koja služe proizvodnji, kao i naučna i tehnička dostignuća koja se ne primjenjuju, ali za to postoji ekonomska mogućnost. Najznačajniji ovakvi faktori su:
 Tehničke karakteristike proizvoda na osnovu kojih se izrađuju normativi rada izrade proizvoda.
 Karakteristike tehnoloških procesa koji zahtijevaju manji ili veći utrošak radne snage pri njegovom izvođenju.
 Karakteristike sredstava za rad, tj. njihova savremenost i tehnološka usavršenost u velikoj mjeri uvjetuju i visinu produktivnosti rada.
 Tehničke karakteristike materijala koji se koriste u proizvodnji.
 Radna sredina i uslovi rada u takvoj sredini, bez obzira da li se radi o prirodno uslovljenim ili vještački stvorenim uslovima za rad.
 Obim proizvodnje svojim promjenama može uticati na produktivnost.
 Vid organizacije rada svojim nivoom direktno povećava ili smanjuje produktivnost.
 Nivo organizacije koji se ogleda tehničkom opremljenosti.

Društveni faktori produktivnosti se mogu samo indirektno mijenjati, a u njih spadaju kulturni nivo, tržište, stepen razvijenosti saobraćajne mreže, stanovništvo, i mnogi drugi društveni elementi.

2) Subjektivni faktori produktivnosti

Organizacioni, tj. subjektivni faktori produktivnosti obuhvataju sve elemente vezane uz čovjekovu ličnost u proizvodnji i organizaciji proizvodnje. Po načinima na koje se ispoljavaju, mogu djelovati kroz:
 Izbor i odlučivanje o tehničkim i društvenim uslovima proizvodnje. Ovim izborom se može pronaći odgovarajuća zamjena materijala, nekih tehničkih ili tehnoloških procesa i slično.
 Kvalifikacije proizvođača, pri čemu treba pronaći optimalnu kvalifikovanost radnog kolektiva u cjelini.
 Intenzitet rada, pri čemu se iznalaze načini za postizanje optimalnog intenziteta rada tokom kojeg će se trošiti najmanja količina proizvođačeve bioenergije po jedinici proizvoda.
 Organizacione mjere kojima menadžment, nakon analize cjelokupnog tehnološkog proizvodnog procesa, nastoji pronaći načine za eventualno skraćenje ili pojednostavljenje nekih faza rada.