Gradjanski rat u Americi

Maturski, seminarski i diplomski radovi iz istorije.

Američki građanski rat 1861-1865, u Sedinjenim Američkim Državama, je bio rat između severnih saveznih država (Unija ili Sever) i južnih robovlasničkih država (tada novoformirana Konfederaca ili Jug pod vođstvom Jefferson Davis). Unija se sastojala od svih država u kojima je bilo zabranjeno robovlasništvo (takozvane slobodne države), kao i od pet država koje su dozvoljavali držanje robova, i bila je pod vođstvom Abraham Linkolna i republikanske parte. Sama Republikanska parta je osporavali širenje ropstva na teritoriji SAD, a njihova pobeda na izborima 1860. godine bila je uzrok toga da je sedam južnih država proglasilo otcepljenju od Unije još pre i nego je Lincoln preuzeo predsednički mandat. Unija je odbila da prizna otcepljenju okarakterisavši ga kao pobunu.

Neprijateljstva su počela 12. aprila 1861. godine napadom trupa Konfederace na utvrdi Fort Sumter u Južnoj Karolina. Linkoln je reagovao na ovo tako što je pozvao dobrovoljce u vojsku Unije, da bi posle tog čina još četiri južne države proglasile otcepljenje. Prve godine je Unija uspostavila kontrolu nad pograničnim državama, kao i pomorsku blokadu Konfederace. U 1862. godini već je došlo do većih bitaka i gubitaka u ljudstvu sa obe strane, do tada nezabilježenih u istoriji SAD (Bitka kod Šajloa, Bitka kod Entitema). U septembru 1862. Linkoln je odredeo ukidanje ropstva kao glavni cilj rata.

Prvih godina su snage Konfederace predvođene Robert Eduard Leeom ostvarile nekoliko pobeda u okršaj sa snagama Unije. Međutim 1863. godine došlo je do bitke kod Bitka kod Gettysburga, koja se smatra prekretnici rata. Nakon toga je usledilo zauzimanje Vicksburga i Port Hudson od strane snaga severa predvođenih Ulysses S. Grant, čime je ostvarena kontrola Unije nad celom rijekom Misisipi. U 1864. godini snage Unije zauzimaju i Richmond, glavni grad Konfederace, a potom sledi zauzimanje Atlanta od strane snaga Unije predvođenih Uilliamom Sherman. Otpor Konfederace je slomljen u aprilu 1865. godine, kada se Lee sa ostacima svojih snaga predao Grant.

Rat se pokazao kao najsmrtonosniji u istoriji SAD, izazvavši smrt oko 620.000 vojnika i neutvrđen broj civilnih žrtava. Druge njegove posledice su ukidanje ropstva, jačanje uloge centralne vlasti, kao i porast socalnih, političkih, rasnih i ekonomskih tenzija, što još uvek vrši uticaj na savremeno američko društvo.

STANJE SAD UOČI RATA

Teritorijalno proširenje Sjedinjenih Američkih Država počinje odmah posle sticanja nezavisnosti (1783). Povezano je sa naglim porastom stanovnistva, do kojeg je došlo prirodnim putem i useljavanjem velike mase kolonista iz Evrope i drugih krajeva svijeta.

Godine 1803. američka vlada je kupila od Napoleona Bonaparte ogromnu francusku koloniju Luzijanu za 60 miliona dolara. Tako su celi sliv Misisipija i velika prostranstva Srednjeg zapada dospjeli u posjed SAD-a do sredine tridesetih godina Amerikanci su ovladali čitavim Srednjim zapadom a kasnije i dalekim Zapadom. U ekonomskom pogledu, rezultati kolonizace zapada bili su raznovrsni i veoma značajni. Ogromna prirodna bogatstva davala su neizmjerne količine svakovrsnih sirovina za mladu američku industriju. To su istovremeno bila i prostrana tržišta za produkte industrijske proizvodnje starih i novih američkih privrednih centara. Sve je to dovelo do burnog razvitka i napretka američke privrede u celini.

Industrijska revoluca u Americi praktično je završena tridesetih godina XIX vijeka.razvili su se mnogi krupni centri metalne, tekstilne, prehrambene, prerađivačke(kožne) i druge industrije(Bafalo, Čikago, Detroit, Kvivlend, Njujork, Ročester, Nju Orleans). Godine 1860.već je bilo izgrađeno oko 50 000km željezničkih pruga. Krajem tridesetih godina počela je i postepena mehanizaca poljoprivrede.

Odvajanje južnih država počinje nakon američkih predsedničke izbora 1860, kada je izabran Abraham Lincoln, veliki protivnik ropstva.Prva se odvojila South Carolina, a do 1. februar 1861 odvojile su se još 6 država. 4. februar 1861 7 odvojenih država su osnovale Konfederativne Države Amerike i donijele Ustav. Glavnim gradom je proglašen Montgomerы, Alabama.Kasnije je glavni grad postao Richmond, Virginia. 4. mart 1861 Abraham Lincoln je stupio na dužnost kao predsjednik iu prvom obraćanju naci osporio pravo južnim državama na odvajanje.

Od 34 savezne države Konfederace se pridružilo 11: South Carolina, Georgia, Alabama, Florida, Mississippi, Luizijana, Teksas, Severna Karolina, Arkansas, Virginia i Tennessee. Dvadeset tri (23) države su ostale verne Uniji, uključujući i tri robovlasničke: Marыland, Delauare i Kentuckы. Kentuckы se proglasio neutralnim u sukobu, dok su u državama Marыland i Delauare postavljeni vojni odredi od Unije da ne dođe do pobune.U Missouri je došlo do rascepi vlasti pa su postojale dve vlade, unionisti u glavnom gradu a konfederati u egzilu.Od zapadnog dijela države Virginija, koji je bio za Uniju, stvorena je Zapadna Virdžinija koja je 1863 priključena Uniji.

Predsednik Unije je bio Abraham Lincoln, a predsjednik Konfederace Jefferson Davis.

Unija je dobila rat iz više razloga. Unija je imala oko 22 miliona stanovnika a Konfederaca 9 miliona, od toga oko 3,5 miliona crnaca-robova. Sever je bio i industrijski puno razvijeniji.Američki jug su uglavnom činile plantaže sa robovima.U toku celog rata vojska Unije je ukupno iznosila po angažovanosti oko 2803300 ljudi a Konfederace oko 1064200 ljudi.

Strategija Unije je bila potpuni poraz protivnika i odbijanje na pregovor. Konfederati su se oslanjali na dugotrajan rat u kojem ih Unija neće moći zadržati u pravu na nezavisnost.