Piraterija

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz menadžmenta.

Softverska piraterija je neovlašćeno kopiranje softvera. Većina programa u maloprodaji je licencirana za korišćenje na samo jednom računaru ili za korišćenje od strane samo jednog korisnika u jednom trenutku. Kupovinom softvera postajemo licencirani korisnici, a ne vlasnici. Dozvoljeno je praviti kopije programa zbog backup-a, ali je nelegalno davati kopije prijateljima ili kolegama.

Nemoguće je zaustaviti softversku pirateriju iako softverske kompanije pokreću sve više tužbi protiv najvećih prekršilaca. U početku su softverske kompanije pokušavale da zaustave softversku pirateriju zaštitom od kopiranja svog softvera. Ova strategija je propala jer je bila nepogodna za korisnike i nije pružala stopostotnu zaštitu. Danas, najveći deo softvera zahteva neku vrstu registracije, koja može da obeshrabri potencijalne pirate, ali u suštini ne sprečava softversku pirateriju.

Potpuno drugačiji pristup softverskoj pirateriji, koji se zove shareware, shvata uzaludnost pokušavanja da se spreči kopiranje softvera i umesto toga se oslanja na ljudsko poštenje. Shareware izdavači podstiču korisnike da daju kopije programa prijateljima i kolegama, ali traže da svako ko redovno koristi program plati registraciju autoru programa.
Komercijalni programi koji su dostupni ilegalno se često nazivaju warez.

Vrste softverske piraterije

Prema Alijansi poslovnog softvera (BSA), softverska piraterija ima nekoliko oblika među kojima su sledeći:
CD-R piraterija je nelegalno kopiranje softvera korišćenjem CD-R tehnologije snimanja. Ovaj vid piraterije se javlja kada osoba poseduje program i od njega napravi kopiju ili kopije i distribuira ih drugim ljudima.
Komercijalno korišćenje nekomercijalnog softvera predstavlja komercijalno korišćenje edukativnog ili nekog drugog softvera koji je zabranjeno koristiti u komercijalne svrhe. Ovo je kršenje softverske licence i predstavlja oblik softverske piraterije.
Falsifikovanje je umnožavanje i prodaja neautorizovanih kopija softvera predstavljajući nelegalnu kopiju kao legalnu, proizvedenu ili autorizovanu od strane legalnog izdavača.
Prodavanje računara na koje su fizička lica ili kompanije snimila nelegalne kopije softvera.
Internet piraterija predstavlja upload-ovanje komercijalnog softvera (npr. softver koji nije besplatan ili sa javnom licencom) na internet tako da svako može da uzme kopiju tog softvera.
Pronevera legalno proizvedenog softvera koji nije prodat i koji je namenjen za uništenje.
OEM piraterija – OEM (original equipment manufacturer) softver je vrsta softvera koja se legalno može prodavati samo uz odgovarajući hardver. Iako pronevera OEM softvera predstavlja pirateriju, izdavči softvera imaju teškoća da sudski gone osobe koje su kupile OEM kopije, a, prema licencnom ugovoru, je trebalo da kupe maloprodajnu kopiju. Situacija je ovakva jer sudovi moraju da uzmu u obzir zakome koji se odnose na prodaju robe, koji su zastupljeniji u zakonu i koji mogu biti interpretirani tako da zabranjuju ili poništavaju ugovorne odredbe koje negiraju pravo slobodne prodaje.
Softlifting je neologizam koji su izmislili advokati koji se bore protiv piraterije i predstavlja izraz koji se koristi da opiše situaciju kada osoba kupi jednu licenciranu kopiju programa i pokrene ih na više mašina, što je u suprotnosti sa licencnim ugovorom.
Neograničen pristup klijenata pirateriji se javlja kada se kopija programa prekopira na server organizacije i mrežnim klijentima u organizaciji je dozvoljeno da slobodno pristupe softveru što je u suprotnosti sa odredbama licencnog ugovora.

Piraterija i zakon

Softver je jedna od najvrednijih tehnologija informatičkog doba, koja pokreće sve, od računara do Interneta. Na žalost, zato što je softver toliko vredan i zato što je veoma lako za sekund na računaru napraviti tačnu kopiju programa, softverska piraterija je široko rasprostranjena. Od individualnih korisnika računara do profesionalaca koji se bave veleprodajom ukradenog softvera, piraterija postoji u domovima, školama, poslovnom okruženju i vladama. Softverski pirati ne samo što kradu od kompanija koje proizvode softver, već štete i korisnicima, jer smanjuju fond za istraživanje i razvoj novog softvera. Zbog toga je svaka softverska piraterija, čak i kopija koju napravite za prijatelja – protivzakonita.

Kako raste upotreba računara i Interneta, raste i softverska piraterija. BSA veruje da bi nove tehnologije trebale da unaprede način pristupa i distribucije autorskog dela na zakonit, a ne na nezakonit način.
Poznavanje svih kanala softverske piraterije izuzetno je važno, ne samo zbog zadovoljavanja zakonskih propisa, već i da bismo sprečili pojavu većih ekonomskih problema kao što je izgubljena zarada... i izgubljena radna mesta.
U krivičnom postupku:
•kazna zatvora do osam godina
•naknada materijalne štete
•oduzimanje predmeta

U građanskom postupku: