Rim

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz geografije.

Rim (Italijanski Roma) je glavni grad Italije i južnoitalijanske regije Lacio. Grad se nalazi na zapadu centralnog dela Apeninskog poluostrva – u regionu Lacio, na mestu gde se reka Anien uliva u Tibar. Centar grada se nalazi unutar kopna oko 24 kilometara od Tirenskog mora, u oblasti gde gde se Tibar, dubok od 15 do 19 m, sužava prolazeći kroz skupinu brežuljaka. Na levoj obali reke nalazi se sedam brežuljaka Rima – Kapitol, Palatin, Eskvilin, Kvirinal, Viminal, Aventin i Celije, a na desnoj obali reke nalaze se brežuljci Mario, Vatikan, Janikolo i Monteverde. Područje grada se pruža do obale Tirenskog mora, gde se nalazi okrug Ostia Antica. Smešten je između 41°54′ severne geografske širine i 12°29′ istočne geografske dužine. Nadmorska visina Rima kreće se od 13 m kod trga Popolo (Piazza del Popolo) do 120 metara na vrhu Monte Mario. U sklopu grada se nalazi i Vatikan, crkvena država i sedište rimokatoličke crkve i Pape, najmanja država na svetu, nezavisnost je stekla 1929.

Područje Rima je bilo naseljeno još u bronzanom dobu (oko 1500. god. p.n.e.), a možda i ranije. Stalna naseobina je osnovana u 8. veku (prema tradiciji, 753. pre n.e.), kada su se na brežuljcima Palatina i Aventina, a potom i Eskvilina i Kvirinala, pojavila sela indoevropskih naroda koja su koristila gvožđe. Političko ujedinjenje grada odigralo se početkom 6. veka p.n.e. Arheologija potvrđuje predanje da je Rim osnovan na brežuljku Palatinu sredinom 8. veka pre nove ere.

Na naseljavanje i razvoj Rima uticao je povoljan geografski položaj. „Brežuljke je bilo lako braniti, Tibar je obezbeđivao vezu s morem i mogao se preći zahvaljujući ostrvu (Isola Tiberina), što je bilo značajno za trgovinu. Okolne ravnice nudile su brojne pašnjake, a veze s ostalim oblastima bile su udobne: kroz dolinu Tibra s Umbrijom, prema Kampanji dolinom reke Sacco, a prema Jadranskom moru dolinom Anienea. Tako je Rim od samog početka imao položaj grada-mosta i raskršća“ . Na Apeninskom poluostrvu izdvajajaju se tri komunikaciona centra predodređena za razvoj velikih gradova: plodna dolina Arna s Firencom, Rim i Napulj u plodnoj Kampanji. Najveće prednosti ima Rim, jer se nalazi u sredini, koristi se položajem susednih centara.

Rim je najveći grad Italije, zahvata površinu od 1.285 kvadratnih kilometara. Ima 2 705 603 stanovnika, aglomeracija 4 013 057 stanovnika (2006.) . Gustina naseljenosti je 2 105,5 stanovnika po km2. Trenuti gradolnačelnik Rima je Valter Valtroni.

Osnovna prirodna obeležja

Geološka građa terena

Rim se nalazi na zapadu centralnog dela Apeninskog poluostrva – u regionu Lacio. U geološkom pogledu Italija je mlado kopno. Konačan oblik je dobila u kasnom tercijaru i kvartaru. Poluostrvo je prepoznatljivo po vulkanskom reljefu i kraškim reljefnim formama. Geološka mladost Italije ogleda se i u seizmizmu, povremeno se osećaju jači ili slabiji potresi. Apenini su mlađe venačne planine nabrane u tercijaru, izgrađene od paleozojskih, mezozojskih i tercijarnih stena.

Reljef

Rim se nalazi u regionu Lacio koji pripada Tirenskoj fasadi (Tirenskom primorju). Lacio zahvata površinu od 17 180 km2. Pruža se na dužini od 150 do 160 km s obe strane reke Tibar. Obala Lacia je slabo razuđena, sem zaliva kod Teračine i Gaete. Severni deo oblasti karakterističan je po vulkanskom reljefu. Reljef ovog prostora je raščlanjen u vertikalnom i horizontalnom pogledu. Raščlanjenost se manifestujie kroz pobrđa, uravnjene terene i rečne doline. Oko 25% teritorije Lacija je pod planinama, i to na istoku i jugu. Grad Rim je okružen planinama, na severozapadu – Monte Sabatini, na istoku – Monte Tiburtini i Monte Prenestini i na jugoistoku – Monti Albani. Najrazvijeniji reljefni oblici nastali su delovanjem vode. (fluvijalna erozija, akumulacija sa denudacijom i abrazija). U topografiji Rima izdvajaju se dva jasno odvojena područja: Rim na brežuljcima – s Palatinom i Kapitolom i donji grad na obalama reke.

Klimatske prilike

Na klimu Rima najviše utiče položaj grada u mediteranskom području. Prosečna godišnja temperatura je 15,5 °C, a prosečan godišnji sloj padavina je 882 mm. Najhladniji mesec u godini je januar ispod 6.9 °C. Najtopliji meseci su jul 24.7°C i avgust preko 24.4°C, to su takođe i najsušniji meseci sa prosečnim slojem padavina od 18-25 mm. Razdoblje sa najvećom količinom padavina se proteže od oktobra do januara sa prosekom od 106 do 132 mm. Prosečno godišnje sneg pada dva dana. Prosečna vlažnost vazduha se kreće od 68% u toku noći do 86% u toku jutra.
U Rimu vlada tipična sredozemna klima koja karakteriše sredozemnu obalu Italije. Najprijatnije vreme je od aprila do juna, i od sredine septembra do oktobra. Zbog toga je „prelep oktobarski dan“ slavan i poznat kao sunčan i topao dan. U avgustu temperatura u najtoplijem delu dana često prelazi 32° C, pa je tradicija da je upravo taj mesec sezona godišnjih odmora, mada taj trend opada, pa Rim postaje u potpunosti funkcionalan tokom celog leta. Prosečna najviša temperatura u decembru je oko 14° C.