Tržište rada

Maturski, Seminarski , Maturalni i diplomski radovi iz ekonomije: menadzment, marketing, finansija, elektronskog poslovanja, internet tehnologija, biznis planovi, makroekonomija, mikroekonomija, preduzetnistvo, upravljanje ljudskim resursima, carine i porezi.


Međuzavisnost tržišta rada i stanovništva definisana je činjenicom da osnovna poluga tržišta rada – ponuda radne snage – zavisi od broja stanovnika kao i od strukture stanovništva, kako po uzrastu, tako i po polu, obrazovanju, kulturi, zdravstvenom stanju i sl. Efikasno tržište rada, s druge strane, kao povratna sprega, povoljno utiče ne samo na broj stanovnika, nego isto tako na kvalitet života i njegov opšti prosperitet. U ovom radu ćemo pokušati da pokažemo osnovne karakteristike tržišta rada, ali i da ukratko prikažemo kakvim radnim potencijalom raspolaže Srbija, imajući u vidu broj stanovnika i njegovu strukturu, prvenstveno s aspekta uključenosti na tržište rada. Ključna pitanja su kako tržište rada funkcioniše, koje su specifičnosti kod nas i šta je potrebno preduzeti da bi ono postalo efikasno kako bi doprinelo racionalnoj alokaciji rada kao ključnog faktora proizvodnje u moderno doba.

Tržište rada u društvima u tranziciji je u fazi nastajanja. Na tempo i način njegovog formiranja veliki uticaj imaju procesi globalizacije, promene u naučno tehnološkim dostignućima i zanimanjima, sveopšta liberalizacija i privatizacija kao i već dostignuti stepen društveno-ekonomskog razvoja. Kako je reč o privredama na putu od komandno- planskih ka tržišnim bitan je i uticaj spoljnjeg faktora, posebno EU. Za Srbiju se može reći da ona ima i svoje posebnosti. One se ogledaju u zakasneloj tranziciji, relativno kasnoj orijentaciji na privatizaciju i deregulaciju (posebno radnog zakonodavstva), uz sve teškoće koje su posledica ratnih zbivanja na ovim prostorima. Žene predstavljaju većinu stanovništva, ali i većinu nezaposlenih lica. NJihove radne sposobnosti su nedovoljno iskorišćene u javnoj ekonomiji. Jedan od ograničavajućih faktora jeste nizak privredni rast, koji uz rast tradicionalnih vrednosnih orijentacija ženama nudi povratak u porodicu ili beg u sivu ekonomiju.

Aspekti i karakteristike tržišta rada

Kvantitet radne snage, kao ključna poluga tržišta rada, prvenstveno je određen demografskim faktorima, odnosno brojem i promenama stanovništva starosne dobi 15-65 godina. Promena veličine radnog kontingenta uslovljena je prirodnim (stopama rađanja i umiranja stanovnika) i mehaničkim faktorima (migracijama).

Za sagledavanje demografskog aspekta tržišta rada nije dovoljno fokusiranje na kvanitetu stanovništva, već je nužno uključiti i saznanja o nivou obrazovanja kojim raspolaže stanovništvo, kao i saznanje o kulturno socijalnim odlikama, pošto i ovi aspekti u znatnoj meri opredeljuju efikasnost tržišta rada, odnosno ekonomskog razvoja. Isto tako treba imati u vidu da ne zavisi samo od kvantitativnih i kvalitativnih oblika stanovništva ponude radne snage, već da je međuzavisnost tržišta rada demografskih faktora mnogo složenija i višestruko izražena. Grupa autora na čelu sa Gari Bekerom (Gary S. Becker), dobitnikom Nobelove nagrade, je ovu međuzavisnost posebno analizirala u radu "Human Capital, Fertility, and Economic Growth "...

Sadrzaj:

UVOD 3
1.1 Aspekti i karakteristike tržišta rada 4
1.2 Tržište rada – ključni trendovi 6
1.3 Zaposlenost odnosno nezaposlenost u Srbiji i Evropskoj uniji 7
1.4 Tržište rada 11
1.4.1 Tražnja za radom – izvedena tražnja 12
1.4.2 Opšta ravnoteža na tržištu rada 12
1.4.3 Granični fizički proizvod, proizvod graničnog prihoda i granica produktivnosti rada 13
1.5 Uticaj radničkih udruženja – sindikata na plate i tržišno određivanje plata 14
ZAKLJUČAK 16
LITERATURA 17