Budžetiranje EU - diplomski

Maturski, Seminarski , Maturalni i diplomski radovi iz ekonomije: menadžment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetništvo, upravljanje ljudskim resursima, carine i porezi.


Budžet je dokument vlade u kojem ona iznosi podatke o državnim prihodima i rashodima u određenom budućem periodu, najčešće tokom jedne godine. Budžet Evropske Unije (u daljem tekstu EU) je skroman u poređenju sa budžetima država članica i iznosi samo 2,5% iznosa nacionalnih budžeta. Prema Evropskoj komisiji, 2008. godine svaki građanin EU je plaćao Uniji godišnje ~235 evra, a verovatno 50 puta više svojoj zemlji. Uprkos tom disparitetu, budžet EU povremeno izaziva sporove među državama članicama, kao i između Komisije i Parlamenta.

Prema standardnom tumačenju u nauci o javnim finansijama, budžet ima tri osnovne funkcije: alokativnu, distributivnu i stabilizujuću. Postojanje budžeta iziskuje poreze i takse, usled kojih se menja alokacija resursa. Budžetom se menja raspodela koja nastaje tržišnim delovanjem pa prema tome budžet ima redistributivnu funkciju. Konačno, smatra se da budžet vrši funkciju stabilizacije, jer omogućava da se premoste periodi stagnacije i depresije.


Pored opštih osobina budžeta, da je pregledan, transparentan, solidno vođen, javan i javno kontrolisan itd., budžet Unije počiva na četiri osnovna načela: ...


ISTORIJA BUDŽETA EVROPSKE UNIJE

Prema Ugovoru iz Rima (1957.), budžet je trebalo da bude sastavljen samo od doprinosa država članica. Međutim, tokom prve polovine sedamdesetih godina XX veka došlo je do bitne promene: kreiran je novi model budžeta koji je odslikavao ekspanziju nadnacionalne uloge Evropske Unije. Evropska Unija je dobila sopstvene izvore finansiranja, i to: prihode od prodaje zemalja članica, poljoprivredne takse i carinske takse. Ovakva promena je povećala politički okvir Evropske Zajednice i učinila budžet još važnijim pitanjem EU.

Sopstvena sredstva EU predstavljaju više frazu nego stvarnosti, jer EU nema nikakva sopstvena sredstva – poreski sistemi su čvrsto u rukama zemalja članica. Naime, EU nema, niti je ikada imala, pravo da samostalno određuje i prikuplja poreze. To su sredstva koja izdvajaju države članice po raznim osnovama.

Tokom sedamdesetih i osamdesetih godina prošlog veka, budžet EU je bio veoma kontroverzno pitanje. Godine 1984. situacija je kulminirala kada je Ujedinjeno Kraljevstvo (Velika Britanija), koja je za budžet EU izdvajala više nego što je iz budžeta dobijala, zahtevala jedan deo njenih sredstava da joj se vrati u vidu popusta. Tokom nekoliko godina izgledalo je da budžetski problem Ujedinjenog Kraljevstva ima male šanse da bude rešen, delimično zahvaljujući nekim ličnostima, uključujući Margaret Tačer. Naime, kao veliki uvoznik hrane, Ujedinjeno Kraljevstvo je plaćalo neproporcionalno visok iznos na ime uvoznih dažbina, a kao mali proizvođač hrane dobijala je nazad mnogo manje na ime isplata po osnovu CAP (zajedničke poljoprivredne politike EU). Kada je Margaret Tačer postala premijer 1979. godine zauzela je veoma tvrd stav u odbrani interesa Ujedinjenog Kraljevstva i uspela da od drugih zemalja u maju 1980. godine isposluje privremene ugovore kojima se ograničavaju doprinosi Ujedinjenog Kraljevstva u periodu od dve tri godine, dok se ne nađe trajno rešenje. . .

SADRŽAJ

UVOD ........................... 3
1. ISTORIJA BUDŽETA EVROPSKE UNIJE ................... 5
2. BUDŽETSKI PROCES ......................... 8
3. BUDŽETSKI PRIHODI ........................ 10
3.1. Sopstveni izvori finansiranja Evropske Unije ............. 10
3.2. Ostali izvori finansiranja budžeta EU ................. 14
4. BUDŽETSKI RASHODI ....................... 15
4.1. Rashodi za politike EU ................... 15
4.2. Rashodi EU budžeta prema zemljama članicama EU .....17
5. KO DOBIJA, A KO GUBI? ....................... 19
6. FINANSIJSKA PERSPEKTIVA ...................... 21
6.1. Finansijska perspektiva 2000-2006 ................ 21
6.2. Finansijska perspektiva 2007-2013 ................ 25
7. EU BUDŽET TEKUĆE 2010. GODINE – ULAGANJE U VRAĆANJE RADNIH MESTA I RAST .. 28
8. ZLOUPOTREBA SREDSTAVA BUDŽETA EU ............... 32
9. ZAKLJUČAK .......................... 34
LITERATURA ............................ 35