Selo kao turisticki motiv

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz hotelijerstva.

Selo I grad su dva razlicita drustvena I prostorna oblika.Sela su starija po svojoj strukturi,jednostavnija I homogenija ljudska naselja,za razliku od grada koji je nastao u kasnijim etapama razvoja,I predstavlja razvijeniju,slozeniju I heterogeniju ljudsku zajednicu.

Kako nacin zivota utice na oblikovanje identiteta,mozemo govoriti o kulturnom identitetu grada I kulturnom identitetu sela.Jedan stanovnik sela se po svom kulturnom identitetu ne razlikuje bitno od drugih stanovnika sela,ali se razlikuje od stanovnika grada.

Sa danasnjeg stanovista I danasnje ideologije koja propoveda nove vrednosti,selo nije pozeljno za stanovanje.Posle II Svetskog rata gradovi su rasli vise nego sto je predviđeno postojecom gradskom infrastrukturom,a sela su se smanjivala,siromasila I starila.Iako kretanje seoskog stanovnistva ka gradovima traje od njihovog nastanka,od 1961. do 1981.godine migracije selo-grad gotovo su se udvostručile.Prema podacima za te dvije decenije gradsko stanovnistvo je sa oko 28% poraslo na 46% ukupnog stanovništva.Tako nagla deagrarizacija ne bi se mogla nazvati prirodnim kontinuitetom u razvoju sela i gradova,niti postepenim preobražajem seljaka u varošane i građane.U gradovima Srbije živi oko 70% stanovništva,što znaci da se odnos okrenuo u korist grada.Onoliko koliko je stanovništva živelo šezdesetih godina u gradu,toliko danas šivi u selu.Prema podacima iz 2002.godine,u deset naselja u Srbiji nema stanovnika,a u 715 naselja živi manje od 1000 ljudi.

Odlaskom mladih generacija i obrazovanih pojedinaca pucale su osnovne karike seoske hijerarhije,bez kojih je selo sve više gubilo svoj model postojanja i svoj smisao opstanka.Takav sistem edukacije,koji je mlade pripremao za život i rad u gradu,a obrazovne potrebe sela zanemarivao,uzrokovao je da gotovo potpuno nestane temeljni princip raznolikosti i hijerarhije,bez kojih nije moguće sačuvati nijednu vrstu ljudske zajednice,pa ni selo.U tom procesu homogenizacije kulturnih vrednosti i gubljenja seoskog identiteta za školom nisu zaostajale ni druge institucije kulture a najpre one koje su najrasprostranjenije-biblioteke,bioskopi itd.Institucije kulture su dalje produbljivale razlike između sela i grada.I pored toga,seljak je mnogo toga menjao u svom životu,ali i kada je prihvatao promene,on se uvek odredivao prema unutrašnjim potrebama koje su proizilazile iz načina života i rada njegove porodice i seoske zajednice.Tako je vrlo brzo usvojena nova agrarna tehnika za koju je seljak stekao potrebna znanja,usvojeni su i novi oblici rada,došlo je do promena u kulturi stanovanja,ishrane,ali nije dozvoljavano da se dira u svetinje,koje su oblikovale seljakov kulturni identitet-u vlasništvo nad zemljom,crkvu i porodicu.

Krajem osamdesetih godine trend urbanizovanja gradova opada.Dolazi do njihove prenaseljenosti,zbog čega se menja stav prema selu,kako drzave i drzavnih institucija,tako i samog seoskog stanovništva.Krajem prošlog veka mnoge zemlje Evropske Unije činile su napore da ožive lokalne zajednice.Preduslov ovim procesima je rekonstrukcija državne administracije i novi program ekonomske,socijalne i kulturne politike.Razlikama između sela i grada moralo bi da se priđe sa više uvažavanja seoskog kulturnog identiteta i ruralne kulturne specifičnosti,da se pronađe i održava ravnoteža između sela i grada,isto kao što je potrebna ravnoteža između globalnog i lokalnog.

O ovom problemu bilo je reči na i na Drugoj međunarodnoj konferenciji Ujedinjenih nacija o ljudskim resursima za 21 vijek koja je 1996.godine održana u Istambulu.Usvojeni dokumenti upozoravaju da međunarodna zajednica mnogo veću pažnju treba da posveti posledicama urbanizacije.Tačka 6. dekleracije o ljudskim naseljima ističe da su razvoj grada i sela međusobno zavisni.U njoj se govori o tome da uporedno sa poboljšanjem uslova života u gradovima moramo djelovati u pravcu razvoja odgovarajuće infrastrukture,komunalnih usluga i uslova za zapošljavanje u seoskim područjima,kako bi smo doprineli njihovoj većoj atraktivnosti,razvili integracionu mrežu naselja i na minimum sveli razliku selo-grad.

2.SEOSKI TURIZAM KAO NAČIN PRIVREDNOG OPORAVKA SELA

Privredni oporavak seoske zajednice podrazumeva oživljavanje i umnožavanje privrednih potencijala sela i upošljavanje stanovništva uz pomoć više unapred planiranih kratkoročnih i dugoročnih akcije lokalnih aktera privrednog života.Seoski turizam je jedan od načina oporavka seoske zajednice.

Turističko selo je selo u kome turista odlazi za vreme praznika,godišnjih odmora ili vikenda da bi se privremeno vratio prirodi i prirodnom načinu života.Najčešće tamo odlaze stanovnici velikih gradova za koje je selo turističko-kulturni okvir u kojem se odvija život drugačijih od njihovog svakodnevnog života u bučnim i prenaseljenim gradovima.

Da bi postalo turističko,selo mora da zadovolji sledeće kriterijume:
1.Poljoprivredna proizvodnja na selu je osnovna proizvodna delatnost.Seljak se bavi poslovima na imanju jer samo u takvim uslovima turista može da vidi ili zajedno sa seljakom da obavlja poslove na imanju,jer njega uslovi i način života na selu najvise i zanimaju.U suprotnom,otišao bi na more,planinu ili banju.

2.Seoska domaćinska kuća i imanje su u skladu sa ambijentalnom celinom sela i seoskog regiona.Domaćinska kuća u kojoj se prima turista arhitektonski je urećena tako da se ne naruši ambijentalna celina seoskog regiona.

3.Seoski način života;pored poljoprivrednih aktivnosti,postoje i seoski običaji (sjedeljke,posela,skupovi),sveetkovine i dr.Kultura ishrane,oblačenja i stanovanja proizilazi iz načina života i potrebe seoskog stanovništva.

4.Turista živi sa domaćinom pod istim krovom i preko njega se uključuje u život porodice i čitavog sela,čime boravak u selu postaje zanimljiviji.Selo i seoska domačinstva nisu samo turistička fasada.Domaćinstva nisu samo sobe za izdavanje.Selo je živi privredni i kulturni organizam a turista je njegov privremeni član.

5.Lokalno stanovništvo nije izolovano od turista,niti postaje profesionalni davalac turističkih usluga s određenim radnim vremenom.Ono se i dalje bavi poslovima na
imanju,kao i obično,a prema turistima postupa kao prema delu lokalnog,svakodnevnog života.

6.Selo ima savremenu turističku infrastrukturu(info-table,turističke staze,objekti za ishranu,zabavu,informisanje,kulturu i obrazovanje,sport i rekreaciju).

7.Seoski turizam ne podrazumjeva samo da se turisti vode od jednog do drugog znamjenitog mjesta,muzeja,spomenika kulture,arheološkog nalazišta,galerije i pozorišta pa onda smjeste u hotel,gdje ih uslužuje hotelsko osoblje u određeno radno vrijeme.Seoski turizam je novi način ponašanja i turističkih davalaca usluga i turista.Zasnova je na posmatranju života izvan fasada na mjestima gdje se odvija pravi život zajednice u kojoj turista boravi kao njen privremeni član.Za turistu je seoski turizam posmatranje i učestvovaje u životu sela,a za turističke poslednike oblik turističkog prometa koji iziskuje organizovano susretanje između seljana i turista,kako bi se oni bolje upoznali,razumeli i poštovali.Turistička ponuda treba da uvjeri turistu da je selo sa slike u turističkom prospektu ili sa razglednice pravo turističko mjesto osobene ljepote,čiji su domaćini gostoljubivi i predusretljivi.To je ujedno i jedini i osnovni princip brendiraja mjesta,koje zahtjeva da se obećanja data turisti pre nego što krene na putovanje ispune kada stigne na turističko mjesto.On ne treba da vidi da iza fotografije stoji seoska oblast a iza kuća-ljudi sa svojim navikama i svojom kulturom.Kada ovi elementi materijalnog i duhovong života sela postanu sastavni dio turističke ponude i dostupni turisti,njegov će turistički boravak biti ispunjen sadržajima,a njegova potrošnja veća.

Prema sadržaju turističke ponude,turistička sela se mogu podeliti na:
1.Samostalna turistička sela sa kompletnom turističko-kulturnom ponudom(smještaj,ishrana,ostali turističko-kulturni sadržaji).

2.Turistička sela sa kulturnom ponudom pridruženom drugim sadržajima(sela u blizini banjskih,zdravstvenih,planinskih i morskih turističkih centara)

3.Turistička sela sa manifestacionom turističko kulturnom ponudom(vašari,sajmovi,smotre,festivali,takmičenja,kolonije i sl.)

4.Tranzitna turistička sela(sela pored saobraćajnica)

5.Izljetnička turistička sela(sela u blizini gradskih emitivnih centara)

6.Ostala sela(sela koja se mogu baviti pružanjem usluga:spremanjem domaće hrane ili zimnice,čuvanjem kućnih ljubimaca za vreme odsustva njihovih vlasnika,branje ljekovitog bilja i prerada u čajeve,kurseve tkanja,pletenja,heklanja,spremanja domaćih jela i dr.)

3.NAPREDOVANJE KA SEOSKOM TURIZMU

Alan Loren,ideolog godišnjih odmora,kojima se može osmislliti istinski život,ispituje nove oblike organizacije godišnjih odmora i uređenje mjesta za prihvat turista,koji daju prednost načinu života različitom od onog koji nameću uobičajni uslovi života i rada.Svoje istraživanje je usmjerio na