Reka Dunav

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz geografije.

Dunav je u istoriji bio jedna od najstalnijih granica Rimskog carstva.
Na našoj planeti nema internacionalnije reke od Dunava, jer teče kroz osam država: Nemačku, Austriju, Slovačku, Mađarsku, Srbiju, Rumuniju, Bugarsku i Ukrajinu.
Dunav je jedina velika evropska reka koja teče od zapada prema istoku. Dunav se smatra najznačajnijom evropskom rekom, jer predstavlja njen najprometniji plovni put. Prolazi kroz sve veće evropske države i predstavlja značajni izvor vode za većinu ovih zemalja.
Dunav počinje od Donauešingena gde se spajaju dve manje reke Breg i Brigah pa odatle Dunav nosi naziv.
Dužina od 2.888 km., visina izvora od 1.078 m., poresečan protok od 4.000 m³/s i površina sliva od 817.000 km², govori o imozantnosti i značaju ove velike međunarodne reke zvane Dunav.
Dunav se uliva u Crno more. Početak deltastog ušća Dunava u Crno more nalazi se kod mesta Izmailski Čatal. Delta Dunava je zaštićena prirodna regija u Rumuniji i Ukrajini gde se nalazi šuma Letea. Deltu je Unesko označio kao svetsku baštinu 1991. godine. Dunav unosi u Crno more godišnje oko 206 hiljada kubnih kilometara vode, odnosno u proseku 6,5 hiljada kubnih metara vode u sekundi.
Dužina Dunava, samo, kroz Srbiju iznosi 588 km. Svi navedeni podaci predstavljaju samo kratku uvertiru za ono što će biti predmet ovog rada u nastavku, a odnosi se na ovu impozanstnu prirodnu lepotu, reku Dunav.

REKA DUNAV

Etimologija naziva reke Dunav

Njen latinski naziv je Danubius. Etimološki se radi ο kovanici (k), koja proističe od reči Διος-Ζευς (Dios-Zevs), čiji je bukalički oblik Δαν, Ζαν (Dan, Zan), sve izvedeno od korena δι, δίος (di, dios) – što znači sjajan, "sjaj nebeski".
U mitologiji, Zevs ili Dias je Kronov i Rejin sin, kralj bogova i ljudi, bog neba i začetnik svih prirodnih pojava. Genitiv od Δαν (Dan) je Δανου (Danou). Drugi član imena Danubius je bius koji je proizišao od reči βίος bios, latinski vivus, tj. život, posebno ljudski život.
Dakle, u prevodu reč Dunav znači sjaj nebeskog života, što znači da je reka Dunav – reka sjajnog nebeskog života u bukvalnom prevodu.

Istorija Dunava

Drevni Tračani zvali su ga Istros, Skiti - Mataos, Rimljani - Danister i Danubius, Grci - Dunavius, Nemci i Austrijanci i sada ga zovu - Donau, Francuzi - Le Danibe, Mađari - Duna, Italijani - Danibo, Turci - Tuna, Rumuni - Dunarea, Česi, Slovaci i Rusi - Dunaj, a Srbi i Bugari - Dunav.
Indoevropski koren reči "Danu" znači reka. Nema reke na planeti sa toliko imena, što znači da je Dunav od uvek bio emancipovan, gostoprimljiv i rad svim narodima koji su živeli ili dolazili na njega. Tako se smatra da su drevni Argonauti predvođeni slavnim Odisejem brodili Dunavom u potrazi za "zlatnim runom" i prvi prošli katarakte Đerdapa. Dunav je prava enciklopedija, o njemu su pisali Aristotel, Herodot, Strabon, Ovidije, Plinije Stariji, Tibul, Ciceron, Vergilije.

Reka koja je bila uvek saučesnik u istorijskoj sudbini naroda na njenim obalama. Reka na čijem ogledalu se vidi istorija naroda kojih više nema i naroda koji žive sada sa njom: Nemaca, Austrijanaca, Slovaka, Mađara, Hrvata ,Srba, Rumuna, Bugara, Ukrajinaca.
Dunav je večan kao Tibar, plodonosan kao Nil, veličanstven kao Misisipi, ljubljen kao Volga, živahan kao Rajna, to je jedinstvena reka na evropskom kontinentu.
Tako mnogotomna enciklopedija nazvana Dunav, je izvor nadahnuća, mudrosti i sudbina naroda koji žive pored njega za mnoga pokolenja. Možda je to dalo za pravo Napoleonu da kaže: "Dunav je car među rekama".

Pored Dunava vekovima se stvarala istorija i legende. Od kada su počeli istorijski anali za vreme pohoda Aleksandra Velikog, na persiskog cara Darija, pa sve do legende o Nibelnuzima. Stari istoričar Herodot govori o Dunavu "najveći među rekama" a Hesiod kao "brat Nila", sin “Okeana i boginje mora Tetide".
Na Trajanovoj medalji Dunav je prikazan kao žena sa pokrivačem.Tu se vidi u urna-simbol tajne kod starih rimljana. Tajna je bila nerešiva, nije se znalo izvorište Dunava. Aristotel je smatrao da Dunav izvire negde na Pirinejima i da se deli na dva rukavca - jedan se ulivao u Crno more, a drugi u Jadransko more, i to od "Gvozdenih vrata" (Đerdapa) teče kao druga reka pod imenom Istros - dato od Tračana ili pod imenom Mataos - dato od Skita.
U najnepristupačnijem delu Dunava u Đerdapu rimski imperator Trajan ( I-II v.) napravio je jedan od najvažnijih puteva Rimske imperije. Nekoliko vekova kasnije krstaši predvođeni Gotfriđom Bulonjskim i Fridrihom Barbarosom krenuli su pored Dunava na istok u ratnom pohodu na Svetu zemlju Jerusalim, na Hristov grob. Iz