Matična ploča ASUS A7V600-X

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz informatike.

Hardver ili računarski hardver (hardware; computer hardware) je fizički, opipljivi deo računara. Hardver se mnogo ređe menja nego softver, i zbog toga nosi naziv hardver, jer na engleskom soft znaci mekano, dok hard znači tvrdo. Mogućosti računara u najvećoj meri zavise od hardvera i njegovog kvaliteta.
Hardverska računarska arhitektura koja se koristiu kućnim računarima se naziva Von-Neumann Arhitektura. Takođe postoje i druge arhitekture, ali se mnogo ređe koriste.
Najbitniji delovi u računaru od kojih zavisi brzina i performanse računara su: brzina procesora (CPU), količina, tip i brzina RAM-a, vrsta čipseta, brzina FSB-a, brzina hard diska i GPU grafičke karte. Snaga grafičkog čipa je bitna samo za aplikacije gde je potrebno prilično brzo iscrtavanje slika kao kod 3D računarskih igrica, CAD softvera i tako dalje. Takođe je bitna softverska podrška, odnosno drajveri. Bez njih mali broj hardvera funkcioniše svom snagom (CPU je izuzetak), i nezamislivo je imati brz računar bez odgovarajućih drajvera, posebno ako se radi o matičnoj ploči i grafičkoj karti.

Monitor

Monitor ili displej je izlazni uređaj koji prikazuje računarske signale kao sliku koju korisnik vidi. Monitor je osnovni uređaj bez kojeg bi računar bio skoro neupotrebljiv.

Maticna ploca

Matična ploča je deo računara koji veže sve komponente na njoj te omogućava komunikaciju između raznih delova u računaru, praktično matična ploča je dom za ostale komponente. Od matične ploče mnogo toga zavisi, matična ploča direktno utiče na performanse računara shodno mogućnostima njenog čipseta, socketa i same izvedbe matične ploče ona podržava ili ne podržava različite vrste procesora. Po dodacima ugrađenim u matične ploče imamo one osnovne i druge. Danas obavezni osnovni ugrađeni dijelovi su floppy, ATA i SATA kontroleri, utori za miša i USB utor. Svi proizvođači matičnih ploča barem na delu svojih proizvoda ugrađuju još i zvučni čip, grafički čip, LAN (mrežni) čip, pa čak i procesor (VIA). Kroz godine pojavljivali su se razni standardi za matične ploče, tzv. Form Factor koji određuje oblik i veličinu matične ploče, danas je uobičajeni ATX standard, dok imamo i njegovu micro inačicu mATX, logično napravljene da bi se mogle smjestiti u manja kućišta, dok je obična ATX ploča nešto veća. Također postoji stari AT standard koji je osnova ATX-a, ali se danas više ne proizvode matične ploče za taj standard.

Centralni procesor

Procesor ( mikroprocesor, µP ili uP ) je elektronička komponenta napravljena od minijaturnih tranzistora na jednom čipu (poluprovodničkom integralnom sklopu).Centralni procesor ( Central Processing Unit ili samo CPU ) je srce svakog računara, iako centralni procesor (CPU) nije jedini procesor, njega imaju grafička kartica (GPU), zvučna kartica i mnogi drugi dijelovi, ali pod imenom procesor najčešće se misli na centralni procesor (CPU).Svaki procesor izvana izgleda veoma jednostavno, no on je u svojoj unutrašnjosti jako kompleksan, jer se radi o stotinama miliona tranzistora koji su smješteni u jednom čipu. Prvi put takvo nešto je uspelo 1971. kada je napravljen prvi procesor Intel 4004, koji doduše mogao samo sabirati i oduzimati, ali su naučnici po prvi put uspeli da u jedan čip smeste silna integrisana kola i tranzistore, što je dalo poticaj za daljnji razvoj procesora koji su tim napretkom počeli da troše mnogo manje električne energije.Veoma često se spominje i Moore-ov zakon koji objašnjava da se svakih 18 meseci broj tranzistora i brzine udvostručava, a glasi ovako: The complexity of an integrated circuit, with respect to minimum component cost will double in about 18 months

ATA konektori

Integrated Drive Electronics (IDE) odnosno češće korišten termin ATA (en. AT Attachment), je ime koje se pojavilo kasnije, ATAPI ili EIDE (en. Enached Integrated Drive Electronics, poboljšana verzija ATA standarda) je standard za povezivanje uređaja za pohranjivanje podataka (hard disk, CD i DVD uređaji) sa matičnom pločom (preko IDE kabla).IDE je izumeo IBM 1984. godine. Skoro sve matične ploče koriste ovaj standard. Konektor za kabl se nalazi na samoj ploči, dok se isti taj konektor nalazi i na disku. IDE kabl služi za povezivanje. IDE kabl obično ima dva priključka na sebi (za master i slave uređaj). Osim toga, sa strane na kablu postoji crvena linija koja označava polaritet, odnosno IDE kabl se mora pravilno povezati. Crvena linija, koja je označena na kablu, treba da bude okrenuta prema napajanju hard diska.

Radna memorija

RAM, skraćeno od engl. Random Access Memory (memorija nasumičnog pristupa), je jedan od oblika pohranjivanja računarskih podataka čijem sadržaju se može pristupiti po bilo kom redosledu. Ovakav način pristupa razlikuje se od sekvencijalnog načina koji se koristi kod uređaja kao što su magnetna traka, diskovi i cilindri, gde je, zbog prirode mehaničkog kretanja takvih medija za pohranu podataka, računar primoran da pristupa podacima prema strogo određenom redosledu. RAM je još karakterističan po tome što se kod ove vrste memorije podaci mogu ne samo čitati, već i zapisivati, za razliku od ROM (Read-only memory) memorije, iz koje se podaci mogu samo čitati. RAM se u računarima upotrebljava prvenstveno za primarnu pohranu podataka koji se aktivno koriste i neprestano se menjaju. Međutim, postoje i neke vrste RAM uređaja koji se koriste za trajnu pohranu podataka.

Dodatne kartice

U računaru se ugrađuju i dodatne kartice kao sto su grafičke kartice, mrezna kartica, zvučna kartica, modem i druge…

Grafička kartica, grafički adapter, VGA kartica ili video kartica (graphic card, video card, VGA card, graphics adapter) daje i obradjuje dvo-dimenzionalnu ili tro-dimenzionalnu sliku.

Mrezna kartica (Network card, NIC, netvork adapter)je deo koji se brine za komunikaciju računara preko računarskih mreza.

Modem je skraćenica od MODulate/DEModulate i ona je je ime za uređaj koji modulira analogni nosač signala, i koji isto tako demodulira-dekodira digitalni signal sa analognog nosača. Modem je iz računara najčešće spojen na telefonsku liniju, ali moguće je spojiti modem na bilo koji podatkovni kabal ili na bezični nosač signala ili na matičnoj ploči sa unapred integrisanim ulazima i izlazima na njoj

Kućište sa naponskom jedinicom

Kućište je hardverski deo računara u koji se stavljaju osnovni delovi za rad računara. Kućišta su obično napravljena od aluminija, čelika ili plastike, a ponekad se ubaci i neki detalj od drveta ili pleksiglasa
Kućišta dolaze u mnogo različitih veličina i formata (form factor). Danas se najviše koristi ATX format iako se sve više proizvode kućišta malenih veličina (mATX format). Kućišta se prilagođavaju formatu matične ploče, tako da postoje i matične ploče ATX, mATX, Mini-ITX i ostali formati. Također kućište ima podjelu i po veličini, pa tako imamo mini tower, mid-sized tower i full-sized tower kućišta. Isto tako kućišta dolaze u raznim oblicima tako da imamo desktop ili pizza kućišta koja su položena vodoravno, te tanka kućišta koja su namijenjena za male prostore. Danas se veličina kućišta nastoji svesti na što manje dimenzije, tako da se sve više pojavljuje Mini-ITX standard koji ima najmanji format od svih navedenih.