Grad Tuzla

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz geografije.

Površina Općine Tuzla iznosi 30235 ha ili 303 km²,a nadmorska visina 231m/nm. Tuzla je sa sjeverozapada okružena planinskim vijencem Majevica (Medvednik 843 m²), sa jugozapada planinama Ozren, Konjuh, Javornik.
Područje Tuzle svrstava se u periopanansku oblast tj. kontaktnu zonu Dinarida, Panonske nizije. Kotlinasto područje nalazi se na južnoj strani grebena Majevice i odvojenog grebena prema Obodnici. Sastoji se pretežno od dugih poprečnih potočnih dolina i kosa koje se završavaju u dolini rijeke Jale. Teren je blago nagnut prema jugu. Susjedne Opštine Tuzli su sa sjeverne i sjeveroistočne strane Srebrenik i Lopare, sa jugoistočne Kalesija, sa južne Živinice i sa zapadne Lukavac.Osnovnu mrežu vodotoka čini rijeka Jala sa svojim pritokama, od kojih su najveće Solina i Joševica, te Požarnička rijeka, Grabov i Mramorski potok. Jala izvire na području Majevice, na lokalitetu ravni liještak, na nadmorskoj visini od 700 m. Ukupna dužina glavnog toka od izvorišta do ušća u Spreču iznosi 37 km.
Šire tuzlansko područje većim dijelom je izgrađeno od geološki mlađih sedimenata (neogen), značajnih s ekonomskog stanovišta (ugalj, akmena so ,kvarcni pijesak i dr).Nastanak tuzlanskog bazena vezan je za više faza koje su se smjenjivale nakon mezozoika, a koje su za posljedicu imale stvaranje različitih uvjeta taloženja. U sadejstvu sa polioklimatskim karakteristikama nastale su raznolike i specifične sedimentne tvorevine. Tuzla ima odlike umjereno kontinentalne klime. Određene specifičnosti izazvane su lokalnim reljefom, općim položajem u odnosu na dominantne regije u okolini (bosanski planinski centralni masiv s jedne, i Panonska nizija s druge strane), vazdušnim strujanjima tropskih i polarnih vazdušnih masa i ciklonskim aktivnostima. Generalne odlike klime odnose se na jasnu iz izraženost sva četiri godišnja doba, relativnu vlažnost i oblačnost, na maksimum padavina u toplijem dijelu godine, i minimum krajem zime. Srednja godišnja temperatura u posljednjih pola vijeka je 10,1 stepen C.
Najhladniji mjesec je januar sa prosječnom temperaturom od 0,6 stepeni, a najtopliji jul sa 19,4. U ovom nizu najviša temperatura je izmjerena u augustu 1971. i iznosila je +38,4 stepeni, a najniža od –25,8 stepeni u januaru 1963. Prosječan broj dana u godini s negativnim temperaturama, odnosno mrazom je 91, a godišnje, a godišnje ima 20 dana kada temperatura prelazi 30 stepeni. Sa temperaturom većom od 25 stepeni je 80 dana u godini.Dnevnih perioda s kišom je 135, s pljuskom 19, s grmljavinom 37, s pojavom magle 69, sa snijegom i sa snježnim pokrivačem 52 (maximalna visina snježnog pokrivača izmjerena u februaru 1984. god 97 cm).Godišnje je prosječno 127 oblačnih i 63 vedra dana. Prosječna količina padavina iznosi 908.6 l/m², vlažnost zraka 79%, a atmosferski pritisak 980,2 hPa.Klimatski faktori su povoljni, jer ih karakterizira pretežna normalnost meteoroloških parametara, i manji uticaj temperaturnih inverzija .

TUZLA KROZ ISTORIJU

Specifičan grad, bar po svom nazivu, u kome se sve što se događalo teško moglo odvojiti, pa čak i naziv, od dragocjenog minerala soli. Prvi pisani izvori o tome potiču još od starih grčkih istoričara koji pominju ratove između tadašnjih plemena, a sve zbog soli.
Tuzla je jedno od najstarijih naselja u Evropi sa kontinuitetom življenja. Dokaz tome su i pronađeni ostaci starog naselja sojeničkog tipa iz vremena neolita. Arheolozi su otkrili brojna naselja sa bogatim ostacima materijalne kulture prastarih stanovnika ovog područja. Pronađen je veliki broj neolitskih glinenih posuda sa raznim ornamentima od crne, sive i crvene keramike ali i kameni noževi, sjekire, strugači i drugo. Otkriveni su ostaci hrane, ljudske kosti, životinjske kosti i razni plodovi koji su koristili za ishranu ljudi tog doba. I ovi podaci potvrdili su tvrdnje da je područje Tuzle bilo naseljeno još u mlađem kamenom dobu. Među pronađenim arheološkim materijalima ističe se i keramička neolitska posuda čija je namjena bila kuhanje slane vode i proizvodnja soli.
Podaci o Tuzli stari su preko 1000 godina. Potiču još iz davne 950-e godine p.n.e, kada ovo naselje i život u njemu dotiče vizantijski car Porfirogenet (u svom djelu "O upravljanju državom", izričito spomenuo Tuzlu kao grad, pod rimskim nazivom Salines što znači grad soli, sa napomenom da se nalazi u sastavu Raškog kneza Časlava, koji je poginuo u borbi sa Mađarima.). Slovenska plemena, preci današnjih žitelja Tuzle, daju naselju ime soli. Tadašnja župa soli ušla je u sastav srednjovjekovne bosanske države koja se održala sve do 1463 godine kada su je osvojili Turci i grad prozvali Tuzla (“Tuz” na turskom znaci so).
Naziv Donja Tuzla Austro-ugarska vlast mijenja 1910 godine i gradu tada ostaje samo naziv Tuzla. Čak i rječica Jala koja protiče kroz grad, prema lingvistima svoj naziv duguje grčkoj rijeci \"jalosu\", sto na grčkom znaci \"so\". Kasnije je ova naseobina nazvana Salines budući da su ovom pokrajinom vladali i Rimljani. Na mjestu jedne od četiri kapije gradskih zidina podignutih početkom XVII vjeka, a srušenih 1870, danas se nalazi manji trg na kojem se spaja sedam ulica. Trg je poznat pod imenom „Kapija“ i to je jedno od najomiljenijih sakupljališta tuzlanske omladine. Izvjestan broj objekata podignutih za vrijeme vladavine austro-ugarske vlasti (1878-1914) i danas je u dobro očuvanom stanju iako je znatno vći broj tih objekata stradao u uslovima nekontrolisane eksploatacije soli.

GRB GRADA TUZLA

Tuzla je poznata još i po tome što je bila prvi slobodni grad Evrope za vrijeme njemačke okupacije u toku drugog svjetskog rata.. Nastao i rastao pod uticajem različitih civilizacija, grad se razvijao i sačuvao je karakteristike svih prethodnih kultura. Ova divna odlika sačuvana je i do današnjih dana. Danas Tuzla predstavlja administrativno, industrijsko, kulturno, obrazovno središte širokog regiona koji je po svojim ukupnim karakteristikama jedan od stubova današnje Bosne i Hercegovine.
U gradu živi preko 250.000 stanovnika pripadnika preko dvadeset različitih nacionalnosti. Grad Tuzla je vrlo razvijeno središte, jedan od najrazvijenijih regiona na