Gotovi Seminarski Diplomski Maturalni Master ili Magistarski
Drugo zasedanje AVNOJ-a - istorija - Verzija za štampu

+- Gotovi Seminarski Diplomski Maturalni Master ili Magistarski (http://www.maturskiradovi.net/forum)
+-- Forum: Obrazovanje (/Forum-obrazovanje)
+--- Forum: Maturski radovi (/Forum-maturski-radovi)
+--- Tema: Drugo zasedanje AVNOJ-a - istorija (/Thread-drugo-zasedanje-avnoj-a-istorija)


Drugo zasedanje AVNOJ-a - istorija - derrick - 07-03-2010 03:05 PM

AVNOJ je bilo opštenacionalno i opštepartijsko političko predstavništvo narodnooslobodilačke borbe u Jugoslaviji konstituisano na skupštini u Bihaću 26. i 27.novembra 1942. u prisustvu 54 delegata iz Srbije, Hrvatske, Crne Gore, Bosne i Hercegovine. U periodu od Prvog zasedanja AVNOJ-a do kraja novembra 1943. u Jugoslaviji su se odigrali odlučujući događaji. Na tlu Slovenije, Hrvatske, Bosne, Hercegovine, Crne Gore i Sandžaka vođene su operacije značajne za dalji razvitak Narodnooslobodilačke borbe. Tada su izvojevane velike pobede koje su omogućile donošenje istorijskih odluka u Jajcu 1943. i dalje uspešno vođenje Narodnooslobodilačkog rata.

U toku dve i po godine neprekidne narodno-oslobodilačke borbe protivu okupatora i njegovih pomagača, narodi Jugoslavije postigli su krupne i odlučujuće uspehe, kako u unutrašnjoj, tako i u spoljnoj politici. U celoj Jugoslaviji stvara se sve veći broj brigada, jedinica Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ) i partizanskih odreda. NOV je imala 8 korpusa, u čijem je sastavu bilo 26 divizija, više od 10 samostalnih brigada, 108 partizanskih odreda i niz drugih manjih jedinica. Jedinice NOV-a su postizale veoma značajne uspehe. Narodna vlast je uspešno organizovala život na slobodnoj teritoriji (snabdevanje vojske, organizovanje privrede, staranje o narodnom zdravlju, rukovođenje kulturno-prosvetnim životom). Jedinstvena slobodna teritorija u vreme Drugog zasedanja AVNOJ-a obuhvatala je oko 130.000 km2.

Već u drugoj polovini 1943. godine većina svih naroda Jugoslavije bila je na strani Narodnooslobodilačkog pokreta. Svetska demokratska javnost sve je više davala podršku oslobodilačkom pokretu jugoslovenskih naroda. Prema “Quadrant” konferenciji u Kvebeku 24. 8. 1943. anglo - američki saveznički štab rešio je da snabdeva partizane oružjem i opremom i da pomaže akcijama komandosa i bombardovanjem strateških objekata. Uskoro dolazi do sve češćeg kontakta između zapadnih saveznika i Vrhovnog štaba u vezi s ratnim pitanjima, te Vrhovni štab dolazi u mogućnost da zahteva da se vrate ratni i trgovački brodovi koje je Italija zaplenila, da se krene sa isporukama savremenog naoružanja (tenkova, artiljerije, avijacije) itd. Iako su priznavali uspehe NOV i slali joj pomoć, zapadni saveznici nisu hteli promeniti svoju politiku prema izbegličkoj monarhističkoj vladi, oni su je i dalje smatrali legitimnim predstavnikom Jugoslavije.

U takvoj situaciji bili su već sasvim sazreli uslovi da se tekovine trogodišnje borbe naroda Jugoslavije za nacionalno oslobođenje i za novo državno uređenje najzad ozakone od strane narodnih predstavnika. Trebalo je stvoriti organe koji će biti u stanju da savladaju predstojeće teškoće i da dostojno zastupaju narode Jugoslavije i u zemlji i u inostranstvu. Taj istorijski čin izvršen je 29. 11. 1943. u bosanskom gradu Jajcu na Drugom zasedanju AVNOJ-a.

Zbog opasnosti od eventualnog vazdušnog napada, odlučeno je da zasedanje traje samo jednu noć, a održano je u zgradi bivšeg društva "Sokola". Po osvajanju grada, partizani su uništili ovu dvoranu koja je bila nemačka vojna kasarna, da bi je za nepune tri nedelje obnovili i pripremili za zasedanje. Novom objektu su dali naziv "Dom Kulture".

Samo manji broj delegata iz raznih krajeva nalazio se u gradu. Većina delegata je zadržavana po okolnim selima zbog mogućnosti vazdušnog napada na grad. Iz Slovenije su stigli dr Ivan Ribar (predsednik AVNOJ-a), Boris Kidrič i dr Josip Vidmar. Najviše teškoća su imali delegati iz Crne Gore koji su pod oružjem i stalnom opasnošću morali pešačiti 300 km. Delegaciju iz Hrvatske je vodio dr Vladimir Bakarić, a u stopu ju je pratila manja jedinica iz sastava 13. Proleterske brigade. Među delegatima osim KPJ, bilo je i delegata HSS (Hrvatske Seljačke Stranke- mačekovci i radićevci), srpske zemljoradničke stranke, stranka samostalnih demokrata, muslimanske zajednice (spahinovci), Jugoslovenskog odbora, stranka hrišćanskih socijalista, nekolicina radikala, i drugih građanskih partija. Ukupno je 142 od 268 izabranih delegata iz svih krajeva Jugoslavije bilo prisutno u Domu Kulture na drugom zasedanju AVNOJ-a.

Drugo zasedanje Antifašističkog Veća Narodnog Oslobođenja Jugoslavije počelo je tačno u 19 časova. Vrata Doma Kulture su bila širom otvorena za sve radoznale građane, s tim što su svi osim delegata na ulazu temeljno pretresani zbog mogućnosti izvođenja diverzije. Nedaleko od grada su postavljeni teški protivavionski mitraljezi u slučaju vazdušnih napada. Grad je zamračen tačno u 19.15 posle čega su se vrata Doma kulture zatvorila.

Rad delegata započet je himnom "Hej Sloveni" u izvođenju pozorišnog hora narodnog oslobođenja oko 19.20, da bi se završio u 5 sati
ujutru kozaračkim kolom. Radnim delom zasedanja rukovodilo je Predsedništvo u sastavu: dr Vojislav Kecmanović, dr Ivan Milutinović, dr Sreten Žujović, dr Josip Vidmar, dr Pavle Gregorić, dr Zlatan Sremec, dr Sulejman Filipović i pravoslavni sveštenik iz Krupnja Vlada Zečević.

Predsednik AVNOJ-a izabran na prošlom zasedanju u Bihaću 1942. dr Ivan Ribar je otvorio zasedanje svojim uvodnim referatom "O radu AVNOJ-a između dva zasedanja". Nakon pauze od pola sata, oko 21 čas, za govornicu je stao Josip Broz Tito. Svoj referat počeo je rečima: "Stvaranje Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije jeste jedna od najvećih tekovina naše narodnooslobodilačke borbe do tog vremena. Položeni su temelji na kojima se gradi jedno novo, pravednije uređenje u zemljama Jugoslavije, položeni su temelji jedne prave istinski demokratske, narodne vladavine...“. Nakon Titovog jednočasovnog referata, počela je diskusija za vreme pauze, a zatim je govorio Boris Kidrič, Pero Krstajić, sudija Marko Vujačić, književnik i dr Sulejman Filipović, većnik iz Bosne Novak Mastilović, hercegovački prvoborac Luka Stević, Rodoljub Čolaković kao sekretar AVNOJ-a i mnogi drugi. Ukupno je 44 delegata govorilo. Oko pola 12 došlo je do kraće pauze, da bi tačno u 23.45 dr Ivan Ribar pred većnicima pročitao odluke sa drugog zasedanja AVNOJ-a. Bili su to poslednji minuti 29. novembra, ali pošto se sa čitanjem počelo pre ponoći za datum istorijskih odluka uzet je 29. novembar 1943.

Na ovom zasedanju odlučeno je:

1. Da se Antifašističko veće narodnog oslobođenja Jugoslavije konstituiše u vrhovno zakonodavno i izvršno predstavničko telo Jugoslavije, kao vrhovni predstavnik suvereniteta naroda i države Jugoslavije kao celine, i da se uspostavi Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije kao organ, sa svim obeležjima narodne vlade, preko kojega će AVNOJ ostvarivati svoju izvršnu funkciju;

2. Da se izdajničkoj jugoslovenskoj izbegličkoj *vladi* oduzmu sva prava zakonite vlade Jugoslavije, a pogotovo da predstavlja narode Jugoslavije ma gde i ma pred kim;

3. Da se pregledaju svi međunarodni ugovori i obaveze koje su u inostranstvu u ime Jugoslavije sklopile izbegličke “vlade”, u cilju njihovog poništenja ili ponovnog sklapanja, odnosno odobrenja i da se ne priznaju međunarodni ugovori i obaveze koje bi ubuduće u inostranstvu eventualno sklopila izbeglička “vlada”;