Anemija (anaemia)

Nova tema  Odgovori 
Podelite temu sa drugarima: ZARADITE PRODAJOM SVOJIH RADOVA
 
Ocena teme:
  • 0 Glasova - 0 Prosečno
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Autor Poruka
VS1 Nije na vezi
Posting Freak
*****

Poruka: 5,344
Pridružen: Aug 2009
Poruka: #1
Anemija (anaemia)
Šta je anemija...1
Uzroci anemije...2
Dijagnoza, lečenje...3
Hemolitička anemija...4
Srpasta anemija...6
Megaloblastna anemija...7
Perniciozna anemija...7
Posthemoragijska anemija...8
Anemija usled nedostatka gvožđa...9
Aplastična anemija...10

Šta je anemija
Anemija je poremećaj cirkulacije krvi pri kome je organ ill deo tela veoma slabo snabdeven krvlju. Krv se sastoji od 3 tipa ćelija (crvenih krvnih zrnaca-eritrocita, belih krvnih zrnaca-leukocita i krvnih pločica-trombocita) koje cirkulišu našim krvotokom. Eritrociti sadrže crveni i gvožđem bogati protein - hemoglobin (Hb), koji prenosi kiseonik iz pluća do svih mišića i organa našeg organizma Normalan život i funkcionisanje je nemoguće bez kiseonika. Anemija je stanje nedostatka crvenih krvnih zrnaca. U tom slučaju, mali broj eritrocita sadrži manje hemoglobina, zbog čega je dostava kiseonika organima kao što su mozak, srce, mišići , smanjena. Na taj način kada ste anemični osećate mentalnu i fizičku slabost. Kada je broj eritrocita smanjen, srce radi brže u pokušaju da većim proticanjem krvi nadoknadi manjak kiseonika u krvi siromašnoj eritrocitimaOvo jeste bolest kod koje je smanjena koncentracija hemoglobina za 10% ispod normalne vrednosti. Tada je sposobnost prenošenja kiseonika manja pa dolazi i do hipoksije tkiva. Stvaranje eritrocita u koštanoj srži zavisi od poterbe tkiva za kiseonikom i količine kiseonika koje eritrociti donose tkivima. Eritropoetin je hormon koji se izlučuje iz bubrega i jetre i stimuliše eritropoezu, Životni vek eritrocita je 120 dana. Najvažniji uzroci anemije su začepljenja dovodnog arterisjkog krvnog suda. Ovo začepljenje može biti delimično ill potpuno, zatim prourokovano promenama u zidu krvnog suda, kao i promenama najrazličitijeg porekla oko arterijskog krvnog suda koje dovodi do njegovog suženja ili začepljenja. Znaci anemije su hladenje organa, ili dela tela, u većoj meri zbog smanjenog dovoda krvi. Anemični delovi tela, odnosno organi, ili njihovi delovi, postaju bledi, sivkasto beličasti, a pri trajnim i težim anemijama nastaje i nekroza tih organa.
Oligemijom se naziva smanjena količina krvi u cirkulaciji. Pri tome su organi bledi i pokazuju boju isključivo boju sopstvenog tkiva, jer nedostaje crvena boja krvi. Oligemija može biti posledica gubljenja krvi koja može da dovede do gubljenja tečnosti, što predstavija vecu opasnost od gubljenja eritrocita, jer srce radi na prazno zbog smanjene količine tečnosti.
Ishemijom se naziva prekid dovoda krvi zbog potpunog zatvaranja dovodnog krvnog suda. Kada ishemija duže traje dovodi do nekroze tkiva (infarkta). Infarkti se klasfikuju prema makroskopskom izgledu i boji, i to kao: anemični-beli, hemoragični-crveni i anemični sa hemoragičnim pojasom. U miokardu se javlja anemični infarkt, u slezini anemični i hemoragični, u bubrezima hemoragični i anemični, u mozgu anemični i hemoragični, u plućima hemoragični i u crevima hemoragični infarkt. Ukoliko u organu postoji zastojna venska hiperemija, razvija se anemični infarkt sa hemoragičnim rubom.
Anemični infarkt je manje ili veće ognjište nekroze, jasno ograničeno od okoline, nastalo kod zatvaranja terminalne ili funkcionalno-terminalne arterije. Tipican primer infarkta je ste infark miokarda. Hemoragični infarkt se najčesće javlja u plućima.

[Slika: krve.jpg]
Slika 1- krvna zrnca

Uzroci anemije
Mogući uzroci anemije su:
- Gubitak krvi Brojna oboljenja (bubrega, zglobova, krvotvornih organa....)
- Neželjena dejstava lekova
- Neadekvatna ishrana i nedostaci vitamina i gvožđa.

Simptomi:

Anemija se ponekad teško otkriva jer su rani simptomi veoma blagi. Zbog toga se lako zamenjuje tegobama koje se viđaju u drugim bolestima ili nakon korišćenja nekih lekova. Anemija vam može samnjiti životnu energiju do mere da vam otežava obavljanje najosnovnijih kućnih aktivnosti. Ona pogoršava tegobe koje stvaraju i druge bolesti ukoliko se međusobno udruži pa pospanost, slabost, malaksalost i drugi simptomi postaju veoma izraženi. Simptomi anemije su sledeći:
- umor
- brzo zamaranje
- vrtoglavica
- bledilo koze
- tahikardija, smanjenje seksualnih funkcija
- depresija i hladnoća itd.

Diajgnoza

Lekari utvrđuju postojanje anemije kroz razgovor sa pacijentom o njegovim tegobama (anamneza), pregledom obolelog i izradom krvne slike. Krvna slika se danas radi pomoću aparata koji daju informaciju broju eritrocita (RBC) leukocita (WBC) i trombocita (PLT). Na rezultatu krvne slike se često nalazi broj, veličina, oblik i opis još nekih fizičkih karakteristika ćelija krvi. Većina centara u srbiji prihvatila je aparate sa engleskim skraćenicama pa ih i mi u daljem tekstu navodimo. RBC- predstavlja broj eritrocita od engleskog "red blood cells". Hemoglobin označen skraćenicom Hb, se nalazi u eritrocitima i učestvuje u prenosu kisonika. Vaš nivo hemoglobina je zapravo preračunata količina ove belančevine u vašoj krvi. Hematocrit ili Hct, je procenat crvenih krvnih ćelija u krvotoku. Normalne vrednosti Hb variraju od laboratorije do laboratorije ali se kreću u rasponu od 120 do 160 g/L za odrasle žene i 13 do18 g/dL za odrasle zdrave muškarce. Anemijom se smatra stanje kada nivoi Hb i Hct padnu ispod normalnih vrednosti zbog čega se javlja poremećaj funcije organa i sistema sa napred navedenim simptomima.

Lečenje

Ukoliko se anemija ne leči na vreme, teško stanje organizma može dovesti do poterebe za transfuzijama krvi. Osim toga niske vrednosti ertitrocta mogu dovesti do dodatnih zdravstvenih problema: Anemija može dovesti do preopterećenja vašeg srca i pojave srčanih tegoba, u pokušaju da popravi dopremanje kiseonika u tkiva iz krvi siromašne eritrocitima. Anemija vam može otežati mentalne procese. Kada vaš mozak ne dobija dovoljno kiseonika, biće vam teško učite, pamtite a kasnije čak i da pišete čitate ili obavljate svakodnevne poslove. Ukoliko anemija dugo traje ili se simptomi pogoršavaju sve ovo može ozbiljno i trajno narušiti vaše zdravlje. Pristupi u lečenju su različiti i mnogo zavise od uzroka anemije. Zbog toga je posle konstatovanja da bolujete od anemije, voma značajno otkriti njen uzrok. To se može samo uz stručnu pomoć lekara koji će vam odrediti strategije lečenja kao što su promena navika u ishrani ili primena lekova. Autor ovog članka vam ne preporučuje da lečenje anemije radite na svoju ruku odnosno bez kontrole lekara.

Hemolitička anemija
Anemija se definiše kao smanjenje transportnog kapaciteta krvi ya kiseonik ili kao smanjivanje koncentracije hemoglobina u krvi. Transport kiseonika u krvi obavlja protein hemoglobin koji se nalazi u eritrocitima.
Hemoliza je proces razgradnje, unistavanja eritrocita. Uporedo sa razgradnjom teče I process stvaranja eritrocita – eritropoeza. Kada se više eritrocita razgrađuje nego čto organizam može dsa stvori nastaju simptomi anemije.
Hemolitička anemija sa povećanom razgradnjom eritrocita – normalni vek eritrocita je 120 dana, a u sličaju hemolitičke anemije je 20-40 dana, kod umerene hemolize, odnosno 5 – 20 dana kod teške hemolize.
Znaci hemolize:
- Povećana količina bilirubina u krvi, blaga žutica
- Tamna preobojenost mokraće
- Povećanje slezine
Znaci anemije:
- zamaranje, slabost
- glavobolja, zujanje u ušima
- dispneja-gubitak kiseonika
- tahikardija, angina pectoris, srčani šum
- žutica-ikterus I bledilo kože.
Ovi simptomi se sreću kod svih vrsta anemija I mogu biti različite jačine. Kod teške hemolitičke anemije može doći do ekstramedularne hematopoeze. Normalno se eritrociti sintetišu u koštanoj srži nekih kostiju – sternum, clavicula, scapula, kosti karlice, pršljenovi… U slučaju ubrzanog uništavanja eritrocita organizam aktivira proizvodnju eritrocita I na drugim mestima – jetra, slezina… Takođe može doći do stvaranja žučnih kamenaca zbog povećane proizvodnje pigmenta bilirubina, koji potiče od hemoglobina a izlučuje se putem žuči.
Kroz zapaljenja I operacije mogže nastati tzv hemolitičke krize sa žuticom, bolovima u stomaku – povećana razgradnja eritrovita. Mogu se javiti I aplastične krize koje nastaju zbog supresije sinteze eritrocita usled infekcijeili medikamenta.
Podela:
Dele se na korpuskularne I ekstrakoruskularne.
Korpuskularne nastaju zbog poremećaja funkcije I structure eritrocita ili hemoglobina. Kod nekih bolesti (sferocitoza, eliptocitoza) je membrane eritrocita kruta, manje otporna što dovodi do promene oblika eritrocita I ulaska vode u njih I naravno do preranog propadanja. Ovi su uvek urođeni.
Ekstrakoruskularne su mahom stečeni poremećaji. Eritrociti su ovde sasvim normalno građeni, ali usled spoljašnjih uzroka (npr veštački srčani zalistak) ili unutrašnjih faktora (autoimuna reakcija) bivaju prerano uništeni. Dolazi do povećanja slezine.
Patogeneza
Glavno mesto razgradnje eritrocita je slezina. Kod teških hemolitičkih anemija dolazi ne samo do povećane razgradnje eritrocita u slezini već I unutar krvnih sudova. Usled njihovog uništavanja oslobađa se hemoglobin. On se vezuje za protein krvne plazme heptoglobin, što dovodi do smanjenja koncentracije haptoglobina u krvi. Kada se haptoglobin potroši u krvi se može naći Slobodan hemoglobin, a kod teške hemolize ne samo u krvi već I u urinu-hemoglobinurija. U krvi se povećava broj mladih eritrocita-retikulocita. Normalna koncentracija retikulocita je 3-5 % od broja eritrocita.

Hemoglobinopatije
Jesu poremećaji u stvaranju hemoglobina. Hemoglobin se sastoji od hema I proteina globina. Promene mogu zahvatiti obe komponente. Normalno jedan molekul hemoglobina sadrži jedan molekul hema I četiri lanca globina.

Srpasta anemija
Srpsasta anemija spada u grupu hemolitičkih anmija, odnosno hemoglobinopatija. Javlja se kod 0,3 do 1 % zapadnoafričkih I američkih crnaca, a odlikuje se prisustvom abnormalnog tipa hemoglobina – HbS (nastalog usled poremećaja sastva beta lanaca) u eritrocitima. Hemoglobin S ima osobinu da, kada padne koncentracija kiseonika u krvi (odnosno pH u krvi), se precipitira u vidu kristala u eritrocitima. To utiče na eritrocite koji dobijaju srpast izgled I postaju veoma podložni hemolizi. Ovaj proces je reverzibilan, što znaši da se eritrocti vraćaju u prvobitno stanje kada se parcijalni pritisak kiseonika u krvi poveća. Bolesnici sa srpastom anemijom ulaze u krug gde nizak parcijalni pritisak kiseonika izaziva pojavu srpastih eritrocita što dovodi do njihove lize a to izaziva još veći pad koncentracije kiseonika u krvi I pojavu anemije. To dovodi do tromboza I infarkta u raznim organima, poremećaja u cirkulaciji I nervnom sistemu, uvećanje jetre, hipoksije, kardiogenog šoka I u krajnjem sličaju smrti bolesnika. Bolest se ispoljava odmah po rođenju, zbog prisustva hemoglobina F u eritrocitima. HbF ima zaštitnu ulogu jer sprečva taloženje HbS. Stoga, novorođenčad ne pokazuju znakove bolesti dok se hemoglobin F ne zameni sa hemoglobinom S, kada se javljaju prvi simptomi srpaste anemije. Bolest ima hroničnu evoluciju, isprekidanu krizama bolova I hemolize, a većina bolesnika umire već u mladalačkom dobu. Smrt je izazvana infekcijama, insuficijencijom srca I drugih organa, hipoksijom I sl.

Megaloblastne anemije
Jeste oblik anemije koji nastaje usled poremećaja sinteze DNK u matičnim ćelijama kosne srži. U najvećem broju slučajeva (95%) megaloblastna anemija nastaje usled nedostatka vitamina B12 ili folne kiseline, a u samo 5 % zbog naslednog ili stečenog poremećaja u sintezi DNK. Kako pri deficitu ovih vitamina nije smanjena sinteza RNK, pa ni hemoglobina , sazrevanje citoplazme se odvija normalne. Sa druge strane sazrevanje jedra je usporeno, a to utiče na sposobnost ćelija za deobu i proliferaciju. Kao posledica nastaju megaloblasti (umesto uobičajnih eritroblasta), a od njih megalociti koji dospevaju u perifernu krv. Veliki broj megaloblasta i megalocita se raspada još u kosnoj srži,a skraćen je i životni vek eritrocita u krvotoku. Ovaj fenomen izaziva hiperplaziju eritrocitne loze, ali ona ipak ne uspeva da kompenzuje pojačanu razgradnju ovih ćelija, što dovodi do anemije. Najčešći oblik megaloblastne anemije je perniciozna anemija, koja nastaje usled deficita vitamina B12. ona je posledica nestvaranja unutrašnjeg faktora u sluzokoži želuca, potrebnog za apsorbovanje vitamina B12 u terminalnom delu ileuma. Nestvaranje unutrašnjeg faktora je posledica atrofije sluznice želuca, koja je uslovljena autoimunim procesima. Postoje i drugi oblici megaloblastne anemije, a jedan od njih je eritroleukemija. Oblici megaloblastnih anemija nastaju zbog urođenih ili stečenih poremećaja u sintezi DNK su: orotska acidurija, Lesch-Nihan-ov sindrom i dr. Takođe bolest se javlja kao komplikaciju pri davanju mnogih hemioterapijskih sredstava pri lečenju leukemija i tumora.

Perniciozna anemija
Za nastanak anemije veoma su bitni genetski faktori i nedostatak vitamina B12 odnosno deficit unutrašnjeg faktora bez koga nema apsorpcije vitamina B12. Bolest se češće javlja kod žena posle 40-te godine života. Počinje postepeno sa pojavom simptoma koji su karakteristični za anemiji - tahikardija, promene na EKG-u, sistolni šum, zamaranje, malaksalost. Neurološki poremećaji - parestezije, otežan hod, poremećaj pražnjenja urina i stolice, poremećaj dubokog senzibiliteta, patološki refleksi, gubitak pamćenja, duševne promene i atrofija epitela digestivnog trakta -lakiran jezik - Hunterov glositis, gorušica, nadutost trbuha, smanjen aciditet u želudačnom šoku. Dijagnoza se postavlja na osnovu anamnee i kliničke slike i naravno laboratorijskih analiza. Za razliku od drugih oblika anemije u ovom slučaju je koštana srž hipercelularna sa prisustvom megaloblastnih eritrocita u perifernoj krvi. Leči se davanjem vitamina B12 celog života, najčešće intramuskularno jednom mesečno.

Posthemoragijska anemija
(Anaemia posthaemorrhagica)
Anemija može nastati posle akutni ili hroničnih krvaranja. I u jednom i u drugom slučaju anemija ne mora uvek biti vidljiva. Težina kliničke slike zavisi od količine krvi, brzine gubitka i od uzroka koji je doveo do krvarenja.
Akutna krvarenja su najčešća iz polnih organa (za vreme porođaja), iz digestivnog trakta (ulkus), postoperativna i traumatska krvarenja.
Hronični gubici krvi nastaju krvarenjem iz digestivnog trakta i polnih organa.
Gubitak krvi veći od 10% ukupne količine krvi se lako podnosi. Gubitak preko 30% dovodi do hipovolemije i šoka. Posle akutnog krvarenja izgubljeni volumen se kompenzuje za 1-3 dana. Kdo hroničnog krvarenja manjak krvi se kompenzuje gotovo istovremeno sa gubitkom krvi.
Klinička slika anemije se manifestuje brojnim simptomima kao što su malaksalost, vrtoglavica, glavobolja, lupanje srca, pad tenzije. Puls je ubrzan, nastaje kolaps perifernih vena i smanjena je diureza. U težim slučajevima razvija se šok.
Kod akutne hemoragije potrebno je ukloniti uzrok, nadoknaditi krv, infuzije plazme, albumina, elektrolita, lečiti šok i nadoknaditi gvožđe. A kod hronične samo nadoknaditi gvožđe i ukloniti uzrok.

Anemija usled nedostatka gvožđa
(anaemia sidropenica)

Uzrok nastanka

Deficit gvožđa u organizmu može da nastane usled povećanog gubitka gvožđa (hronična, mala krvarenja iz digestivnog trakta, čir, hijatusna hernija, divertikuloza, tumori digestivnog trakta, produžena menstrualna krvarenja, tumori materice, paroksizmalna noćna hemoglobinurija), loše apsorpcije (ahlorhidrija, odstranjenje želuca, resekcija želuca, celijačna bolest), povećane potrebe (pubertet, trudnoća, dojenje) i nedovoljnog unošenja gvožđa hranom.
Klinička slika

Bolest počinje postepeno, tegobe počinju pri naporu-javlja se umor, malaksalost, razdražljivost i otežano disanje, lupanje srca, glavobolja, otežano gutanje Fizičkim pregledom uočavaju se bledilo kože i sluzokoža, atrofija sluzokože jezika, angularni stomatitis, koilonihija (lomljivost noktiju), kosa je suva, lomljiva, istanjena i lako opada. Bolesnici su manje otporni i imaju češće infekcije disajnih i urinarnih puteva. Relativno često se javljaju neuralgije i vazomotorni poremećaji, koji se gube sa korigovanjem anemije.
Dijagnoza

Postavlja se na osnovu anamneze, kliničke slike, pregleda periferne krvi (smanjenje broja eritrocita, vrednosti hemoglobina i hematokrita), pregleda kostne srži, biohemijskih ispitivanja (određivanje gvožđa i feritina u serumu), testa oralnog opterećenja gvožđem, desferalskog testa, izotopskih ispitivanja.
Lečenje

Sastoji se od primene preparata gvožđa peroralnim ili parenteralnim putem. U teškim oblicima ponekad je potrebno primeniti transfuzije koncentrovanih eritrocita. Naravno, neophodno je lečenje etiološkog uzroka anemije.

Aplastična anemija

Aplastična anemija je naziv za bolest kod koje je koštana srž vrlo slabo razvijena, a posledica toga je manjak svih krvnih ćelija u cirkulaciji.
Uzrok nastanka

Smatra se da je uzrokovana oštećenjem zajedničke matične ćelije iz koje se kasnije razvijaju sve loze krvnih ćelija. Posledica je slaba razvijenost ili nerazvijenost koštane srži. Urođeni uzroci: aplastična anemija javlja se kod Fanconijeve anemije i kongenitalne diskeratoze. Imunološki uzroci: lečenje lekovima koji oslabljuju odbrambeni sistem (imunosupresivi) nakon zahvata presađivanja koštane srži može uzrokovati aplastičnu anemiju, lekovima protiv tumora (citostatici, hemoterapija), nakon zračenja, uzimanja derivata benzena i drugih ugljovodonika, hloramfenikola itd. Infekcije: aplastična anemija opisana je nakon zaraze virusnim hepatitisom, Epstein-Barrovim virusom, parvovirusom, HIV-om.
Klinička slika

Početak aplastične anemije je u većine bolesnika neprimetan. Prvi su simptomi slabost i umor kojima je uzrok smanjen broj crvenih krvnih ćelija (eritrocita). Manjak eritrocita uzrokovan je smanjenom proizvodnjom u koštanoj srži i krvarenjima iz nosa, desni, vagine, digestivnog sistema, potkožnog tkiva. U većine je bolesnika krvarenje blaže, u nekih se kao prvi simptom javlja krvarenje u mrežnjaču oka ili mozak. Krvarenja nastaju zbog manjka krvnih pločica - trombocita. Bolesnici obično imaju jako nizak broj belih krvnih ćelija koje služe za odbranu organizma, ali je zanimljivo da nemaju tako često bakterijske infekcije. Bolesnici su jako bledi, a po koži, konjunktivi i desnima mogu se nalaziti tačkasta krvarenja i krvni podlivi (hematomi). Povišena temperatura je česta, a tipični znaci infekcije često izostaju. Tok bolesti zavisi uglavnom od težine bolesti, manje od uzroka. Blaži oblik može preći u teži, a kod nekih bolesnika se proizvodnja jedne ili više vrsta krvnih ćelija može normalizovati. Na tok bolesti utiču infekcije i vrsta i mesto krvarenja. Premda infekcije nisu prvenstveni simptom bolesti, s vremenom postaju jedan od najvažnijih faktora za tok bolesti. Manjak eritrocita i trombocita često se leči transfuzijama krvi, što je povezano s raznim komplikacijama kao što su upale jetre (hepatitis) i taloženje gvožđa u organizmu (hemosideroza). Kod ovih bolesnika je povećan rizik od obolevanja od leukemija, mijelodisplastičnog sindroma ili paroksizmalne noćne hemoglobinurije.

Dijagnoza

Dijagnoza aplastične anemije temelji se na:
- krvnim analizama pri čemu se gleda broj ćelija
- punkcija koštane srži
- biopsija kosti
- koncentracija gvožđa i njegovog nosača (transferina) u krvi
Sve ove analize pokazuju smanjenje svih vrsta krvnih ćelija.

Lečenje

Za lečenje je potrebna visoko specijalizovana medicinska ustanova i tim medicinskih stručnjaka. Blagi oblici leče se androgenima (muški polni hormoni), a teški oblici presađivanjem koštane srži. Kod većine bolesnika nakon presađivanja koštane srži dolazi do oporavka. Potporne mere su važne kod svih oblika bolesti, a uključuju odstranjenje štetnih faktora iz okoline bolesnika, lečenje infekcija antibioticima i kod žena primenu steroidnih kontracepcijskih sredstava (anti-baby pilule) da bi se sprečila obilna menstrualna krvarenja. Primenjuju se još i transfuzije eritrocita i trombocita. Kada terapija androgenima nema efekta, a nema uslova za transplantaciju kostne srži, primenjuju se imunosupresivi (ciklosporin A).


PORUČITE RAD NA OVOM LINKU >>> SEMINARSKI
maturski radovi seminarski radovi maturski seminarski maturski rad diplomski seminarski rad diplomski rad lektire maturalna radnja maturalni radovi skripte maturski radovi diplomski radovi izrada radova vesti studenti magistarski maturanti tutorijali referati lektire download citaonica master masteri master rad master radovi radovi seminarske seminarski seminarski rad seminarski radovi kvalitet kvalitetni fakultet fakulteti skola skole skolovanje titula univerzitet magistarski radovi

LAJKUJTE, POZOVITE 5 PRIJATELJA I OSTVARITE POPUST
04:22 PM
Poseti veb stranicu korisnika Pronađi sve korisnikove poruke Citiraj ovu poruku u odgovoru
Nova tema  Odgovori 


Skoči na forum: