Gotovi Seminarski Diplomski Maturalni Master ili Magistarski
Pismo, knjiga i periodika kod srba u 18. veku - Verzija za štampu

+- Gotovi Seminarski Diplomski Maturalni Master ili Magistarski (https://www.maturskiradovi.net/forum)
+-- Forum: Obrazovanje (/Forum-obrazovanje)
+--- Forum: Prirodne nauke (/Forum-prirodne-nauke)
+---- Forum: Istorija (/Forum-istorija)
+---- Tema: Pismo, knjiga i periodika kod srba u 18. veku (/Thread-pismo-knjiga-i-periodika-kod-srba-u-18-veku)


Pismo, knjiga i periodika kod srba u 18. veku - Maja - 27-08-2012 12:20 PM

UVOD – kulturni kontekst XVIII veka

U baroknom razdoblju srpska književnost je napustila stilsku tradiciju stare srpske književnosti i prihvatila nove uzore i nove kanone ukusa. Za tu novu književnost karakteristično je da crpe nove impulse u perifernim regionima koji se graniče sa zapadnim ili drugim pograničnim područjima teritorije na kojoj živi srpski narod. Sa jednim razdobljem, jasno politički omeđenim, podudarili su se, dakle, i važni početni i završni akcenti srpske barokne književnosti. Ona je trajala oko sto pedeset godina – od sredine XVII do kraja XVIII veka otprilike, alije stvorena između 1648, kada se u Trgovištu pišu prvi silabički stihovi barokne poezije srpske, i 1770. godine otprilike, kada su već završena najveća prozna dela rokajne književnosti XVIII veka – Rajićeva Istorija (1768) i Orfelinova monografija o Petru Velikom (1770). To je trenutak kada se završava osamdesetogodišnja bitka za dobijanje štamparije i kada Kurcbek počinje rad na štampanju srpskih knjiga u Beču, trenutak kada izlazi prvi srpski časopis, Orfelinov Magazin (1768), u kojem je štampan jedan sonet u pohvalu žena. I u oblasti usmene književnosti to je razdoblje jasno omeđeno pojavom, kasnije širom Evrope čuvenog, Fortisovog dela Viaggio in Dalamazia (1774), kojim simbolično počinje jedan nov, "predromantički" odsek u istoriji čitave srpske, i ne samo srpske, književnosti. To je bio jasan znak da su vremena jedne nove književnosti i jedne nove čitalačke publike bila na vidiku i da je sudbina baroknog književnog dela zauvek prešla iz ruku pisaca u ruke čitalačke publike.

Za borbu protiv moćne institucije kakva je bila, na primer, centrala za širenje katoličanstva (Collegium de propaganda fide), osnovana 1622, a njoj su od prvog dana stajali na raspolaganju novac, štamparije, ugled, politički i diplomatski uticaj, škole, "sjemeništa" i univerziteti, niz visoko obrazovanih pisaca širom Evrope, spremnih da se založe za njene interese, mogućnost rasturanja knjige čak i u oblastima pod turskom upravom trebalo je imati bar približno efikasna sredstva A srpska književnost se našla u toj, u prvom redu političkoj borbi naoružana jedino svojim dugim tradicijama, koje s metodima jezuitske propagande nisu imale ništa zajedničko. Bez knjiga i štamparija, bez škola, ona se morala osloniti na najbližeg "prirodnog" saveznika u toj borbi – na književnost Ukrajine, koja je s jezuitskom zvaničnom propagandom u Poljskoj već vodila slične borbe tokom celog XVII veka, i imala razrađenu polemičku književnost neophodnu u tim borbama, zasnovanu upravo na istim principima na kojima je počivala i jezuitska propagandna književnost.

Sadržaj

UVOD – kulturni kontekst XVIII veka 3
1 Jezik, pismo, štampa i širenje knjiga 5
ZAKLJUČAK 10
LITERATURA 12