Računarske mreže LAN i WAN - poslovna informatika

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz informatike.

Prve računarske mreže su bile sa raspodjelom vremena i koristile su velike centralne računare i priključne terminale. Takva okruženja su bila implementirana i u Sistemskoj mrežnoj arhitekturi (SNA-System Network Architecture) firme IBM i u mrežnoj arhitekturi firme Digital.
Lokalne računarske mreže (LAN) su se razvile u okviru revolucije PC računara i osiguravaju brze mreže podataka, otporne na greške, koje pokrivaju relativno mala geografska područja ili su zatvorene unutar zgrade ili grupe zgrada. One su osigurale priključenim korisnicima dijeljeni pristup uređajima i aplikacijama i dozvoljavaju im da izmjenjuju datoteke i komuniciraju putem elektronske pošte. Regionalne računarske mreže (WAN) pokrivaju šira geografska područja, često koristeći prenosne uređaje koje osiguravaju zajednički nosioci, kao što su telefonske kompanije, da bi povezale broj lokalnih računarskih mreža.

RAČUNARSKE MREŽE LAN I WAN

Lan i WAN čine većinu mreža – jer Internet može da se posmatra kao najveća WAN koja trenutno postoji. Ima mnogo različitih vrsta mreža koje su kategorizovane po izvjesnom broju karakteristika kao što su:
- topologija: geometrijski raspored računarskog sistema. Najčešće topologije su magistrala, zvijezda i preten;
- protokol: zajednički skup pravila i signala koji definišu kako računari koriste mrežu da komuniciraju međusobno. Jedan od najpopularnijih protokola za lokalne računarske mreže zove se Ehernet. Drugi popularni LAN protokol za PC računare je IBM-ova prstenasta mreža sa žetonom (Token Ring);
- arhitektura: mreže mogu široko da se klasificiraju kao one što koriste arhitekturu računara jednakih nadležnosti (peer-to-peer) ili one sa arhitekturom klijent-server.

Pored samih računara, koji se ponekad nazivaju čvorovima, implementacija mreže obuhvata:
- uređaj na svakom od priključenih računara koji mu omugućava da komunicira sa mrežom i koji se naziva mrežnom karticom za spregu (NIC – network intefface card);
- različite dijelove specijalnog mrežnog hardvera, uključujući tu uređaje koji rade kao tačke za povezivanje različitih čvorova i koji se najčešće zovu čvorišta ili prekidači;
- medijum za povezivanje, obično žica ili kabl, mada bežična komunikacija između umreženih računara postaje sve češća.

OSI MODEL

Referentni model uzajamnih veza otvorenih sistema (OSI – Open Systems Interconnection) opisuje kako se informacije iz softverske aplikacije u jednom računaru kreću kroz medijum mreže do softverske aplikacije u drugom računaru. Referentni model OSI je konceptualni model sastavljen od sedam slojeva, od kojih svaki određuje posebne funkcije mreže.Model je razvila Međunarodna organizacija za standardizaciju (ISO – International Organisation for Standardisation) 1984.godine i on se sada smatra glavnim arhitekturalnim modelom za međuračunarske komunikacije.
OSI Model dijeli zadatke u vezi sa informacijom koja se kreće između umreženih računara u sedam manjih, lakše upravljivih zadataka. Zadatak ili grupa zadataka se zatim dodjeljuje svakom od sedam slojeva OSI. Svaki sloj je razumno zaseban, tako da zadaci dodijeljeni svakom sloju mogu da se implementiraju nezavisno. To omogućava da rješenja koja nudi jedan sloj ne ugrožavaju druge slojeve. Sedam slojeva referentnog modela OSI mogu da se podijele u dvije kategorije: viši i niži slojevi.
Viši slojevi modela OSI se bave pitanjima aplikacije i obično su implementirani samo u softveru. Najviši sloj aplikacija najbiži je krajnjem korisniku. I korisnici i procesi aplikacionog sloja međusobno utiču sa softverskim aplikacijama koje sadrže komponentu za komunikacije. Termin viši sloj se ponekad koristi da bi se odnosio na bilo koji sloj iznad nekog drugog sloja u modelu OSI.
Niži slojevi modela OSI se bave pitanjima prenosa podataka. Fizički sloj i sloj linka podataka su implementirani u hardveru i softveru. Drugi niži slojevi su obično implementirani samo u softveru. Najniži, fizički sloj, najbliži je fizičkom medijumu mreže (npr. kablovima mreže) i odgovoran je za stvarno smještanje informacija na medijum.

7 Aplikacioni sloj Aplikacioni programi koji koriste mrežu
6 Prezentacioni sloj Srandardizuje podatke predstavljene aplikacijama
5 Sloj sesije Upravlja sesijama između aplikacija
4 Transportni sloj Osigurava otkrivanje i ispravku greške
3 Mrežni sloj Upravlja povezivanjima mreže
2 Sloj linka podataka Osigurava isporuku podataka preko fizičke veze
1 Fizički sloj Definiše fizički mrežni medijum

TOPOLOGIJE

Topologije lokalnih računarskih mreža (LAN) definišu način na koji su uređaji u mreži organizovani.
Četiri najčešće topologije LAN su: topologija magistrale, topologija prstena, topologija zvijezde i topologija stabla.
- Topologija magistrale je linearna arhitektura lokalne računarske mreže u kojoj se prenos iz mrežnih stanica prostire po dužini medijuma i primaju ga sve druge stanice. Mnogo čvorova može da se priključi na magistralu i započne komunikaciju sa svim drugim čvorovima na tom segmentu kabla.
- Topologija prstena je arhitektura lokalne računarske mreže u kojoj su svi uređaji povezani jedan sa drugim u obliku zatvorene petlje, tako da je svaki uređaj direktno povezan sa dva druga uređaja, po jedan sa svake strane. I mreža Token Ring/IEEE 802,5 i mreža FDDI (Fiber Distributed Data Interface – interfejs optičkih distributivnih podataka) implementiraju topologiju prstena.
- Topologija zvijezde je erhitektura lokalne računarske mreže u kojoj su krajnje tačke mreže povezane sa zajedničkim centralnim čvorištem ili komunikatorom, pomoću namjenskih linkova. 10BaseT Ethernet koristi topologiju zvijezde, obično sa računarom na jednom kraju segmenta i sa drugim krajem koji se završava čvorištem. Glavna prednost ovog tipa mreže je pouzdanost, ako jedan segment „tačka-na-tačku“ ima prekid to će uticati samo na čvorove na tom linku dok drugi računarski korisnici na mreži nastavljaju da rade kao da taj segment ne postoji.
- Topologija stabla je arhitektura lokalne računarske mreže koja je identična topologiji magistrale, osim što su u ovom slučaju moguće grane sa više čvorova.