Španski gradjanski rat

Nova tema  Odgovori 
Podelite temu sa drugarima: ZARADITE PRODAJOM SVOJIH RADOVA
 
Ocena teme:
  • 0 Glasova - 0 Prosečno
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Autor Poruka
seraphim Nije na vezi
Member
***

Poruka: 98
Pridružen: May 2009
Poruka: #1
Španski gradjanski rat
Španski građanski rat je naziv za oružani sukob koji se od 1936. do 1939. godine vodio u Španiji između demokratski izabrane republikanske vlade i različitih lijevih grupacija na jednoj, te desničarskih nacionalističkih pobunjenika na čelu s Fransiskom Frankom na drugoj strani. Pristalice republikanaca videle su Španski građanski rat kao borbu između ''tiranije i demokratije'' ili ''fašizma i slobode'', a Fransisko Franko kao sukob između ''crvenih hordi'' komunizma i ''civilizacije'' odnosno tradicionalnih vrednosti Španije. Ovakve dihotomije predstavljaju pojednostavljivanja jer su obe strane imale raznovrsne i često suprotstavljajuće ideologije unutar svojih redova. Među nacionalistima su se nalazili fašisti, karlisti i legitimni monarhisti, španski nacionalisti i većina konzervativaca, a na republikanskoj strani stranke centra i levog centra, nacionalisti Baskije i Katalonije, socijalisti, komunisti, trockisti i anarhisti različitih ideologija, okupljenih u Narodnom frontu, čije su glavne partije bile:
UR (Republikanska unija - Unión Republicana), koja je crpjela glavnu podršku od obučenih radnika i progresivnih biznismena.
IR (Izquierda Republicana - Republikanska levica), koju je vodio bivši premijer, Manuel Asanja. Glavnu podršku su davali obučeni radnici, sitni biznismeni i službenici. Azanja je vodio Narodni front, i postao predsjednik Španije. IR je formirala okosnicu prve vlade nakon pobede Narodnog frontta, sa članovima UR-a i ERK-a. ERK - Republikanska levica Katalonije (Esquerra Republicana de Catalunya), katalonska frakcija Asanjinih republikanaca.
PSOE - Španska socijalistička radnička partija (Partido Socialista Obrero Español), koja se za vrijeme građanskog rata podijelila na desno krilo pod Indalesiom Prietom i Huanom Negrinom, i desno krilo pod Largom Kabaljerom. Nakon pobjede Narodnog fronta, bila je druga po veličini partija u parlamentu, nakon CEDA; podržavala je Asanju i Kvariogu, ali nije aktivno učestvovala dok nije počeo građanski rat. Glavnu podršku su joj davali gradski fizički radnici.
PSUK (Ujedinjena socijalistička partija Katalonije (Partit Socialista Unificat de Catalunya)): alijansa raznih socijalističkih partija iz Katalonije, formirana 1936.
PKE (Komunistička partija Španije (Partido Comunista de España)): pod vođstvom Hozea Dijaza u građanskom ratu. Bila je minorna partija tokom ranih godina Republike, ali je počela da dominira Narodnim frontom nakon što je Negrin postao premijer.
POUM - Radnička partija marksističkog ujedinjenja (Partido Obrero de Unificación Marxista), partija bivših trockista koju je 1935. formirao Andreu Nin.

Uzrok rata nalazi se u društvenim i političkim previranjima koje su pogodile Španiju nakon proglašenja republike 1931. Tim previranjima je dala doprinos i velika svjetska ekonomska kriza, koja je radikalizovala veliki dio španske radničke klase. S druge strane, pokušaji republikanskih vlada da nezadovoljstvo suzbiju reformama izazvali su reakciju među konzervativnim djelovima španskog društva, pogotovo među zemljoposjednicima, katoličkom crkvom i vojskom. Ti procesi eskalirali su u štrajkove, demonstracije, atentate i druge oblike političkog nasilja za vreme vlade koalicije desnice i centra 1934-1936, koja je nakon izbora u februaru 1936. zamijenjena vladom Narodnog fronta, ujedinjene političke stranke ljevice i centra. Nova vlada je teško sprovodila reforme i imala je velikih problema da održi mir, s obzirom da su u mnogim krajevima Španije anarhisti samoinicijativno preuzimali vlast nad fabrikama i javnim institucijama, a konzervativci su se reformama odupirali sprovodeći vlastiti teror.
Sami rat je bio odlučen činjenicom da su zapadnoevropske vlade usvojile politiku nemiješanja i od Lige Naroda insistirale na osnivanju Neintervencionističkog Komiteta, koji je zabranio pomoć svakoj od zaraćenih strana. Međutim, Njemačka, Italija i Portugal nisu prekinule slanje pomoći, a Republikanci su počeli dobijati pomoć od SSSR i sve većeg broja dobrovoljaca (Voluntarios de la Libertad), poznatih pod zajedničkim imenom Internacionalne brigade.
Tokom 1936 nacionalisti su zauzeli trećinu Španije, dok su republikanci držali industrijske zone, veće gradove i prestonicu Madrid. Nakon osvajanja Toleda, nacionalisti su u oktobru krenuli ka Madridu, ali je ipak u novembru došlo do stabilizacije fronta, nakon čega Italija i Nemačka priznaju Frankovu vladu. Tokom 1937 dolazi do sve aktivnijeg učešća njemačkih snaga (bombardovanje Gernike), uz čiju pomoć Frankove trupe su ovladale Asturijom i Baskijom, čime je kompletni sjever Španije pao pod kontrolu nacionalista.
U međuvremenu i Vatikan priznaje Franka. Naredne godine, prodiranjem do Mediterana, nacionalisti su presjekli teritoriju pod kontrolom španske vlade na dva dijela, Vlada je pokušala da zatraži mir ali je Franko zahtijevao potpunu predaju tako da se rat nastavio. Nakon kratkotrajnog uspjeha u ofanzivi u dolini rijeke Ebro, Franko je uzvratio invazijom na Kataloniju, tokom čije odbrane su Internacionalne brigade uzele posljednje učešće u građanskom ratu. Njihovo povlačenje iz Španije u Francusku, gdje su odmah poslati u logore, dogodilo se prije pada Barselone. Franko je objavio kraj rata 1939. Nacionalisti su osvojili Kataloniju tokom prva dva mjeseca 1939. Francuska i Engleska vlada priznale su Frankov režim 27. februara . Samo su Madrid i nekoliko drugih uporišta ostali pod vlašću republikanaca. Profašističke sile unutar Madrida osigurale su njegov pad pod okrilje nacionalista 28. marta. Narednog dana predala se i Valensija. Pobjeda je proglašena 1. aprila.
Drugi, a po istoriju radničkog pokreta mnogo značajniji razlog pada Republike, ležao je u sukobu unutar Narodnog fronta. Naime, na početku samog rata, Narodni front je okupljao prilično heterogene političke subjekte, od republikanaca do anarhista. Neizbježni rivalitet ovih političkih koncepata, koji je postojao u Evropi je ovdje takođe došao do izražaja, ponekad prikrivenog opštom opasnošću Frankovih nacionalista. Onog momenta kada je Vlada Španije krenula u eliminisanje tih rivaliteta, prvenstveno gušenjem uticajnih anarhističkih sindikata i trockističkog POUM-a (pod uticajem sve jače komunističke partije) – Narodni front je prestao biti okvir koji je ujedinjavao sve različite pokrete pred zajedničkom opasnošću. S tim u vezi, takođe je bitna i uloga Komunističke partije, pod direktnim uticajem SSSR, preko koje je Staljin pokušavao da uspostavi kontrolu nad Narodnim frontom. S tim u vezi, posebno je indikativno sa koliko su žestine uništeni španski savjeti, dominantno pod kontrolom anarhista – što je neprijatno podsjećanje na gušenje njemačkih savjeta od strane vlade Vajmarske republike, sastavljene od centra i socijaldemorkata, kao i lenjinističko korišćenje radničkih savjeta za delegitimisanje republikanskih institucija i njihovim konačnim obesmišljavanjem nakon uspostavljanja potpune kontrole nad državom. Borba koja se razvila između lenjinizma i savjeta u Rusiji ponovila se i u Španiji na mnogo širem i dubljem nivou; sa španskim savjetima, revolucionarni pokret, koji je bio poražen od strane socijaldemokratije i boljševizma, ponovo se pojavio.
Španski građanski rat je pokazao ono što će se dešavati u Evropi nekoliko godina kasnije, kada će se s jedne strane naći snage radikalne desnice, a s druge ujedinjene liberalne demokrate sa kompletnim spektrom ljevice.

Ponašanje demokratske Evrope prema legalnoj španskoj vladi, ukazaće na one iste obrasce ponašanja prema sve jačem nacizmu: politika trulih kompromisa, zarad održavanja krhkog mira, od kojeg će jedino imati koristi nacisti. Takođe, primjer Španskog granđanskog rata ukazuje da u tom periodu liberalno demokratske vlade Evrope u tom periodu i dalje vide komunizam kao mnogo veću opasnost negoli reakcionarni nacionalizam. Tu grešku će platiti u nadolazećim godinama

http://www.maturskiradovi.net/eshop
27-05-2009 08:43 PM
Poseti veb stranicu korisnika Pronađi sve korisnikove poruke Citiraj ovu poruku u odgovoru
Jimmy Spong Nije na vezi
Junior Member
**

Poruka: 1
Pridružen: Jul 2009
Poruka: #2
RE: Španski gradjanski rat
evo malo materijala iz tog doba
iz tog rata poteche mnogo prelijepih revolucionarnih pjesama
valja napomenuti da je to prvi rat u kome su se borile i zene masovno Wink

http://www.youtube.com/watch?v=vcyxhaLWtPs

http://www.youtube.com/watch?v=Cq8LFWUzOK4
07-07-2009 12:24 AM
Poseti veb stranicu korisnika Pronađi sve korisnikove poruke Citiraj ovu poruku u odgovoru
seraphim Nije na vezi
Member
***

Poruka: 98
Pridružen: May 2009
Poruka: #3
RE: Španski gradjanski rat
Muzika vezana za ovu temu

http://www.maturskiradovi.net/eshop
07-07-2009 03:24 PM
Poseti veb stranicu korisnika Pronađi sve korisnikove poruke Citiraj ovu poruku u odgovoru
Nova tema  Odgovori 


Skoči na forum: