Linux - operativni sistemi

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz informatike.

GNU проектот, со цел на создавање на UNIX, POSIX – компатибилен оперативен систем воедно и наполно слободен софтвер, беа започнале разработка во 1984 година, а и година покасно Richard Stallman ја создаде “Слободната Софтверна Фондација” ( Free Software Foundation ) и го напиша првиот изложбен проект “Генерална Публична Лиценца” (GNU – General Public License (GPLv1)). Од раните ’90-ти години, проектот произведе или собра многу компоненти за необходниот оперативен систем, вклучително библиотеки, компилатори, редактори на текст и Unix облога и горниот степен би можел да биде подаден од X Window Sistem, но развиен на пониско ниво, создадено од јадро, драјвери на надворешни компоненти и процедури ( daemons ) беше запрен и неком-
плетен.

Линус Бенедикт Торвалдс (роден на 29 Декември 1969) го има започнато развојот на Линукс, јадрото за оперативениот систем и моментално ја има улогата на координатор која најверојатно ќе ја зачува до крајот на животот.

Инспириран од Minix (јадро и оперативен систем развиени од Andrew Tanenbaum), почувствувал потреба за UNIX оперативен систем што ќе работи на неговиот домашен компјутер. Торвалдс го започнал развојот на Линукс јадрото работејќи во слободно време на своја опрема.

Во 1991 година, Linus Torvalds започна да работи на Linux база додека го посетуваше Универзитетот во Хелсинки. Torvalds по идентитет посакувал Linux да биде некомерцијална замена за Minix, образовен оперативен систем развиен од Andrew S. Tanenbaum. Кодотлиценциран под GNU GPL може да биде искористен во други проекти, доколку и тие исто се реализирани под GPL. За да создаде Linux база компатибилна со компонентите од GNU проектот, Torvalds ја промени неговата оригинална лиценца на GPLv2. Linux и GNU работеа за интегрираат GNU компоненти со Linux. Така Linux стана комплетен, потполно функционален оперативен систем.

1.2 Linux и GNU проектот

Слободната Софтверска Фондација ги разгледува Linux дистрибуциите кои користат софтвер на GNU како “варианти” на GNU системот, и тие бараат тие такви оперативни системи да бидат назначени како GNU/Linux или како Linux-базиран систем на GNU. Сепак, средната бројка и севкупноста како цело има однос кон тоа семејство на оперативни системи едноставно како Linux.
Разликата помеѓу Linux Kernel и дистрибуцијата основана на него плус системот на GNU е сорс на многу недоразбирања и контроверзии.

Линукс (познат и како ГНУ/Линукс) е јадро т.е. кернел за оперативен систем.Терминот Линукс се однесува стриктно на Линукс кернелот, но денес често се користи за да се опише целиот оперативен систем, кој е всушност комбинација на Линукс кернелот и ГНУ алатките. Оттаму, фер и правилно e користењето на терминот „ГНУ/Линукс“ во контекст на оперативниот систем во целост. Постојат повеќе од 300 различни дистрибуции на ГНУ/Линукс. На почетокот Линукс бил развиван и користен од страна на ентузијасти. Од тогаш па наваму како алтернатива на неслободните Unix и Microsoft Windows, Линукс ја има добиено поддршката на неколку од мамутите во индустријата за информатичка технологија како што се IBM и Hewlett-Packard. Линукс исто така станува сè попопуларен како оперативен систем за работни станици (работна површина). Аналитичарите го препишуваат овој успех на независноста од компаниите, ниската цена за имплементација, безбедноста и стабилноста.

1.3 UNIX

Unix е оперативен систем за компјутерски системи. Неговите основни особини се преносливост меѓу хардверски платформи, возможност да извршува истовремено повеќе процеси (multitasking) и способност истовремено да опслужува повеќе корисници. Unix е развиен во текот на шеесеттите години врз основа на оперативниот систем Мултикс. Развиен е од страна на Кем Томсон, Денис Ричи и Даглас Мекилрој, програмери на американската телекомуникациска фирма АТ&Т.

Unix има доживеано повеќе верзии и денес се во секојдневна употреба, меѓу други, верзиите на IBM и Sun Microsystems (Sun Solaris), како и во верзии на Слободен Софтвер на BSD Unix и Линукс (Linux). Интересно е тоа што Би-Ес-Ди (BSD) Unix имал во јадрото вграден код кој овозможувал поврзување на повеќе компјутери во мрежа. Мрежниот код на БиЕсДи се смета за претходник на Интернет протоколот TCP/IP.

GNU GPL (General Public Licenese - Генералната Јавна Лиценца) е лиценцата под која се дистрибуира слободниот софтвер (или барем доминантен дел од него).

Целта на GPL е да ја заштити слободата на корисникот и да му даде права кои ќе овозможат користење на таа слобода. Со зачувувањето на слободата на софтверот се зачувува слободата на корисниците.

2. Минимална конфигурација на компјутерот потребна за добра работа на Linux