Pojam organizacija

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz menadžmenta.

Organizacija počinje s pojavom čoveka, jer se čovek njome počeo baviti istovremeno sa početkom obavljanja proizvodnog rada s kojim je, uz pomoć primitivnih sredstava za rad, preoblikovao predmete rada u razne proizvode, a u cilju podmirenja svojih životnih potreba.
Da bi taj njegov proizvodni rad bio što uspešniji morao ga je pre otpočinjanja što bolje promišljati i pripremiti, odnosno, kako se to danas kaže, organizovati.
Na takav (racionalan) postupak u izvršavanju proizvodnog rada prisiljavala ga je oskudnost, odnosno ograničenost materijalnih dobara u prirodi koja je mogao neposredno koristiti.
Postupnim sticanjem iskustava i sve boljim promišljanjem, čovek je sve intenzivnije razvijao sredstva za rad, pronalazio sve bolje radne metode i primereniju organizaciju, čime je stvori sve veće mogućnosti za podmirenje svojih (stalno rastućih) potreba uz što manje vremena i napora.
Znači, organizacija rada i oblici u kojima se ona ostvarivala, razvijala se uzajamno i paralelno sa razvojem proizvodnog rada a zatim i drugih aktivnosti čoveka.
Organizacija je čoveku omogućavala, ne samo da se fizički održi, već da se razvija i kao ljudsko i društveno biće. On je sa kvalitetnom organizacijom uz manji napor i troškove bolje i brže postizao mnogo veće rezultate u svim područjima svoga delovanja.
Čovek nikada nije mogao, a i danas ne može bez organizacije. U celoj istoriji čovek se služio organizacijom i pripadao raznovrsnim oblicima organizacije (od prvih slučajnih lovačkih skupina, pa do modernih oblika zajedničkog rada i života).
U svakom razdoblju svog života, mada toga ponekad i nije bio svestan, stalno je pripadao raznovrsnim organizacijama. Čovek ne može živeti sam za sebe, izolovan od drugih, već zajedno sa drugim ljudima, udružen u sve više organizacija a u cilju lakšeg i sigurnijeg podmirenja sve većih i raznovrsnijih potreba, od materijalnih do socijalnih, kulturnih, sportskih i ostalih. Ukratko rečeno, čovek se koristi i pripada organizaciji čitav svoj život od rođenja do smrti, jer sva svoja radna i životna pitanja rešava zajedno sa drugim ljudima – dakle organizovano.
Čovek je uvek bio upućen na organizaciju, njeno korištenje i prilagođavanje, odnosno oblikovanje. U početku u ograničenoj meri i primitivnim oblicima utemeljenim isključivo na iskustvu. Sa postupnim razvojem proizvodnih snaga, koje su pratili i odgovarajući društveno-ekonomski odnosi razvijala se i organizacija, umnožavali su se oblici organizacije i usložnili organizacioni problemi. U današnjim razmjerama tih problema postalo je nemoguće bez naučnog pristupa rešavati sve složenije organizacijske probleme, a isto tako i uspostavljati modernu, fleksibilnu i efikasnu organizaciju.
Pojam organizacije nije jednoznačan, pa se koristi u dvostrukom značenju:
•za označavanje procesa organiziranja nekih poslova odnosno aktivnosti
•za označavanje rezultata tog procesa s kojim se oblikuju različite organizacijske jedinice različitih vrsta, širine i strukture u svim područjima društvenog života.
Ima autora koji ga koriste i u trostrukom značenju:
•za organizaciju rada
•za organizaciju privredne jedinice i
•za samu tu jedinicu kao rezultat procesa organizovanja.

ZNAČENJE ORGANIZACIJE

Značenje organizacije ogleda se u koristima koje čovek ima njenom primenom u privrednom i u svim drugim područjima društvenog života u kojima je uposleno sve više radnika i u kojima se angažuju i troše sve veća materijalna sredstva.
Značenje organizacije nije, dakle, ograničeno samo na čovekovu privrednu delatnost, već zahvata njegovu celokupnu radnu i životnu aktivnost.
Organizacija omogućava čoveku u svim područjima njegovih aktivnosti realizaciju mnogih ciljeva koje on kao pojedinac ne bi mogao u potpunosti ili ih ne bi mogao uopšte realizovati. Pored toga organizacija mu omogućava da te ciljeve ostvari brže, kvalitetnije, racionalnije i ekonomičnije, u čemu se i ogleda njen suštinski značaj za razvoj ljudskog društva. Zato se čovek morao povezivati i uspostavljati stalne ili povremene odnose s drugim ljudima, udruživati se i stvarati raznovrsne organizacije da bi zajedničkim radom otklonio svoju zavisnost o prirodi.
U savremenim uslovima, zahvaljujući snažnom tehničko-tehnološkom progresu u svim oblastima rada i života, narasle su i potrebe, ali i stvorene mogućnosti za unapređenje rada i života u svim područjima društvenih aktivnosti uopšte, a privrednih posebno, te za stvaranjem svrsishodne organizacije zasnovane na naučnim principima i načelima.
Organizacija, znači, omogućuje realizaciju najsloženijih zadataka, proširuje opseg čovekove individualne snage, jer organizacija od tih individualnih snaga stvara društvenu snagu, ubrzava proces ostvarivanja zadataka odnosno skraćuje potrebno vrijeme za njegovo izvršenje, i što je posebno značajno, odgovarajućom se organizacijom relativno smanjuju utrošci (radni i materijalni) za postizanje istog rezultata.
U mnogim bi slučajevima bila praktički nemoguća, ili pak prilično skupa, realizacija određenih zadataka bez dobre i kvalitetne organizacije.
Značenje organizacije proizilazi iz prirode samog čoveka kao društvenog bića koji ima potrebu korišćenja svojih fizičkih i umnih sposobnosti u zajednici i stalnoj komunikaciji sa drugim ljudima.
Značenje organizacije ima i svoju drugu - negativnu stranu. Naime ako je organizacija silom nametnuta ona nepovoljno utiče na čoveka i njegovo ponašanje. Ona ga sputava i dovodi u podređen položaj jer mu ponekad nameće zadatke koji nisu uvek u skladu sa njegovim fizičkim sposobnostima ili se protive njegovom poimanju rada. Ova negativna strana se može pojaviti i u situaciji dobrovoljnog uključenja čoveka u neku organizaciju u kojoj su opšteprihvaćena pravila, ciljevi i zadaci koji su u nekoj meri različiti od njegovih ličnih stavova i ubeđenja.

SADRŽAJ

OSNOVE ORGANIZACIJE 2
ČOVEK I ORGANIZACIJA 2
ZNAČENJE ORGANIZACIJE 2
ORGANIZACIJSKA NAUKA I NJEN DRUŠTVENI KARAKTER 3
SAVREMENI POGLED NA ORGANIZACIJU 4
ORGANIZACIJA I NJENI OBLICI 5
RAZLIČITI NAČINI OZNAČAVANJA ORGANIZACIJE 5
DEFINISANJE ORGANIZACIJE 5
ORGANIZACIJA RADA 6
POSLOVNA ORGANIZACIJA PREDUZEĆA 7
NAČELA ORGANIZACIJE 8
PREGLED SISTEMATIZACIJE NAČELA 8
NAJVAŽNIJA NAČELA ORGANIZACIJE 10
STANDARDIZACIJA I TIPIZACIJA U ORGANIZACIJI RADA 11
RACIONALIZACIJA U ORGANIZACIJI 13
ORGANIZACIJSKE VRSTE 14
POTPUNA ILI DELIMIČNA ORGANIZACIJA 15
INDIVIDUALNA I SHEMATSKA ORGANIZACIJA 16
CENTRALIZACIJA I DECENTRALIZACIJA 16
JEDNOKRATNA I POSTUPNA ORGANIZACIJA 17
ORGANIZACIJA I REORGANIZACIJA 18
ZAKLJUCAK
LITERATURA