Istorijski razvoj novca

SADRŽAJ

1. Uvod .........................................................................................................................2
2. Nastanak novca...................... ...................................................................................3
3. Funkcije novca.......................................................................................................... 4
3.1. Novac kao mjera vrijednosti.............................................................................4
3.2. Novac kao sredstvo razmjene ili prometa.........................................................5
3.3. Novac kao blago................................................................................................6
3.4. Novac kao sredstvo plaćanja.............................................................................7
3.5. Svjetski novac....................................................................................................8
4. Metalni i papirni novac.............................................................................................. 9
5. Oblici novca.............................................................................................................10
6. Zakljčak....................................................................................................................11
7. Literatura..................................................................................................................12




1. UVOD

Već odavno vlada neka vrsta mode da, osim u najtamnijim skrovištima svog vjerovanja, ljudi imaju zapravo slabo mišljenje o vrijednosti pouka istorije. Možda je tačno da od istorije možemo naučiti samo to da od nje možemo naučiti malo.
Ali, kad je riječ o novcu, ovo ustručavanje da se uči od istorije je neumjesno. Istorija novca pruža nam mnoge pouke ili je barem, ako se samo potrudimo, možemo natjerati da nas mnogo nauči. Zaista je vrlo malo vjerovatno da postoji bilo kakav način na koji bismo o novcu saznali i naučili išta što bi imalo trajnu vrijednost.
Novac je specifična roba koju je razvitak robne proizvodnje i razmjene izdvojio iz ostalog robnog svijeta da monopolski vrši ulogu općeg ekvivalenta. Na taj način novac predstavlja prometnu vrijednost koja je apstraktan izraz cjelokupnog bogatstva društvene zajednice, a ujedno služi i kao univerzalno sredstvo za međusobno uspoređivanje i razmjenjivanje svih proizvoda ljudskog rada.
Novac je ekonomsko dobro koje služi u razmjeni materijalnih dobara i usluga između učesnika u robnom prometu. On je nastao kao objektivna potreba efikasnijeg funkcionisanja robne proizvodnje. U toku svog istorijskog razvoja ulogu novca su obavljale veoma razliličite vrste materijala od stoke preko metala do današnjeg čistog papirnog novca. Razvoj novca je direktno vezan za razvoj robne proizvodnje. U početku su se robe mijenjale jedna za drugu (R-R) - trampa, u kasnijem periodu bilo je moguće za jednu vrstu robe dobiti bilo koju drugu ili više njih u istoj vrijednosti i na kraju se izdvojila jedna vrsta robe koja je postala opšti ekvivalent koju su prihvatali svi učesnici razmjene odnosno novac u današnjem smislu riječi.
Šta je to što jedan komad papira, sam po sebi bezvrijedan, čini korisnim i upotrebljivim sredstvom razmijene, a neki drugi komad papira iste veličine nema nikakvu vrijednost?
Često se stručnjacima iz ovog područja (ekonomistima, socijolozima…) postavlja pitanje : Šta je zapravo novac?
Odgovore obično započnu iznoseći zaista suptilne , rafinirane definicije koje se pomno zapišu, zapamte i onda zaborave.
Medjutim, novac nije ni više ni manje nego upravo ono što jest- ono što se obično daje ili prima prilikom kupovanja ili prodaje roba, usluga ili drugoga.