Pecka patrijarsija u istoriji srpskog naroda

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz istorije.

Na samom početku što se tiče srpske Pećke patrijaršija možemo reći da je skup mnoštvo crkava na domaku Peći, a na ulazu u Rugovsku klisuru je jedan od najznačajnijih spomenika srpske prošlosti. U njoj se vekovima nalazilo sedište srpskih arhiepiskopa i patrijaraha.
Patrijaršija je okupljala od svoga nostanka u XIII veku obdarene umetnike, učene teologe i vrsne književnike i svi su oni u njoj ostavljali svedočanstva o svom pregalaštvu. Stoga je ona danas ne samo staro središte srpske crkve, već i mesto gde se čuva značajna umetnička zaostavština.
Samo osnivanje matične crkvene povelje i crkve u Pećkoj patrijaršiji nije no približno poznato. Izgleda da je na mestu gde je sada Patrijaršija još za života svetog Save osnovan metoh manastira Žiče, tadašnjeg sedišta srpske arhiepiskopije u tom dobu.
Središte ove srpske crkve gledalo se da bude na manje ugroženom mestu i bliže središtu države. Srpski arhiepiskop Arsenije I je podigao na ovom žičkom metohu kod Peći crkvu svetih Apostola. Ubrzo je u dvanaestom veku po njegovom nalogu ona je bila i živopisana. Hram se kasnije u doglednom preiodu počeo nazivati i „Sveti Spas“, a ovo je preuzeto kao spomen na posvećenje Žiče.

Istorijat Pećke patrijaršije

Istorijski pokazatelji su nam poznati gledano oko trinaestog veka da je Nikodimov naslednik, izgradio je sa južne strane Svetih Apostola jedan od hramova posvećen Bogorodici Odigitriji. Ispred te tri glavne velike crkvene građevine Danilo II je potom podigao monumentalnu pripratu.
Za vreme u kome je arhiepiskop Joanikija(1345). do tada neživopisan je hram svetog Dimitrija. Ovo vreme je veoma bitno pošto je hram dobio je freskodekoraciju. Tokom četnaestog veka su obavljene i manje prepravke u crkvi sv. Apostola, pa su neki delovi hrama naknadno islikavani. Do kraja petnaestog veka pa sve do sedamnaestog veka u srpskim srednjevekovnim crkvama Patrijaršije sahranjivani su pećki arhiepiskopi i pećki patrijarsi.

Srpske države za vreme turskog zuluma zamrla je životna aktivnost i svetlost u Pećkoj patrijaršiji gde je Ohridska arhiepiskopija preuzimala je i upravu nad tadašnjom srpskom crkvenom teritorijom. Tada je i obnovljena je i crkvena organizacija Srba gde je udahnula nov život manastirima i manastiru jer je Patrijaršija ponovo postala središte srpske crkvene veroispovesti i srpske crkve.
Obnavljanjem u pećkim crkvama se i ikonostasi popunjavanje riznice i to vodi drugu značajnu obnovu u Pećkoj patrijaršiji. Manastiri i crkve se prepokrivaju olovnim pločama u jednom od lepših hramova svetog Dimitrija se arhitektonski utvrđuje jedan ugledni slikar u njemu ponovio gotovo polovinu od najlepđih fresaka.
Iste godine nešto kasnije patrijarh Pajsije pristupa u delimičnoj tj. obnovljivo polovičnoj obnovi same crkve svetih Apostola, pa je tada ukrašen zidnim freskama i slikama zapadni deo hrama, u kome su stare freske dosta oronule i stradale posle svih dešavanja i ratova. U